| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Prawa i obowiązki > Podstawowe obowiązki pracownika

Podstawowe obowiązki pracownika

Obowiązkiem każdego pracownika jest nie tylko świadczenie pracy, ale również wykonywanie wielu dodatkowych, szczegółowych powinności. Można do nich zaliczyć m.in. obowiązek ochrony życia i zdrowia innych uczestników procesu pracy.

Należy przy tym podkreślić, że pracownik, choć nie jest pozbawiony prawa do krytyki poleceń przełożonego, nie został automatycznie zwolniony z obowiązku wykonania polecenia, które w jakiś sposób stoi w sprzeczności z jego przekonaniem co do sposobu wykonania swoich obowiązków. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, stanowcza odmowa podporządkowania się poleceniom zwierzchników pozostaje w oczywistej sprzeczności z pozycją pracownika, który mając prawo, a nawet obowiązek przedstawienia swoich krytycznych uwag w stosunku do działań przełożonych, powinien się jednak dostosować do ich legalnych poleceń, które dotyczą pracy (wyrok SN z 2 września 1982 r.).

Przepisy milczą natomiast na temat formy polecenia pracodawcy. Oznacza to, że polecenie może zostać wydane zarówno w postaci pisemnej, jak i ustnej. Z pewnością w interesie każdej ze stron stosunku pracy powinno być udzielenie i otrzymanie polecenia służbowego na piśmie. W razie ewentualnego sporu na linii pracownik–pracodawca ułatwi to udowodnienie, jaka była faktyczna treść polecenia.

Pozostałe obowiązki kodeksowe

Przepisy Kodeksu pracy nie zawierają zamkniętego katalogu obowiązków pracowniczych. Ich sprecyzowanie następuje najczęściej w umowie o pracę bądź też w załączonym do niej zakresie obowiązków. W ich konkretyzacji służy jednak pracodawcy katalog powinności, które pracownik – niezależnie od treści indywidualnej umowy o pracę, sposobu nawiązania stosunku pracy czy zajmowanego stanowiska – musi zawsze bezwzględnie respektować.

Pracownik jest zobowiązany w szczególności:

  • przestrzegać czasu pracy ustalonego w zakładzie pracy (tj. świadczyć pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, a na polecenie pracodawcy – również w godzinach nadliczbowych),
  • przestrzegać regulaminu pracy i ustalonego w zakładzie pracy porządku (tj. reguł organizacyjnych znajdujących się w innych aktach wewnątrzzakładowych, jak również w indywidualnych poleceniach pracodawcy),
  • przestrzegać przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów przeciwpożarowych (tzn. pracownik ma obowiązek chronić życie i zdrowie innych uczestników procesu pracy),
  • dbać o dobro zakładu pracy, chronić jego mienie (tj. wykorzystywać wszystkie środki zabezpieczenia mienia udostępnione mu przez pracodawcę),
  • zachować w tajemnicy informacje, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę (tj. przede wszystkim nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności),
  • przestrzegać tajemnicy określonej w odrębnych przepisach (głównie tajemnicy państwowej i służbowej),
  • przestrzegać w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego (tj. norm o charakterze pozaprawnym, na które składają się normy moralne i dobre obyczaje).

Podstawa prawna:

  • art. 94 ust. 1, art. 100 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 23 października 2003 r. (I PK 425/02, OSNP 2004/20/345),
  • wyrok SN z 31 stycznia 2001 r. (I PKN 589/00, OSNP 2002/20/485),
  • wyrok SN z 16 września 1990 r. (I PRN 38/90, OSNC 1991/10–12/126),
  • wyrok SN z 10 września 1997 r. (I PKN 244/97, OSNP 1998/12/358),
  • wyrok SN z 2 września 1982 r. (I PR 78/82, OSP 1983/9/184).

 

reklama

Narzędzia kadrowego

POLECANE

PRAWO PRACY DLA RODZICÓW

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

WYDARZENIA

Eksperci portalu infor.pl

Karolina Gierszewska

Doradca podatkowy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »