| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Poradniki > Wynagrodzenia i systemy motywacyjne

Wynagrodzenia i systemy motywacyjne

Regulacja problematyki wynagradzania za pracę oraz wypłacania innych świadczeń związanych z pracą jest dokonywana za pomocą źródeł prawa o różnej randze i zakresie zastosowania. Samo pojęcie „wynagrodzenie” nie jest zdefiniowane przepisami prawa pracy. W doktrynie przyjmuje się, że „wynagrodzenie za pracę” jest to obowiązkowe świadczenie pracodawcy ze stosunku pracy na rzecz pracownika, mające charakter roszczeniowy i stanowiące ekwiwalent za wykonaną pracę.

Proporcjonalne zmniejszanie kwot wolnych jest możliwe tylko w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy (art. 871 § 2 k.p.). Brak jest natomiast podstaw prawnych do zmniejszania kwoty wolnej od potrąceń proporcjonalnie do przepracowanej części miesiąca (np. w związku z urlopem bezpłatnym, wychowawczym).

3 lipca 2008 r. Departament Prawny Głównego Inspektoratu Pracy poinformował: „jedyną przesłanką dopuszczającą pomniejszenie kwot wolnych od potrąceń jest wymiar czasu pracy określony w treści umowy o pracę, w którym zatrudniony jest pracownik. Tym samym w ocenie Departamentu brak podstaw do pomniejszenia w sytuacji, gdy pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy otrzymuje wynagrodzenie tylko za część miesiąca, np. z powodu urlopu bezpłatnego, niezdolności do pracy z powodu choroby” (GPP-306-4560-457/08/PE).

Dwie kwoty wolne od potrąceń

W miesiącu, w którym wypłacane są składniki wynagrodzenia za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, dokonuje się potrąceń od łącznej kwoty wynagrodzenia, uwzględniającej te składniki (art. 87 § 8 k.p.). Jeśli jednak w danym miesiącu następuje wypłata obok wynagrodzenia za pracę świadczeń z innego tytułu prawnego (np. odprawy emerytalnej), zasady i warunki dokonywania potrąceń mają zastosowanie do każdego z tych świadczeń odrębnie.

14 grudnia 2007 r. Departament Prawa Pracy Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnił: „orzecznictwo Sądu Najwyższego przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia wynagrodzenie za pracę dla celów ochrony przed potrąceniami ze strony pracodawcy. Obejmuje ono także odprawy emerytalne. W wyroku z 17 lutego 2004 r. (I PK 217/03, OSNP z 2004 r. nr 24, poz. 419) Sąd Najwyższy stwierdził, że odprawa emerytalna (art. 921 k.p.) oraz nagroda jubileuszowa (art. 773 § 3 pkt 3 k.p.) podlegają ochronie przed potrąceniami (art. 87 k.p.) jak wynagrodzenie za pracę. Wynagrodzenie za pracę oraz odprawa emerytalna stanowią jednak 2 odrębne świadczenia ze stosunku pracy przysługujące z dwóch różnych tytułów prawnych (wynagrodzenie – art. 80 k.p., odprawa emerytalna – art. 921 k.p.). A zatem, zdaniem departamentu, przewidziane w art. 87 i 871 k.p. zasady i warunki dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę mają zastosowanie do każdego z tych świadczeń odrębnie”.

Potrącenia z zasiłków

Z zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, potrąceniu podlegają m.in.:

  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności alimentacyjnych oraz należności alimentacyjne potrącane na wniosek wierzyciela na podstawie przedłożonego przez niego tytułu wykonawczego – do wysokości 60% kwoty zasiłku,
  • sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne – do wysokości 25% kwoty zasiłku.

Przy określaniu maksymalnej kwoty potrącenia za podstawę przyjmuje się zasiłek przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W razie zbiegu potrąceń łączna ich suma nie może przekroczyć:

  • 60% kwoty zasiłku – jeżeli wśród potrąceń występują należności alimentacyjne, niezależnie od tego, czy są dokonywane na podstawie wniosku wierzyciela czy też egzekwowane przez uprawniony organ,
  • 25% kwoty zasiłku – jeżeli potrąceniu podlegają wyłącznie należności egzekwowane, niezwiązane z odpłatnością za pobyt w domach opieki społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych,
  • 50% kwoty zasiłku – w pozostałych przypadkach.

Natomiast wolna od potrąceń jest kwota zasiłku w części odpowiadającej:

  • 50% kwoty najniższej emerytury – przy potrącaniu należności alimentacyjnych zarówno w trybie egzekucyjnym, jak i dokonywanych na wniosek wierzyciela (poparty tytułem wykonawczym) wraz z kosztami i opłatami egzekucyjnymi oraz sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie należności innych niż alimentacyjne,
  • 60% kwoty najniższej emerytury przy potrącaniu lub egzekwowaniu innych należności.

