| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Ubezpieczenia > Emerytury i renty > Wcześniej na emeryturę

Wcześniej na emeryturę

Z prawa do wcześniejszej emerytury mogą skorzystać m.in. mężczyźni, którzy ukończyli 60 lat, jeżeli udowodnią okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 35 lat albo 25 lat w przypadku orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy.

Warunki wymagane do przyznania wcześniejszej emerytury pracowniczej zostały określone w art. 29 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Przepis ten przewiduje możliwość przyznania emerytury ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., którzy nie ukończyli wieku wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn.

Kobietom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., które 60 lat ukończyły najpóźniej 31 grudnia 2008 r., a więc w przypadku zgłoszenia wniosku o emeryturę, począwszy od 1 stycznia 2009 r. – przysługuje prawo do emerytury powszechnej z tytułu ukończenia 60 lat. Ubezpieczeni–mężczyźni, urodzeni przed 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego wynoszącego 65 lat, mogą przejść na wcześniejszą emeryturę pracowniczą. Warunkiem jest, aby osiągnęli wiek 60 lat oraz udowodnili okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 35 lat albo 25 lat w przypadku orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy.

Emerytura ta przysługuje ubezpieczonemu, który:

  • ostatnio przed zgłoszeniem wniosku był pracownikiem oraz
  • w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniu społecznemu lub ubezpieczeniom społecznym pozostawał w stosunku pracy co najmniej przez 6 miesięcy, chyba że w dniu zgłoszenia wniosku o emeryturę był uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy.

WAŻNE!

Pozostawanie „ostatnio” w ubezpieczeniu pracowniczym nie oznacza okresu przypadającego bezpośrednio przed spełnieniem warunków do emerytury czy też zgłoszeniem wniosku o to świadczenie. Chodzi tu o ostatni tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym.

Przy ustalaniu ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniom społecznym (ubezpieczeniu społecznemu) uwzględnia się okres, w jakim zainteresowany ostatnio podlegał tym ubezpieczeniom. Nie chodzi tu o okres ostatnich 24 miesięcy przed zgłoszeniem wniosku o emeryturę.

Przykład

Wniosek o emeryturę składa 60-letni ubezpieczony Janusz K. (60 lat ukończył 22 grudnia 2008 r.). Wnioskodawca udowodnił 21-letni okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, przebyty w latach 1990–2007. Od 2008 r. pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy.

ZUS przyzna wcześniejszą emeryturę pracowniczą, gdyż ubezpieczony udowodnił 35-letni staż emerytalny, a ostatnim ubezpieczeniem, jakiemu podlegał, było ubezpieczenie z tytułu wykonywania pracy w ramach stosunku pracy. Ostatnio był więc pracownikiem. Spełnia także warunek podlegania – w okresie ostatnich 24 miesięcy, w których był objęty ubezpieczeniami – przez co najmniej 6 miesięcy ubezpieczeniom pracowniczym.

Wcześniejsza emerytura pracownicza przysługuje także ubezpieczonym, którzy:

  • ostatnio nie pozostawali w ubezpieczeniu pracowniczym,
  • w okresie ostatnich 24 miesięcy ubezpieczenia nie posiadają co najmniej 6-miesięcznego okresu ubezpieczenia pracowniczego,

– pod warunkiem że posiadają okres ubezpieczenia pracowniczego wynoszący:

  • 35 lat albo
  • 25 lat – w przypadku orzeczenia całkowitej niezdolności do pracy.

Ubezpieczony, który w dniu ubiegania się o emeryturę jest uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie musi spełniać warunku posiadania co najmniej 6-miesięcznego okresu ubezpieczenia pracowniczego w okresie ostatnich 24 miesięcy podlegania ubezpieczeniom społecznym. Jednak wymaga się, aby ostatnim ubezpieczeniem, jakiemu podlegał, było ubezpieczenie z tytułu wykonywania zatrudnienia w ramach stosunku pracy.

Począwszy od 1 stycznia 2009 r., kobiety urodzone przed 1 stycznia 1949 r. i posiadające co najmniej 15 lat okresów składkowych i nieskładkowych spełniają warunki do emerytury powszechnej. W przypadku zgłoszenia wniosku o emeryturę w 2009 r. ZUS przyzna im zatem emeryturę powszechną, a nie wcześniejszą.

W związku z powyższym omawianie uprawnień do wcześniejszej emerytury ograniczamy do świadczeń przysługujących mężczyznom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r.

Emerytura dla osób uprawnionych do renty wypadkowej

Na emeryturę w wieku 60 lat może przejść mężczyzna uprawniony do renty z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem lub chorobą zawodową. Musi jednak udowodnić co najmniej 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych.

Emerytura ta przysługuje ubezpieczonym uprawnionym do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy:

  • pracy,
  • wykonywaniu pozarolniczej działalności gospodarczej,
  • prowadzeniu działalności twórczej lub artystycznej,
  • wykonywaniu umowy agencyjnej lub umowy-zlecenia,
  • wykonywaniu przez osoby duchowne i zakonne czynności religijnych lub czynności związanych z powierzonymi funkcjami duszpasterskimi bądź zakonnymi albo wskutek choroby zawodowej.

Emerytura ta przysługuje także osobom uprawnionym do renty na zasadach określonych w ustawie z 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Emerytura jest należna w związku z – zaistniałym przed 1 stycznia 2003 r. – wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy bądź z miejsca wykonywania czynności czy też prowadzenia wyżej wymienionych rodzajów działalności).

Emerytura z tytułu działalności artystycznej lub twórczej

Emerytura ta przysługuje po spełnieniu warunków określonych dla pracowników wykonujących działalność artystyczną lub twórczą.

Prawo do emerytury nabywa twórca lub artysta:

  • po osiągnięciu wieku przewidzianego dla danego rodzaju działalności (np. muzyk grający na instrumentach smyczkowych lub operator obrazu filmowego – 60 lat),
  • po udowodnieniu okresów składkowych i nieskładkowych w wymiarze 25 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat działalności twórczej lub artystycznej.

Podstawa prawna:

  • ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.).
reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

UMOWY ZLECENIA 2017

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

Sergiusz Felbur

Prawnik, specjalista ds. produktów prawnych

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »