Poprawki Senatu do noweli Kodeksu pracy dot. work-life balance odrzucone przez sejmową komisję

• Jakie poprawki komisja zaakceptowała
• Prawo ojca do urlopu rodzicielskiego
• Bezpłatny urlop opiekuńczy 
• Zwolnienie z powodu siły wyższej za połowę wynagrodzenia
• Dodatkowe przerwy w pracy
• Organizacja pracy bardziej elastyczna
• Większy zakres informacji o warunkach zatrudnienia
• Bezpłatne szkolenia

Poprawki Senatu do nowelizacji Kodeksu pracy, które komisja zarekomendowała pozytywnie większości mają charakter redakcyjny. Nowelizacja wdraża dwie unijne dyrektywy: dotyczącą tzw. work-life balance – w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej oraz tzw. dyrektywę rodzicielską. Chodzi m.in. o urlopy i czas pracy, w tym o urlop rodzicielski, do którego pracownicy będą mieli indywidualne prawo.

Jakie poprawki komisja zaakceptowała

Zasady udzielania urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego to przedmiot jednej z senackich poprawek, jakie komisja zaaprobowała. Zgodnie z poprawką urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest przyznawany na wniosek w postaci papierowej lub elektronicznej, składany przez pracownika w terminie 7 dni od przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza albo przyjęcia dziecka na wychowanie i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka. Urlop rozpoczyna się w terminie określonym we wniosku pracownika, jednak nie później niż 21 dni od przyjęcia dziecka.

Prawo ojca do urlopu rodzicielskiego

Prawo ojca do urlopu rodzicielskiego nie będzie uzależnione od pozostawania matki dziecka w zatrudnieniu (ubezpieczeniu) w dniu porodu. W ramach urlopu rodzicielskiego zostanie wprowadzona nieprzenoszalna jego część, w wymiarze do 9 tygodni, dla każdego z rodziców, a także 70-procentowy zasiłek macierzyński za cały okres urlopu rodzicielskiego dla obojga rodziców.

Obecnie zasiłek macierzyński wypłacany jest w wysokości 100 proc. podstawy zasiłku za pierwsze 6 tygodni urlopu rodzicielskiego i 60 proc. podstawy wymiaru zasiłku za pozostałą cześć tego urlopu. Oznacza to, że obecnie zasiłek macierzyński za okres urlopu rodzicielskiego wynosi średnio 67,5 proc. podstawy wymiaru zasiłku.

Bezpłatny urlop opiekuńczy 

Pracownik będzie mógł ponadto skorzystać z bezpłatnego urlopu opiekuńczego w wymiarze 5 dni w roku kalendarzowym, aby zapewnić osobistą opiekę lub wsparcie krewnemu (syn, córka, matka, ojciec lub małżonek) albo osobie pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym, wymagającej opieki lub wsparcia z poważnych względów medycznych.

Zwolnienie z powodu siły wyższej za połowę wynagrodzenia

Nowelizacja wprowadza także możliwość skorzystania ze zwolnienia od pracy „z powodu działania siły wyższej” do wykorzystania w pilnych sprawach rodzinnych w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w roku kalendarzowym z zachowaniem prawa do połowy wynagrodzenia.

Dodatkowe przerwy w pracy

Do czasu pracy będą wliczane ponadto nowe dwie dodatkowe przerwy. Pracownik będzie mógł skorzystać z drugiej przerwy trwającej co najmniej 15 minut, jeżeli jego dobowy wymiar pracy jest dłuższy niż 9 godzin pracy, a także z trzeciej, co najmniej 15-minutowej przerwy – przy ponad 16-godzinnym wymiarze czasu pracy.

Organizacja pracy bardziej elastyczna

Nowelizacja umożliwi szersze stosowanie elastycznej organizacji pracy, w tym

• pracę zdalną, 
• elastyczne rozkłady czasu pracy (ruchomy czas pracy, indywidualny rozkład czasu pracy, weekendowy system czasu pracy, system skróconego tygodnia pracy i przerywany czas pracy) 
• pracę w niepełnym wymiarze czasu.

Zgodnie ze zmianami umów o pracę pracownik, który wykonywał pracę co najmniej 6 miesięcy, będzie miał prawo wystąpić, raz w roku, o zmianę rodzaju umowy na umowę o pracę na czas nieokreślony lub o bardziej przewidywalne i bezpieczne warunki pracy.

Większy zakres informacji o warunkach zatrudnienia

Nowelizacja rozszerza też zakres informacji o warunkach zatrudnienia pracownika – w tym wysyłanego do pracy do państw UE lub trzecich i delegowanego – np. o informację o prawie do szkoleń czy długości płatnego urlopu. Funkcjonować będą także zakazy zabraniania pracownikowi jednoczesnego pozostawania w stosunku pracy z innym pracodawcą, a także jego niekorzystnego traktowania z tego tytułu.

Bezpłatne szkolenia

Pracownik będzie miał również prawo do nieodpłatnego i wliczanego do czasu pracy szkolenia niezbędnego do wykonywania określonego rodzaju pracy lub na określonym stanowisku, jeżeli prawo do takiego szkolenia wynika z postanowień układu zbiorowego pracy lub z innego porozumienia zbiorowego lub z regulaminu albo z przepisów prawa pracy. (PAP)

Autorka: Aleksandra Kiełczykowska