| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Zatrudnianie i zwalnianie > Uchwała SN z dnia 8 lutego 2005 r. sygn. I PZP 9/04

Uchwała SN z dnia 8 lutego 2005 r. sygn. I PZP 9/04

Dopuszczalne jest wypowiedzenie przez pracodawcę warunków umowy o pracę w okresie roku, w którym wobec pracownika przejętego w trybie art. 231 k.p. stosuje się postanowienia dotychczasowego układu zbiorowego pracy (art. 2418 § 1 k.p.), jeżeli wywołuje ono skutek po upływie tego roku (art. 2418 § 2 k.p.).

Kolejną kwestią pojawiającą się w niniejszej sprawie, nie rozstrzyganą jeszcze w judykaturze i nie poruszaną szczegółowo w doktrynie, jest objaśnienie określenia „po upływie roku od przejścia pracownika na podstawie art. 231 k.p.” Nawiązując do tej kwestii piśmiennictwo kładzie przede wszystkim nacisk na trwałość dotychczasowych warunków pracy „w okresie roku od dnia przejęcia pracowników” (T. Romer: Komentarz do kodeksu pracy, Warszawa 2003, tezy do art. 2418) lub na uwolnienie nowego pracodawcy od stosowania postanowień ukształtowanych przez poprzednie postanowienia układowe „z upływem roku od dnia przejścia” (Ł. Pisarczyk: Konsekwencje przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę w dziedzinie układów zbiorowych, PiZS 2002 nr 1, s. 30). Niczego też nie wyjaśnia fakt, że omawiany przepis wzorowany jest na art. 3 ust. 3 dyrektywy nr 77/187/EEC w sprawie dostosowania prawa Państw Członkowskich dotyczącego ochrony praw pracowników na wypadek przejęcia przedsiębiorstwa lub jego części w brzmieniu ustalonym przez art. 1 dyrektywy nr 98/50/EC z dnia 29 czerwca 1998 r. (OJ L 201, 1998/88), który stanowi w zdaniu ostatnim, że państwa członkowskie mogą ograniczyć okres utrzymania w mocy warunków (określonych w pierwszej części przepisu), z tym że nie może on wynosić mniej niż rok.

Sporne zagadnienie sposobu obliczenia terminu, który w art. 2418 § 1 k.p. określony jest jako „okres jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę”, zostało rozstrzygnięte w niniejszej sprawie tylko przez Sąd drugiej instancji. Sąd ten zastosował do tego terminu, jako terminu ciągłego, przepis art. 112 k.c. w związku z art. 300 k.p., nie uzasadniając jednak bliżej swego stanowiska. Tymczasem trudno nie dostrzec, że kwestia sposobu liczenia terminu rocznego z art. 2418 § 1 k.p. ma - w okolicznościach faktycznych sprawy - istotne znaczenie, skoro skutek wypowiedzenia nastąpił od dnia 1 czerwca 2003 r, czyli z jego początkiem, zgodnie zaś z art. 112 k.c. powinien kończyć się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiadał początkowemu dniowi terminu.

Skarżący trafnie dostrzegł, że Sąd Najwyższy niejednokrotnie odrzucał stosowanie reguły ustanowionej w art. 112 k.c, podkreślając wyraźnie, że zgodnie z treścią art. 300 k.p. nie ma prawnej podstawy do stosowania przepisów prawa cywilnego w obliczaniu okresów, od których zależy nabycie uprawnień pracowniczych, w tym okresu uprawniającego do nagrody jubileuszowej. Twierdził również, że stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy nie może być sprzeczne z zasadami prawa pracy; można je stosować tylko odpowiednio i tylko w zakresie nieuregulowanym prawem pracy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 1990 r., III PZP 57/89, OSNCP 1990 nr 10-11, poz. 125 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 maja 1991 r., I PZP 16/91, OSNCP 1992 nr 1, poz. 10, a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 grudnia 1996 r., I PKN 47/96, OSNAPUS 1997 nr 17, poz. 310). W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy, przyjmując założenie, że należy uwzględniać swoisty punkt widzenia i potrzeby regulacji prawa pracy, określał terminy „w zgodzie z kalendarzem”, czyli w sposób powodujący, że ostatni dzień okresu przypadał na dzień bezpośrednio poprzedzający dzień, odpowiadający datą dniowi, w którym pracownik podjął zatrudnienie. Zajmował stanowisko, że okres pracy powinien być ustalony przy uwzględnieniu potocznego sposobu liczenia terminów, a więc bez sięgania do reguły konwencjonalnej przewidzianej w art. 112 k.c. (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 1999 r, I CZ 106/99, OSNC 2000 nr 1, poz. 21). Podkreślał również, że w prawie pracy ustanowione są odrębne reguły liczenia terminów, co nie tylko umacnia społeczno-gospodarcze znaczenie tych terminów (tu: wypowiedzenia), lecz w skali globalnej lepiej chroni interesy pracowników. Sąd Najwyższy postawił tezę, że gdyby nawet przyjąć, iż sprawa obliczania okresu pracy (tu: uprawniającego do nagrody jubileuszowej) nie została uregulowana przepisami prawa pracy, to i tak należałoby wykluczyć sięganie do art. 112 k.c, gdyż z mocy art. 300 k.p. przepisy Kodeksu pracy stosowane mają być „odpowiednio”. W ocenie Sądu Najwyższego, stosowanie art. 112 k.c. - przeciwstawione praktyce potocznego (naturalnego, arytmetycznego) liczenia terminów -prowadzi do wydłużenia wymaganego okresu pracy o dwa dni (upływ terminu następuje wówczas „z upływem dnia”), co sprzeciwia się zasadom prawa pracy oraz przesłankom konstrukcji terminów rozwiązywania stosunków pracy. Sąd Najwyższy podniósł także, że szczególne właściwości i potrzeby odrębnego regulowania stosunków pracy skłaniają ustawodawcę do swoistego, innego niż w prawie cywilnym, regulowania nie tylko zasad obliczania okresów wypowiedzenia lub stażu pracy warunkującego nabycie uprawnienia do nagrody jubileuszowej, ale również stażu urlopowego. Użytemu w art. 153 k.p. zwrotowi „z upływem roku pracy” nadał odbiegający od cywilnoprawnego sens, nawiązujący do bezpośredniego, potocznego pojmowania wyrażenia „z upływem roku”.

reklama

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń648.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Joanna Pluta

analityk w Departamencie Analiz TMS Brokers

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »