Kategorie

Kiedy pracownik ma prawo do dodatków wyrównawczych?

Dodatki wyrównawcze dla pracowników.
Dodatek wyrównawczy jest uzupełnieniem wynagrodzenia związanym ściśle z przeniesieniem pracownika na inne stanowisko pracy. Stanowi różnicę między wynagrodzeniem z okresu poprzedzającego przeniesienie, a wynagrodzeniem po przeniesieniu pracownika.

Nie każdy jednak pracownik przeniesiony na inne stanowisko, czy też pracownik którego wynagrodzenie uległo obniżeniu ma prawo do dodatku wyrównawczego.

Kodeks pracy wyraźnie wskazuje osoby, a także sytuacje których zaistnienie daje możliwość uzyskania dodatku wyrównawczego. Zgodnie z tymi przepisami uprawnieni do dodatku są:

  • pracownica w ciąży lub karmiąca dziecko piersią (art. 179 § 4 Kodeksu pracy),
  • pracownik, u którego stwierdzono objawy wskazujące na powstawanie choroby zawodowej (art. 230 § 2 Kodeksu pracy),
  • pracownik, który stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (art. 231 Kodeksu pracy).

Pracownica w ciąży lub karmiąca piersią

W pierwszej kolejność podkreślić należy, że pracownicy w ciąży nie wolno zatrudniać w godzinach nadliczbowych, ani w porze nocnej. Jeżeli zatem kobieta jest w ciąży, pracodawca zobowiązany jest do zmiany wymiaru czasu pracy tak, aby nie musiała ona pracować w nocy. Jeśli jest to niemożliwe, powinien przenieść ją na inne stanowisko pracy, niewymagające pracy nocnej. Jeżeli i to jest niemożliwe, pracodawca jest zobowiązany zwolnić pracownicę od obowiązku świadczenia pracy – w tym wypadku pracownica zachowuje prawo do otrzymywanego dotychczas wynagrodzenia. W pozostałych przypadkach, tj. zmiany warunków pracy, skrócenia czasu pracy, a także przeniesienia na inne stanowisko, pracownicy przysługuje dodatek wyrównawczy jeżeli jej wynagrodzenie uległo zmniejszeniu.

Zobacz: Kto ma prawo do dodatku za znajomość języków obcych?

Zmniejszona wydajność pracy na nowym stanowisku nie wpływa na wysokość należnego dodatku.

Reklama

Ponadto, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia z dnia 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet wymienione są prace, których kobieta w ciąży lub karmiąca piersią wykonywać nie może. Jeżeli zatem pracodawca zatrudnia kobietę na wskazanym w rozporządzeniu stanowisku pracy jest zobowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy zachowaniem wynagrodzenia. Jeżeli nastąpiło przeniesienie do innej pracy, kobiecie przysługuje dodatek wyrównawczy.

Stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, a związane z wykonywaniem pracy na wskazanych w rozporządzeniu stanowiskach pracy nie ma znaczenia. Wystarczy, że kobieta na takim stanowisku pracuje.

Lekarka odsunięta w związku z ciążą od pełnienia szpitalnych dyżurów uzyskuje prawo do dodatku wyrównawczego kompensującego dodatkowe wynagrodzenie za takie dyżury. Zakaz pracy w godzinach nadliczbowych i w porze nocnej dla kobiet ciężarnych oznacza dla lekarki zakaz pełnienia dyżurów i stanowi przesunięcie do innej, lżejszej pracy. Zaprzestanie pełnienia dyżurów powoduje obniżenie wynagrodzenia lekarki i uzasadnia przyznanie dodatku wyrównawczego.

Choroba zawodowa

Choroba zawodowa jest to choroba spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, lub sposobem wykonywania pracy. Powstaje wskutek stałego przebywania ciała w niedogodnej pozycji, systematycznego wykonywania forsownych czynności lub regularnego przebywania w otoczeniu zawierającym czynniki szkodliwe dla zdrowia, takie jak hałas, nieodpowiednie oświetlenie, zapylenie, promieniowanie, związki chemiczne, zwiększone obciążenie psychiczne i fizyczne itp. Wykaz chorób zawodowych znajduje się w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. W przypadku, gdy lekarz sprawujący opiekę nad danym zakładem pracy stwierdzi u pracownika objawy choroby zawodowej i wyda stosowne orzeczenie lekarskie, pracodawca jest zobowiązany przenieść pracownika do innej pracy nie narażającej go na działanie czynnika, który wywołał te objawy, w terminie i na czas określony w tym orzeczeniu. Jeżeli przeniesienie powoduje zmniejszenie wynagrodzenia, pracownikowi należy się dodatek wyrównawczy.

W takim wypadku dodatek wyrównawczy przysługuje przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.

Jan K. jest zatrudniony w zakładzie zajmującym się produkcją pokryć dachowych, w tym pokryć z dodatkiem azbestu. Wskutek długotrwałego narażenia na pył azbestowy stwierdzono u niego objawy choroby opłucnej wywołanej tymże pyłem (choroba zawodowa wymieniona w rozporządzeniu). Pracodawca jest zobowiązany przenieść go na inne stanowisko, np. przy produkcji dachówek. Jeżeli wynagrodzenie przy wykonywaniu tej pracy jest niższe, pracodawca ma obowiązek przez 6 miesięcy wypłacać Janowi K. dodatek wyrównawczy.

Niezdolność do wykonywania dotychczasowej pracy

Zgodnie z art. 231 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek przenieść pracownika do innej pracy, jeżeli wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy. Dotyczy to jednak tylko tych pracowników, którzy nie mogą wykonywać obecnej pracy, ale lekarz orzecznik ZUS nie stwierdził u nich częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów. Różnica polega na tym, że lekarz orzecznik ZUS stwierdza niezdolność do pracy jeżeli naruszenie sprawności ciała jest trwałe lub długotrwałe. Omawiana natomiast sytuacja dotyczy tych pracowników, których niezdolność jest przejściowa, co stwierdza lekarz opiekujący się pracownikami danego zakładu.