WAŻNE!
Od 1 marca 2009 r. najniższa emerytura wynosi 675,10 zł, a 1 marca 2010 r. – 700,48 zł.


Przykład

Jak ustalić maksymalną kwotę potrącenia niealimentacyjnego z wynagrodzenia pracownika, który w marcu 2010 r. przez cały miesiąc przebywał na zwolnieniu lekarskim i z tego tytułu otrzymał:

  • za 25 dni niezdolności do pracy – wynagrodzenie chorobowe 1250 zł,
  • za 6 dni niezdolności do pracy – zasiłek chorobowy 300 zł.

Pracownik zaczął chorować od 27 lutego 2010 r.

I. Ustalenie maksymalnej kwoty potrącenia z wynagrodzenia chorobowego

Aby określić maksymalną kwotę potrącenia z wynagrodzenia chorobowego, w pierwszej kolejności należy obliczyć kwotę netto.
Obliczamy składki na ubezpieczenie zdrowotne:

  • 9%:
    1250 zł x 9% = 112,50 zł,
  • składka odliczana od podatku:
    1250 zł x 7,75% = 96,87 zł.

Ustalamy zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych:

  • obliczamy podstawę opodatkowania (wynagrodzenie chorobowe pomniejszamy o koszty uzyskania przychodu – zakładamy, że pracownik mieszka w tej samej miejscowości, w której znajduje się zakład pracy):
    1250 zł – 111,25 zł = 1138,75 zł; po zaokrągleniu do pełnych złotych – 1139 zł,
  • obliczamy 18% tej kwoty (zakładamy, że wynagrodzenie pracownika mieści się w I przedziale skali podatkowej):
    1139 zł x 18% = 205,02 zł,
  • otrzymaną kwotę pomniejszamy o ulgę podatkową:
    205,02 zł – 46,33 zł = 158,69 zł,
  • następnie pomniejszamy o składkę na ubezpieczenie zdrowotne – 7,75%:
    158,69 zł – 96,88 zł = 61,81 zł; po zaokrągleniu do pełnych złotych: 62 zł.

Liczymy kwotę netto z wynagrodzenia chorobowego. Pomniejszamy je o składkę na ubezpieczenie zdrowotne (9%) oraz zaliczkę na podatek:
1250 zł – 112,50 zł – 62 zł = 1075,50 zł.

Potrąceniu podlega maksymalnie połowa wynagrodzenia netto pracownika:
1075,50 zł x 1/2 = 537,75 zł.

Jeśli potrącenie jest dokonywane na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego na należności niealimentacyjne, kwotą wolną od potrąceń jest minimalne wynagrodzenie po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Od stycznia 2010 r. jest to (dla pracownika, u którego stosuje się podstawowe koszty uzyskania przychodów i który upoważnił pracodawcę do odliczania ulgi podatkowej) kwota 984,15 zł.

Po uwzględnieniu kwoty wolnej pracodawca może potrącić nie więcej niż:
1075,50 zł – 984,15 zł = 91,35 zł.


II. Ustalenie maksymalnej kwoty potrącenia z zasiłku chorobowego

Aby określić maksymalną kwotę potrącenia z zasiłku chorobowego, w pierwszej kolejności należy obliczyć kwotę netto.

  • Ustalamy zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych:
    300 zł x 18% = 54 zł.
  • Zasiłek chorobowy pomniejszamy o zaliczkę na podatek:
    300 zł – 54 zł = 246 zł.
  • W przypadku egzekucji na zaspokojenie należności innych niż alimentacyjne maksymalna kwota potrącenia to 25% zasiłku przed odliczeniem zaliczki na podatek:
    300 zł × 25% = 75 zł.
  • Przy potrącaniu innych należności niż alimentacyjne wolna od potrąceń jest kwota zasiłku w części odpowiadającej 60% kwoty najniższej emerytury:
    700,48 zł × 60% = 420,29 zł.
  • Jeśli jednak zasiłek przysługuje za część miesiąca, kwotę wolną od potrąceń trzeba zmniejszyć proporcjonalnie do okresu, za który przysługuje ten zasiłek. W tym celu kwotę wolną przysługującą za cały miesiąc dzielimy przez liczbę dni miesiąca, za który przysługuje zasiłek, a następnie mnożymy przez liczbę dni, za które on przysługiwał:
    420,29 zł : 31 dni × 6 dni = 81,35 zł.
  • Po uwzględnieniu kwoty wolnej pracodawca może potrącić nie więcej niż:
    246 zł – 81,35 zł = 164,65 zł.

A zatem maksymalna kwota potrącenia z zasiłku chorobowego to 75 zł.

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Roma Opoka

Aplikant adwokacki

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »