| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Uprawnienia rodzicielskie > Delegacje pracownic w ciąży

Delegacje pracownic w ciąży

Pracownice w ciąży podlegają szczególnej ochronie w stosunkach pracy, która wyraża się m.in. zakazem delegowania bez ich zgody poza stałe miejsce pracy.

Podróżą służbową jest wykonywanie na polecenie pracodawcy zadania służbowego poza miejscowością, w której znajduje się stałe miejsce pracy pracownika lub w której znajduje się siedziba pracodawcy.

Podróżą służbową nie jest zatem:

• podróż do i w obrębie miejscowości, w której pracownik ma stałe miejsce pracy,

• podróż do i w obrębie miejscowości, w której pracodawca ma siedzibę, jeśli miejscowość ta jest miejscem pracy pracownika

Zgoda pracownicy

Pracodawca nie może wydać pracownicy w ciąży polecenia udania się w podróż służbową. Taki wyjazd możliwy jest tylko za jej zgodą. Ustawodawca nie ustanowił bezwzględnego zakazu wyjazdów służbowych, gdyż tego rodzaju zakaz byłby niekorzystny dla samej pracownicy. W takim stanie prawnym pracownica w ciąży nie mogłaby uczestniczyć np. w szkoleniach, konferencjach, które bardzo często odbywają się w innych miastach niż siedziba zakładu pracy. Bezwzględny zakaz delegowania ograniczałby możliwości zawodowe tej grupy pracownic.

Przepisy nie ustanawiają wymogu stosowania określonej formy do oświadczenia pracownicy w ciąży dotyczącego zgody na wyjazd służbowy. W przeciwieństwie do pracowników opiekujących się małymi dziećmi nie został tutaj narzucony obowiązek umieszczania w jej aktach osobowych zgody na odbycie delegacji. Oznacza to, że ustawodawca narzuca konieczność otrzymania każdorazowo zgody na wyjazd. Do celów dowodowych można zalecić stosowanie formy pisemnej, jednak nie jest to w tej konkretnej sytuacji konieczne.

Statuowana przez przepisy Kodeksu pracy ochrona pracownicy w ciąży aktualizuje się z chwilą dostarczenia pracodawcy zaświadczenia o ciąży. Nie ma w tym kontekście żadnego znaczenia zaawansowanie ciąży.

Z przepisów nie wynika żadne ograniczenia co do zakazu odwołania wcześniej wyrażonej zgody na wyjazd służbowy. Przepisy też nie wskazują najpóźniejszego momentu, do którego pracownica powinna poinformować pracodawcę o swojej decyzji w zakresie danego wyjazdu.

Przykład

Pracownica miała udać się w delegację, podczas której miała przeprowadzić skomplikowane negocjacje, do których tylko ona w pełni była przygotowana. Na dwa dni przed wyjazdem pracownica przedstawiła pracodawcy zaświadczenie o stanie ciąży i odmówiła wyjazdu w podróż służbową. Zakaz delegowania pracownicy bez jej zgody zaktualizował się przed wyjazdem - w chwili przedstawienia zaświadczenia o ciąży. Pracownica skorzystała ze swojego uprawnienia do odmowy wyjazdu w delegację. Pomimo że zachowanie takie można oceniać negatywnie (późne dostarczenie zaświadczenia, odmowa wyjazdu w ostatniej chwili uniemożliwiająca przygotowanie się do negocjacji przez innego pracownika), to nie można wyciągać w stosunku do tej osoby jakichkolwiek konsekwencji dyscyplinarnych. Skorzystanie z uprawnień związanych z ciążą w kontekście delegacji zależy od jej woli.


Krótki wyjazd

Delegacją jest każdy wyjazd poza miejsce pracy - poza miejscowość, w której znajduje się miejsce pracy (oczywiście strony mogą zakreślić miejsce pracy inaczej - np. przez wskazanie pewnego obszaru geograficznego). Zgoda pracownicy wymagana będzie zatem zawsze, gdy ma odbyć nawet bardzo krótki wyjazd, ale poza miejsce swojej pracy.

Przykład

Pracownica pracuje w małej miejscowości. Otrzymała polecenie uczestnictwa w spotkaniu odbywającym się w większym mieście, oddalonym zaledwie 5 km od siedziby zakładu pracy. W związku z tym, że ma się to odbyć w innej miejscowości, wyjazd ten, nawet jeżeli byłby krótki, jest delegacją.

Powinniśmy zatem oceniać nie tylko odległość, ale także realne obciążenie, które stwarza przejazd. Inna interpretacja tego przepisu prowadziłaby do paradoksów - w większych miastach pracownice w ciąży byłyby zobowiązane do wykonywania zadań w miejscach oddalonych często o kilkanaście i więcej kilometrów od stałego miejsca pracy, do których dojazd jest długi i męczący.

Nadgodziny w delegacji

Kodeks pracy stwarza bezwzględny zakaz zatrudniania pracownicy w ciąży w godzinach nadliczbowych i nie może być on uchylony nawet przez wyrażenie zgody pracownicy na taką pracę. Zgoda na odbycie delegacji nie jest jednoznaczna ze zwolnieniem pracodawcy z zakazu zatrudniania pracownicy w ciąży w godzinach nadliczbowych.

Zgodnie z najpowszechniejszą koncepcją reprezentowaną w literaturze prawa pracy i orzecznictwie podróż służbową wlicza się do czasu pracy w następujący sposób:

• czas przejazdu - do czasu pracy wliczany nie jest, jeżeli pracownik nie wykonywał w tym czasie pracy i jeśli przypadał poza normalnymi godzinami pracy danej osoby; w przypadku gdy pokrywał się z godzinami pracy, wliczamy go do czasu pracy,

• czas wykonywania zadań służbowych - podlega wliczeniu do czasu pracy. W konsekwencji, jeżeli przypada poza normalnymi godzinami pracy delegowanego pracownika, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych.

Przykład

Pani Monika M. otrzymała polecenie odbycia podróży służbowej. Wyjazd miał nastąpić o godz. 14.00. Pani Monika pracuje w godzinach 8.00-16.00. Delegacja trwała 8 godzin (czyli do godz. 22.00). Od godz. 14.00 do 16.00 podróż, 16.00-19.00 załatwianie spraw na rzecz pracodawcy, 19.00-22.00 powrót. W tym przypadku dwie pierwsze godziny (podróż w tamtą stronę) zostaną zaliczone do czasu pracy (z tej racji, że przypadają w normalnym czasie pracy pracownicy), następne 3 godziny także zostaną wliczone (i będą stanowiły pracę w godzinach nadliczbowych), ostatnie 3 godziny (powrót) nie zostaną wliczone do czasu pracy.

Powyższy przykład obrazuje sytuację w dużej mierze przewidywalną, lecz w trakcie podróży służbowej - w odniesieniu do czasu pracy - mogą wystąpić często przypadki, które trudno przewidzieć. Przedłużenie spotkania handlowego, narady mogą powodować powstanie godzin nadliczbowych.

Sytuacje takie jak w przykładzie mogą prowadzić do odpowiedzialności pracodawcy za naruszanie przepisów o uprawnieniach pracowników związanych z rodzicielstwem. Dlatego, planując wyjazdy służbowe pracownic w ciąży, należy szczególną uwagę zwracać na potencjalną możliwość wystąpienia pracy nadliczbowej i w razie takiego zagrożenia bezwzględnie nie wysyłać w delegacje tych pracownic.

Marek Rotkiewicz

Polecamy artykuły

Narzędzia kadrowego

POLECANE

NOWY KODEKS PRACY 2018

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Anna Resiak

Ekspert podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od kadry.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK