Jakie są podstawowe zadania i kompetencje ZUSu?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak sama nazwa wskazuje, jest instytucją odpowiedzialną za przyznawanie i wypłacanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, takich jak emerytury czy renty. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych konkretyzuje te kompetencje i stanowi, że do zakresu działania ZUSu należy między innymi:

1. realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych, ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek, wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł, prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek, orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych,
2. opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego,
3. realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych,
4. wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych imiennych legitymacji emeryta–rencisty, potwierdzających status emeryta–rencisty,
5. dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami Funduszu Alimentacyjnego,
6. opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych,
7. kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy,
8. kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi,
9. wydawanie Biuletynu Informacyjnego,
10. popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych.

Zobacz: Czy ZUS może umorzyć nieprzekazane przez pracodawcę składki emerytalne potrącone z wynagrodzenia pracownika?

ZUS wykonuje także zadania z tzw. prewencji rentowej, w szczególności obejmującą rehabilitację leczniczą ubezpieczonych zagrożonych całkowitą lub częściową niezdolnością do pracy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada osobowość prawną, a siedziba jego centrali znajduje się w Warszawie. Nadzór nad zgodnością działań Zakładu z obowiązującymi przepisami sprawuje minister do spraw zdrowia.

Zobacz serwis: Ubezp. emerytalne i rentowe