Jak rozwiązać umowę o pracę na czas określony?

Umowa o pracę na czas określony

Czasy kiedy to umowa o pracę na czas nieokreślony mogła trwać bardzo długo, nawet po kilkadziesiąt lat (bo i z takimi umowami np. do 2050 r. można było się spotkać) - już dawno się skończyły. Ustawodawca przyznaje coraz większą ochronę osobom, które mają zawartą umowę na czas określony, a pracodawcy nie stronią już od umów na czas nieokreślony, bo wiedzą, że przy dłużej współpracy jest to nieuniknione. Dlaczego? Umowa na czas określony może trwać maksymalnie 33 miesiące, jednak jeżeli dodamy do tego jeszcze okres próbny jeżeli był - w maksymalnym wymiarze 3 miesiące, to łącznie jest to 36 miesięcy. Co ważne, w tym czasie mogą być zawarte tylko 3 umowy na czas określony. Jeżeli ww. limity, 36 miesięcy czy też 3 umów zostaną przekroczone - umowa automatycznie, ex lege (z mocy prawa) staje się umową na czas nieokreślony. Kolejnym aspektem ochrony co do umów na czas określony jest to, że trzeba podać przyczynę w sytuacji wypowiedzenia tej umowy. 

Ile może trwać umowa na czas określony? Są wyjątki, to trzeba wiedzieć

Umowa na czas określony może trwać więcej niż 33 miesiące (czy 36 z okresem próbnym) jak i i takich umów może być więcej niż 3 - jeżeli ich zawarcie w danym przypadku służy zaspokojeniu rzeczywistego okresowego zapotrzebowania i jest niezbędne w tym zakresie w świetle wszystkich okoliczności zawarcia umowy, tj.:

1. w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
2. w celu wykonywania pracy o charakterze dorywczym lub sezonowym,
3. w celu wykonywania pracy przez okres kadencji,
4. w przypadku gdy pracodawca wskaże obiektywne przyczyny leżące po jego stronie.

Mają na uwadze to, że pracodawcy będą wykorzystywali tego rodzaju umowy do tego, aby nie wiązać się z pracownikiem na czas nieokreślony, ostatni 4 punkt podlega weryfikacji PIP, dlaczego? Pracodawca zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa w pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie 5 dni roboczych od dnia jej zawarcia.

Jak rozwiązać umowę o pracę na czas określony? Jak można zwolnić pracownika zatrudnionego na czas określony?

Generalnie istnieją trzy sposoby rozwiązania umowy o pracę na czas określony. Należy to zrobić na piśmie, dla celów dowodowych.

• na mocy porozumienia stron. To najbardziej optymalny i polubowny sposób zakończenia stosunku pracy, ponieważ pracownik i pracodawca wspólnie porozumiewają się co do terminu rozwiązania umowy. Co do zasady nie można odwołać się od takiego porozumienia (chyba, że zaistnieją wady oświadczenia woli co do jego złożenia, np. wprowadzenia w błąd, przymus czy groźba. Jest to jednak trudne do udowodnienia).

• przez oświadczenie jednej ze stron (pracownika czy pracodawcy), bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, tzw. dyscyplinarka i natychmiastowe rozwiązanie umowy.

• przez oświadczenie jednej ze stron (pracownika czy pracodawcy) z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem).

Oczywiście trzeba też pamiętać o sytuacji, która dzieje się samoistnie, czyli, że umowa na czas określony rozwiązuje się sama, z upływem czasu, zdarzenia, okoliczności - na jaki została zawarta.

Czy przy umowie na czas określony przysługuje okres wypowiedzenia?

Tak, przy umowie o pracę na czas określony przysługuje okres wypowiedzenia.

Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony jest uzależniony od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:
1) 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy;
2) 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy;
3) 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Oczywiście strony mogą wydłużyć okres wypowiedzenia (jeżeli pracownik wykonuje pracę związaną z odpowiedzialnością materialną za powierzone mienie) czy też strony mogą po dokonaniu wypowiedzenia umowy o pracę przez jedną z nich ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy.

Czy można wypowiedzieć umowę na czas określony bez podania przyczyny?

Nie, należy podać przyczynę w rozwiązaniu umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia, która była zawarta na czas określony. Co ważne, dotyczy to tylko pracodawcy! Ponieważ, to w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony lub umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.

Jak wskazuje dr hab. M. Gładoch, w komentarzu do KP: 

"Wymóg ten jest postrzegany jako najważniejszy przejaw ochrony zatrudnienia pracownika. Po nowelizacji z 9.3.2023 r. przyczynę wypowiedzenia pracodawca musi podać także w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony. Z punktu widzenia powszechnej ochrony pracownika przed rozwiązaniem stosunku pracy zmiana ta jest najbardziej istotna, wręcz przełomowa. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji KP napisano: „Komisja Europejska wskazała na nieuzasadnione nierówne traktowanie w zakresie warunków wypowiadania umów o pracę pracowników zatrudnionych na czas określony w porównaniu z pracownikami zatrudnionymi na czas nieokreślony. Komisja Europejska wskazała na występujące w przepisach Kodeksu pracy trzy aspekty nierówności umów na czas określony w stosunku do umów na czas nieokreślony:
–brak obowiązku uzasadnienia wypowiedzenia umowy na czas określony,
–brak obowiązku konsultacji związkowej,
–brak możliwości ubiegania się o przywrócenie do pracy (…)".