W odniesieniu do choroby zawodowej nie chodzi tutaj o objawy, tak jak w sytuacji poprzedniej, ale o stwierdzoną orzeczeniem chorobę zawodową.

Za wypadek przy pracy uważa się natomiast nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Jeżeli wskutek takiego wypadku lub stwierdzenia choroby zawodowej pracownik nie może wykonywać pracy na dotychczasowym stanowisku, pracodawca jest zobowiązany przenieść go do innej, odpowiedniej pracy.

Praca musi być odpowiednia, a więc zgodna z posiadanymi kwalifikacjami.

Jeżeli wskutek przeniesienia pracownikowi zmniejszy się wynagrodzenie, pracodawca jest zobowiązany wypłacać mu dodatek wyrównawczy, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy.

Ustawodawca nie uregulował sytuacji, gdy pracodawca nie ma możliwości przeniesienia pracownika do pracy, przy której nie byłby on narażony na działanie czynnika szkodliwego dla zdrowia. W takiej sytuacji pracodawca może skorzystać z prawa wypowiedzenia umowy o pracę na podstawie przepisów o rozwiązywaniu stosunków pracy. Na okres wypowiedzenia ma jednak obowiązek odsunąć pracownika od wykonywanej pracy i wypłacać mu dodatek wyrównawczy, w tym wypadku równy wysokości utraconego wynagrodzenia.

Pracodawca nie ma prawa wypowiedzieć stosunku pracy jeżeli stanowiska, na które mógłby przenieść pracownika, są zajęte przez innych pracowników.

Prawu polskiemu znane są jeszcze dwie sytuacje, w których przysługuje dodatek wyrównawczy, mianowicie:

  • przy zwolnieniach grupowych, na podstawie ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
  • na podstawie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 maja 2004 r. w sprawie dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach aplikantów, asesorów i sędziów sądów wojskowych oraz aplikantów, asesorów i prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury – tymże osobom.

Szczegółowe zasady obliczania dodatków wyrównawczych zawarte są w rozporządzeniu z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy.

Zobacz serwis: Wynagrodzenie zasadnicze

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?

    Odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - wszystko, co musisz wiedzieć

    Jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy - komu i kiedy przysługuje? Kto je wypłaca? Jak odwołać się od decyzji ZUS?

    PPK: stan oszczędności można sprawdzać na bieżąco

    PPK - stan oszczędności na swoim rachunku w PPK można sprawdzać na bieżąco. Jak to zrobić?

    Nowy Ład – kalkulator wynagrodzeń 2022

    Nowy Ład - kalkulator wynagrodzeń w 2022 r. pozwala obliczyć wysokość wynagrodzeń dla umów o pracę. Jak Nowy Ład wpływa na wysokość płacy minimalnej w 2022 r.? Wyższa kwota wolna od podatku powoduje brak podatku przy minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Ile wyniesie najniższa krajowa?

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r.

    Minimalne wynagrodzenie pielęgniarek i położnych od lipca 2021 r. - to rozwiązanie dla wszystkich medyków. Co ze wzrostem wynagrodzeń do 2027 r.?

    Przedłużenie kadencji organów związków zawodowych

    Przedłużenie kadencji organów statutowych związków zawodowych, organizacji przedsiębiorców i społecznych inspektorów pracy przewiduje projekt nowelizacji ustawy covidowej.

    Bezrobocie w maju 2021 r. najniższe w UE

    Bezrobocie w maju 2021 r. - ile wyniosła szacowana stopa bezrobocia rejestrowanego? Czy Polska ma najniższe bezrobocie w UE?

    Doradca podatkowy - zarobki 2021

    Doradca podatkowy - jakie są zarobki w 2021 r.? Gdzie zarabia się najlepiej? Jak zrobić szybką karierę w podatkach? Oto kilka wskazówek.

    Zatrudnienie programisty - rekrutować seniora czy juniora?

    Zatrudnienie programisty może stać się prawdziwym wyzwaniem. Polskie firmy muszą konkurować o najlepszych specjalistów z pracodawcami z Zachodu. Jak w takiej sytuacji zatrudnić dobrego programistę?

    4 cechy, jakie powinien posiadać dobry program do obsługi PPK

    Obsługa PPK może być albo koszmarem działu kadr, albo procesem, o którym, jak o oddychaniu, po prostu się nie myśli. Wszystko zależy od tego, jakie oprogramowanie (i czy w ogóle) wspomaga dział personalny w realizacji zadań związanych z obsługą PPK. Jaki zatem powinien być program, który pozwoli na sprawną realizację PPK bez nadmiernego obciążania pracowników?

    PPK w firmie - jak wdrożyć?

    PPK w firmie - jak wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe dla swoich pracowników? Co powinien zawierać program do obsługi PPK? Kto może oszczędzać w PPK?

    Regionalizacja płacy minimalnej - rekomendacje

    Regionalizacja płacy minimalnej i powiązanie jej z obiektywnym parametrem ekonomicznym to rekomendacje raportu, którego partnerem jest Biuro Rzecznika MŚP.

    Czerwiec 2021 - godziny pracy, dni wolne

    Czerwiec 2021 - godziny pracy i dni wolne czyli jaki jest wymiar czasu pracy. Kalendarz czerwca w 2021 r. zawiera 1 święto wolne od pracy.

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021

    Niedziela handlowa - czerwiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 13 czerwca, 20 czerwca lub 27 czerwca jest niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych.