Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop bezpłatny - w jakich sytuacjach można z niego skorzystać?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Urlop bezpłatny - w jakich sytuacjach można z niego skorzystać?
Urlop bezpłatny - w jakich sytuacjach można z niego skorzystać?
shutterstock
Czym jest urlop bezpłatny oraz jak długo może trwać? Czy pracownik musi składać wniosek? Czy przysługują jakieś świadczenia z ZUS-u i czy należy się zasiłek po urlopie bezpłatnym? Czy można wziąć urlop bezpłatny na czas pracy u innego pracodawcy? To najczęstsze wątpliwości z jakimi borykają się pracownicy.
rozwiń >

Urlop bezpłatny – charakterystyka

Urlop bezpłatny to czasowa przerwa w wykonywaniu pracy, w trakcie której obie strony stosunku pracy są zwolnione z obowiązku wzajemnych świadczeń. Sąd Najwyższy w wyroku z 6 stycznia 2009 r. (II PK 111/08) stwierdził, że istotą jest zawieszenie wzajemnych obowiązków i uprawnień stron stosunku pracy (świadczenia pracy oraz wypłaty wynagrodzenia), mimo trwania tego stosunku prawnego.

Urlop bezpłatny pracownik może przeznaczyć na różne cele - może się doszkalać, podnosić kwalifikacje, podróżować a nawet pracować – ale u innego pracodawcy. To od pracownika zależy jak wykorzysta ten urlop. Urlop ten jest niezależny od innych urlopów. Nie jest np. tak, że najpierw trzeba wykorzystać w danym roku kalendarzowym urlop wypoczynkowy, aby później można było przejść na urlop bezpłatny. Te dwa uprawnienia są od siebie niezależne, jednak z tym zastrzeżeniem, że za czas przebywania na urlopie bezpłatnym pracownik nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego.

Kolejną ważną informacją jest to, że jeżeli urlop trwa maksymalnie do trzech miesięcy, pracodawca nie może odwołać pracownika z tego urlopu, nawet jeżeli zachodziłyby ważne powody.

W czasie przebywania pracownika na urlopie bezpłatnym pracodawca nie może wypowiedzieć pracownikowi umowy o pracę.

Warto zastanowić się na ile brać urlop bezpłatny, ponieważ co do zasady okresu urlopu bezpłatnego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, np. nagroda jubileuszowa, dodatek stażowy, uprawnienia emerytalno-rentowe, odprawa pieniężna, okres urlopu.

Urlop bezpłatny na wniosek pracownika

Aby uzyskać urlop bezpłatny pracownik musi złożyć do pracodawcy wniosek w formie pisemnej. Co istotne, pracodawca nie jest zobowiązany do udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego, ponieważ przepisy wskazują, że „,może” a nie „musi” to zrobić. Jeżeli pracodawca nie udzieli pracownikowi urlopu bezpłatnego nie musi w żaden sposób uzasadniać swojej decyzji, a pracownikowi nie przysługuje od tego odwołanie.

Czas trwania urlopu bezpłatnego

Przepisy prawa pracy nie określają czasu trwania urlopu bezpłatnego. Wszystko zależy od potrzeb pracownika i porozumienia z pracodawcą. Urlop może trwać miesiąc, trzy miesiące, rok czy też kilka lat. Tak więc, okres trwania urlopu bezpłatnego nie jest limitowany. Wyznacza go pracownik w swoim wniosku, na który zgodę wyraża albo nie pracodawca. W takim samym trybie okres urlopu może być przedłużony. Za porozumieniem stron możliwe jest też dowolne skrócenie urlopu.

Urlop bezpłatny na czas pracy u innego pracodawcy

Podczas urlopu bezpłatnego istnieje możliwość pracy u innego pracodawcy. Jest to tzw. „leasing pracowniczy” czyli „wypożyczanie pracowników”. Aby jednak do tego doszło dotychczasowy i nowy pracodawca muszą zawrzeć ze sobą porozumienie. W porozumieniu należy określić w szczególności czas trwania urlopu bezpłatnego, a tym samym okres pracy na rzecz drugiego pracodawcy. Co ciekawe okres pracy u drugiego pracodawcy wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Okres ten wlicza się jednak do okresu pracy u dotychczasowego (pierwszego) pracodawcy. Oczywiście konieczna jest też pisemna zgoda pracownika.

Urlop bezpłatny a podnoszenie kwalifikacji

Urlop bezpłatny może przysługiwać pracownikowi na czas podnoszenia przez niego kwalifikacji zawodowych. Pracownik może zdobywać lub uzupełniać wiedzę i umiejętności. Dotyczy to sytuacji, gdy pracownik we własnym zakresie, bez inicjatywy oraz zgody pracodawcy decyduje się na podnoszenie kwalifikacji. Takie podnoszenie kwalifikacji ma miejsce w czasie wolnym od pracy, ponieważ pracownikowi przysługuje albo urlop bezpłatny albo zwolnienie z części lub całego dnia pracy, ale bez zachowania prawa do wynagrodzenia. Pracownik nie otrzymuje w takiej sytuacji dofinansowania.

Powrót do pracy po urlopie bezpłatnym

Jeżeli pracownik został wybrany np. w wyborach samorządowych na wójta, ma prawo wziąć u dotychczas zatrudniającego go pracodawcy urlop bezpłatny. Po zakończeniu kadencji, pracownik ma prawo do powrotu do pracy, jednak musi to zgłosić w ciągu 7 dni od rozwiązania stosunku pracy z wyboru. Pracownik ma prawo powrotu na stanowisko równorzędne pod względem wynagrodzenia z poprzednio zajmowanym. Jeżeli pracownik jednak nie zdecydował się na wzięcie urlopu bezpłatnego w związku z wyborem, przysługuje mu za to świadczenie pieniężne - odprawa w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia.

Po zakończeniu urlopu bezpłatnego pracownik ma obowiązek powrócić do pracy, a pracodawca obowiązek dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Prawo gwarantuje pracownikowi, który po zakończeniu urlopu bezpłatnego zgłosił gotowość pracy, ale nie został do niej dopuszczony przez pracodawcę prawo do wynagrodzenia wynikającego z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a gdy taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony – do 60% wynagrodzenia.

 Trzeba pamiętać, aby po urlopie sprawdzić ważność badań lekarskich oraz przeszkolenia z zakresu BHP i przepisów przeciwpożarowych.

Urlop bezpłatny a świadczenia z ZUS-u

W czasie urlopu bezpłatnego stosunek pracy nie ustaje, ale w okresie urlopu bezpłatnego pracownik nie podlega ubezpieczeniom społecznym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pozostawania w stosunku pracy u pracodawcy, który udzielił takiego urlopu. Może natomiast przystąpić dobrowolnie do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i zdrowotnego.

Zasiłek po urlopie bezpłatnym

Jak wskazuje ZUS - jeżeli niezdolność do pracy trwa po zakończeniu urlopu bezpłatnego, pracownik ma prawo do zasiłku chorobowego u pierwszego pracodawcy, u którego zakończył się urlop bezpłatny. Natomiast nie ma prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego, jakim była praca u drugiego pracodawcy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (Dz.U. z 2022 r. poz. 1510).

