| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Czy po zmianach w ustalaniu kapitału początkowego pracodawca ma dodatkowe obowiązki wobec pracownika przechodzącego na emeryturę

Czy po zmianach w ustalaniu kapitału początkowego pracodawca ma dodatkowe obowiązki wobec pracownika przechodzącego na emeryturę

W 1999 r. przesłaliśmy do ZUS komplet dokumentacji niezbędnej do ustalenia kapitału początkowego dla jednego z naszych pracowników, którego zatrudniamy nieprzerwanie od 1975 r. Wśród przekazanych dokumentów były zaświadczenia na druku ZUS Rp-7, dokumentujące jego wynagrodzenia za lata 1980–1998. Nie potwierdzaliśmy wtedy zarobków za okres sprzed 1980 r., gdyż ZUS i tak nie mógł ich uwzględnić przy ustalaniu 10 najkorzystniejszych lat ubezpieczenia. W 2000 r. pracownik otrzymał decyzję ustalającą kapitał początkowy. Po ukończeniu w styczniu 2013 r. 60 lat zamierza on ubiegać się o wcześniejszą emeryturę z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach. Czy w związku z ostatnimi zmianami w zasadach ustalania kapitału początkowego może on ubiegać się o przeliczenie tego kapitału przed nabyciem uprawnień emerytalnych? Czy w celu dokonania tego przeliczenia, a także ustalenia wysokości emerytury powinniśmy potwierdzić dodatkowo zarobki pracownika za lata 1975–1979 oraz za okres po 1998 r.?

Obowiązujące przepisy (art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) przewidują również możliwość nabycia wcześniejszych uprawnień emerytalnych dla osób urodzonych po 1948 r., które:

  • na 1 stycznia 1999 r. miały staż ubezpieczeniowy (okres składkowy i nieskładkowy) wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, w tym wymagany do przyznania wcześniejszej emerytury (na ogół 15-letni) okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, działalności twórczej lub artystycznej, pracy górniczej lub pracy na kolei,
  • ukończyły wcześniejszy wiek emerytalny (na ogół 55 lat kobiety i 60 lat mężczyźni),
  • nie przystąpiły do otwartego funduszu emerytalnego lub złożyły wniosek o przekazanie środków zgromadzonych w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa,
  • rozwiązały stosunek pracy (jeśli są pracownikami).

Wcześniejsza emerytura przyznawana na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej zasadniczo również jest obliczana na nowych zasadach. Jednym z jej składników jest więc kapitał początkowy, ustalony za okres aktywności zawodowej przypadający przed 1 stycznia 1999 r.

Zasady ustalania kapitału początkowego

ZUS oblicza kapitał początkowy mnożąc kwotę hipotetycznej emerytury, która przysługiwałaby ubezpieczonemu na koniec 1998 r. przez 209 miesięcy (tj. wartość średniego dalszego trwania życia właściwego dla wieku 62 lat zgodnie z tablicą ogłoszoną komunikatem Prezesa GUS z 25 marca 1999 r.).

W celu ustalenia kapitału początkowego ZUS oblicza najpierw wysokość emerytury hipotetycznej. Zależy ona przede wszystkim od długości ubezpieczenia wnioskodawcy przed 1 stycznia 1999 r. oraz wysokości uzyskiwanych w tym czasie zarobków. Emerytura hipotetyczna stanowi sumę trzech składników:

  • 24% kwoty bazowej z II kwartału 1998 r. (tj. 1220,89 zł) x współczynnik p (tzw. część socjalna emerytury hipotetycznej),
  • po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok okresów składkowych (część emerytury hipotetycznej należna za okresy składkowe),
  • po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok okresów nieskładkowych (część emerytury hipotetycznej należna za okresy nieskładkowe).

Wysokość emerytury hipotetycznej jest zatem w znacznej mierze uzależniona od podstawy jej wymiaru. W celu jej obliczenia ZUS porównuje zarobki uzyskane w wybranych latach kalendarzowych do przeciętnych płac z tych lat. W ten sposób, w odniesieniu do każdego roku, otrzymuje procentowy wskaźnik wynagrodzenia do przeciętnej płacy. Następnie sumuje te wskaźniki i wylicza średnią arytmetyczną (dzieląc tę sumę przez liczbę uwzględnionych lat z zarobkami). Uzyskany wskaźnik wysokości podstawy wymiaru mnoży przez kwotę bazową z II kwartału 1998 r. (tj. 1220,89 zł) i otrzymuje w ten sposób podstawę wymiaru emerytury hipotetycznej.

Do ustalenia podstawy wymiaru emerytury hipotetycznej wnioskodawca musi wskazać wynagrodzenia uzyskane w wybranych latach kalendarzowych przypadających wyłącznie przed 1 stycznia 1999 r. (z 10 kolejnych lub 20 dowolnie wybranych lat). Do 22 września 2011 r. obowiązywał wymóg, aby 10 kolejnych lat kalendarzowych przypadało w okresie od 1 stycznia 1980 r. do 31 grudnia 1998 r.

Korzystna zmiana przepisów

Nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach, która obowiązuje od 23 września 2011 r., zniosła ograniczenie co do okresu, z którego osoba ubezpieczona może wskazać 10 kolejnych lat kalendarzowych do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego. Obecnie ZUS może uwzględnić przy ustalaniu tej podstawy również kolejne lata przypadające przed 1 stycznia 1980 r.

WAŻNE!

Od 23 września 2011 r. przy ustalaniu kapitału początkowego ZUS może uwzględnić 10 kolejnych lat przypadających również przed 1 stycznia 1980 r.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Wojciech Krawczyk

Instruktor American Heart Association (pierwsza pomoc).

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »