| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Kadry > Indywidualne prawo pracy > Prawa i obowiązki > Uchwała SN z dnia 5 października 2006 r. sygn. I PZP 3/06

Uchwała SN z dnia 5 października 2006 r. sygn. I PZP 3/06

Właściwość rzeczową sądu okręgowego w sprawie z powództwa pracownika, której przedmiotem jest wyłącznie roszczenie o zasądzenie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (na podstawie art. 943§ 3 k.p. albo art. 24 § 1 zdanie trzecie k.c. w związku z art. 445 k.c. lub art. 448 k.c. w związku z art. 300 k.p.), określa się na podstawie art. 17 pkt 4 k.p.c.

Problem ten był wcześniej różnie rozstrzygany w orzecznictwie, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny. W postanowieniu z 30 grudnia 1983 r. II CZ 118/03 (OSPiKA 1985 nr 2, poz. 33, z glosą S. Grzybowskiego) Sąd Najwyższy przyjął, że żądanie przez poszkodowanego zasądzenia tylko określonej sumy pieniężnej na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża w związku z umyślnym naruszeniem jego dobra osobistego (art. 448 k.c.) podlega rozpoznaniu przez sąd wojewódzki (art. 17 pkt 1 k.p.c). Jednakże w uchwale siedmiu sędziów z 26 czerwca 1985 r, III CZP 27/85 (OSNCP 1985 nr 12, poz. 185 z glosą K.Korzana OSPiKA 1987 nr 10, poz. 190), stanowiącej zasadę prawną Sąd Najwyższy stwierdził, że sądem rzeczowo właściwym do rozpoznania sprawy o uiszczenie przez sprawcę umyślnego naruszenia dóbr osobistych odpowiedniej sumy pieniężnej na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża (art. 448 k.c.) jest sąd rejonowy, chyba że wartość przedmiotu sporu przewyższa sumę pieniężną określoną w art. 17 pkt 4 k.p.c.

W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że żądanie uiszczenia sumy pieniężnej, bez względu na podstawę tego żądania, jest żądaniem procesowym majątkowym, a ściślej mówiąc - pieniężnym, między innymi przy określeniu zarówno wartości przedmiotu sporu, jak i właściwości rzeczowej sądu lub przy rozkładaniu świadczenia na raty. Określone w pozwie żądanie pieniężne (art. 187 § 1 pkt 1 k.p.c.) jest obiektywną kategorią ekonomiczną. Tego charakteru procesowego nie może zmienić treść uzasadnienia pozwu. Dokładnie określone w petitum pozwu żądanie zasądzenia kwoty pieniężnej, bez względu na to, czy ma ona stanowić zadośćuczynienie pieniężne (satysfakcję), czy represję za naruszenie dobra osobistego (art. 24, art. 445, art. 448 k.c), nie może być uznane za roszczenie niemajątkowe, innymi słowy - za dochodzenie prawa niemajątkowego. Żądanie pieniężne oparte na przepisie art. 448 k.c. nie traci charakteru majątkowego, mimo że poszkodowany żąda zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz organizacji społecznej. Podobnie nie jest pozbawiona charakteru majątkowego sprawa o zasądzenie symbolicznej złotówki. Nie budzi wątpliwości majątkowy charakter spraw o pieniężne zadośćuczynienie (satysfakcję) za naruszenie dóbr osobistych określonych w art. 445 § 1 i 2 k.c, które uwzględnia również art. 23 k.c. Roszczenie pieniężne z art. 445 k.c. jest co do swej istoty tego samego rodzaju co roszczenie z art. 448 k.c. Oba świadczenia spełniają obok funkcji represyjno-wychowawczej funkcję zadośćuczynienia (satysfakcji) za krzywdę. Sprawy o uiszczenie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego na podstawie art. 445 k.c. podlegają rozpoznaniu przez sądy rejonowe, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie przewyższa kwoty określonej w art. 17 pkt 4 k.p.c. Roszczenie pieniężne z art. 448 k.c. przysługuje „niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia”. Może więc być dochodzone obok zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 k.c. Stanowi bowiem tylko dodatkową satysfakcję dla poszkodowanego oraz dodatkową sankcję dla sprawcy umyślnego naruszenia dobra osobistego, wymienionego w art. 445 k.c. Nie każda sprawa, której przedmiotem jest żądanie świadczenia pieniężnego za naruszenie niemajątkowego dobra osobistego, jest sprawą niemajątkową. Osobie, której dobro osobiste zostało bezprawnie naruszone, przysługują żądania o charakterze niemajątkowym (art. 24 § 1 k.c.) i żądania typu majątkowego (art. 24 § 2, art. 445 i art. 448 k.c). Może z nimi wystąpić w odrębnych procesach według właściwości rzeczowej dla każdego z tych żądań. Może też oba typy żądań zgłosić łącznie w jednym procesie. W tym ostatnim tylko wypadku również żądanie z art. 448 k.c. podlega z mocy art. 17 pkt 1 k.p.c. rozpoznaniu przez sąd okręgowy. Podobnie ma się rzecz, jeżeli łącznie z powództwem o ochronę dobra osobistego wystąpiono z żądaniem zasądzenia odszkodowania na podstawie art. 415 i nast. k.c. Roszczenie z art. 448 k.c. może być dochodzone także w odrębnym procesie przed sądem właściwym rzeczowo ze względu na wartość tego roszczenia. Przepis art. 17 pkt 1 k.p.c. daje jedynie możliwość, a nie stwarza obowiązku, dochodzenia tego roszczenia „łącznie” z prawami niemajątkowymi przed sądem okręgowym. Już w postanowieniu z dnia 17 listopada 1970 r., II CZ 151/70, LEX nr 6821, Sąd Najwyższy podkreślił, że roszczenie przewidziane w art. 448 k.c. macharakter roszczenia samoistnego i że jego byt materialno-prawny nie jest uwarunkowany pozostałymi roszczeniami, wypływającymi z art. 24 k.c. Służącego pośrednio szeroko rozumianej ochronie majątkowej dóbr osobistych świadczenia pieniężnego z art. 448 k.c, jeżeli na to pozwala wartość przedmiotu sporu, można więc dochodzić przed sądem rejonowym.

Polecamy artykuły

Źródło:

Orzeczenia Sądu Najwyższego - Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych
Komplet publikacji: Wellbeing w organizacji89.00 zł

Narzędzia kadrowego

POLECANE

NOWY KODEKS PRACY 2018

reklama

Ostatnio na forum

RODO 2018

Eksperci portalu infor.pl

Ekspert firmy Xella Polska

Eksperci Budowy SILKA YTONG.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »
Notyfikacje
Czy chcesz otrzymywać informacje o najnowszych zmianach? Zaakceptuj powiadomienia od kadry.Infor.pl
Powiadomienia można wyłączyć w preferencjach systemowych
NIE
TAK