Poszerzaj swoją wiedzę, czytając naszą publikację
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Nowe zasady tworzenia i funkcjonowania kas zapomogowo-pożyczkowych w zakładach pracy (PDF)
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Umowa o pracę
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Najpopularniejszym sposobem zawierania stosunku pracy jest:
    powołanie
    mianowanie
    umowa o pracę
    spółdzielcza umowa o pracę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Pracownicy IT poszukiwani na rynku pracy
    Pracownicy IT znajdują się w czołówce rankingu najbardziej poszukiwanych pracowników na rynku pracy.
    Jaka powinna być przyczyna przy rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem?
    Jak rozwiązać umowę o pracę? Jaka powinna być przyczyna przy rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem? Czy przy zwolnieniach grupowych trzeba dodatkowo coś wskazywać?
    Jak ocenić częściową niezdolność do pracy?
    Częściowa niezdolność do pracy. Kim jest osoba częściowo niezdolna do pracy? Czy o poziomie posiadanych kwalifikacji do pracy zarobkowej decyduje tylko formalne wykształcenie? Czy też zdobyte doświadczenie i umiejętności? Czy brak możliwości wykonywania pracy dotychczasowej jest wystarczający do stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy w sytuacji, gdy jest możliwe podjęcie innej pracy w swoim zawodzie, bez przekwalifikowania lub przy pozytywnym rokowaniu co do możliwości przekwalifikowania zawodowego?
    Rozwiąż kurs e-learningowy i wygraj jedną z 50 hulajnóg ufundowanych przez KRUS
    Po raz czwarty Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zaprasza dzieci rolników urodzonych w latach 2008–2016 do udziału w kursie e-learningowym „Bezpiecznie na wsi mamy – upadkom zapobiegamy”, który w nowoczesnej formie przybliża wiedzę o zagrożeniach wypadkowych w gospodarstwach rolnych, a także uczy prawidłowych zachowań podczas przebywania na terenie obejścia.
    Elastyczność w pracy - Polacy jej oczekują
    Dane z najnowszego raportu ADP „People at Work 2022: A Global Workforce View” wskazują, że Polacy są zwolennikami elastycznych rozwiązań związanych z pełnieniem obowiązków zawodowych. Blisko sześciu na dziesięciu ankietowanych (57,49 proc.) przyznaje, że rozważyłoby zmianę firmy, gdyby pracodawca nakazał im wrócić do całkowicie stacjonarnego trybu pracy.
    Wypadki podczas pracy zdalnej - czy podniosą składkę wypadkową?
    Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej opublikowało projekt rozporządzenia w sprawie statystycznej karty wypadku przy pracy, które zgodnie z planem miałoby wejść w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. Istotna zmiana będzie dotyczyła wskazania, czy wypadek przy pracy miał miejsce podczas jej wykonywania w siedzibie firmy, czy podczas pracy zdalnej. Czy wypadki przy pracy podniosą składkę wypadkową?
    Absolwent na ścieżce kariery
    Skończyłeś studia i szukasz pracy, a może studiujesz i chcesz pracować. Jeśli marzy Ci się sukces i potrzebujesz poznać scenariusz który doprowadzi Cię do niego zapraszamy do udziału w rozmowie Iwony Bobrowskiej-Budny z Marco Ramirez. Zapraszamy w dniu 30 września 2022 roku, o godz. 11.00.
    Wola stron przy umowie o dzieło a obowiązek ubezpieczenia społecznego
    Czy można nazwać umowę – umową o dzieło, pomimo iż wypełnia przesłanki innej umowy, tylko po to, aby uniknąć obowiązku ubezpieczenia społecznego? Co jeśli wolą stron jest nieopłacanie składek na ubezpieczenie? Czy nazwa umowy i wola stron mają znaczenie?
    PPK rośnie w dwucyfrowym tempie. Już 10 mld zł
    PPK powoli rośnie. W programie PPK jest blisko 2,5 mln osób. Zgromadzono też prawie 10 mld złotych.
    Niedziela handlowa – październik 2022
    Październik 2022 ma 5 niedziel. Czy któraś z nich jest niedzielą handlową? Najbliższa niedziela handlowa – kiedy wypada?
    Jakie są roszczenia pracodawcy w razie rozwiązania umowy przez pracownika?
    Czy pracownik może rozwiązać umowę o pracę z pracodawcą bez zachowania okresu wypowiedzenia? Czy pracownik musi podawać przyczynę rozwiązania a jeśli tak to jaka ta przyczyna musi być? Czy pracodawca może mieć roszczenia wobec pracownika jeżeli ten bezzasadnie i niezgodnie z prawem (np. w formie ustnej) rozwiąże umowę?
    Ile zarabia psycholog i czym się zajmuje?
    Każdego roku zwiększa się liczba osób doświadczających kryzysu psychicznego. Wzrasta również świadomość w kwestii możliwości korzystania z pomocy specjalisty w tym zakresie. Czynniki te przekładają się z kolei na zapotrzebowanie osób wykonujących zawód związany z zajmowaniem się psychiką ludzką. Jednym z nich jest psycholog.
    ZUS - gdzie szukać dokumentów sprzed lat?
    Dokumenty ZUS. Gdy podczas kompletowania dokumentów potrzebnych do złożenia wniosku emerytalnego – brakuje zaświadczeń sprzed lat – emerytura będzie niższa niż wtedy, gdy ZUS ma komplet danych. Szczególnie dotyczy to dokumentów potwierdzających, że ktoś pracował przed 1999 rokiem.
    Oświadczenie PPK a wypłata transferowa
    W ciągu 7 dni „po zapisaniu” do PPK – pracownik zatrudniony u nowego pracodawcy ma obowiązek złożyć mu oświadczenie o posiadanych już przez siebie rachunkach PPK. Jeśli oświadczenie to nie będzie zawierało wszystkich danych potrzebnych do przetransferowania oszczędności PPK tego pracownika z jednego rachunku PPK na drugi, pracodawca powinien poprosić o ich uzupełnienie.
    Powiadomienie o powierzeniu wykonywania pracy obywatelowi Ukrainy - o co chodzi?
    Powierzenie pracy obywatelowi Ukrainy jest możliwe na postawie powiadomienia, które należy złożyć elektronicznie przez praca.gov.pl. Podpowiadamy, na co powinien zwrócić uwagę pracodawca, wypełniający formularz powiadomienia.
    Umowy o pracę 2023. Co się zmieni?
    Umowy o pracę od 2023 roku ulegną zmianie. Wynika to z dyrektyw unijnych, które mają być zaimplementowane do prawa krajowego od 1 stycznia 2023 r. Największe zmiany dotyczą umów na okres próbny oraz wypowiedzeń umów na czas określony.
    Student - ubezpieczenie NFZ
    Student, aby mieć prawo do świadczeń w ramach NFZ, powinni mieć własny tytuł do ubezpieczenia lub być do niego zgłoszonym. Podpowiadamy, kto może zgłosić studenta do ubezpieczenia zdrowotnego, jak długo jest ważne takie ubezpieczenie oraz jak sprawdzić swój status?
    Emerytura z systemu wojskowego czy powszechnego? Wojskowi muszą wybrać.
    Czy możliwe jest jednoczesne pobieranie przez wojskowych emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych i z wojskowego systemu emerytalnego? Czy możliwy jest zbieg uprawnień emerytur z dwóch różnych systemów? Czym zajmują się wojskowe biura emerytalne?
    Podwyżki dla doktorantów?
    Podwyżki dla doktorantów. Minister Edukacji i Nauki, Przemysław Czarnek, zapowiedział podwyższenie wynagrodzeń nauczycieli akademickich. Czy podwyżki dotyczą także doktorantów? Ile wyniosą? Kiedy można się ich spodziewać?
    Kto i kiedy wystawia zaświadczenie o zatrudnieniu?
    Zaświadczenie o zatrudnieniu - dlaczego jest potrzebne pracownikowi? Kto wystawia zaświadczenie? Jakie informacje muszą pojawić się na zaświadczeniu o zatrudnieniu? W jaki sposób na zatrudnieniu zaświadcza się o wysokości zarobków? Czy pracodawca musi wystawić zaświadczenie? Jak długo zaświadczenie o zatrudnieniu jest ważne?
    Bezrobocie w Polsce spadło - czy będzie jeszcze niższe?
    Bezrobocie spadło - w sierpniu stopa bezrobocia wyniosła 4,8%, tj. obniżyła się zarówno w skali miesiąca (o 0,1 pkt proc.), jak i roku (o 1 pkt. proc.) – podał GUS.
    Staż uczniowski przygotowuje do pracy
    Wypracowaliśmy modelowe programy praktycznej nauki zawodu w zakresie staży uczniowskich dla zawodów technik stylista i technik przemysłu mody. Zachęcamy do ich wykorzystania - pisze Konfederacja Lewiatan.
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone
    Czternastki dla emerytów i rencistów już wypłacone. ZUS rozpoczął wypłatę czternastek 25 sierpnia i zakończył 20 września.
    Bezrobocie w końcu sierpnia na poziomie 4,8%
    Bezrobocie w Polsce 2022. GUS zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu sierpnia 2022 roku.
    Urlop rodzicielski - 9 tygodni tylko dla ojca
    Urlop rodzicielski. W polskim Kodeksie pracy pojawi się dziewięć dodatkowych tygodni urlopu rodzicielskiego tylko dla ojców.