Kategorie

Kiedy można wypowiedzieć umowę terminową

Magdalena Zwolińska
Magdalena Zwolińska
Wypowiedzenia umowy zawartej na czas określony dłuższy niż 6 miesięcy można dokonać w zależności od tego, czy zawarto w niej taką możliwość czy nie. Jeśli zastrzeżenia nie było, pracownik może domagać się odszkodowania albo przywrócenia do pracy.
Reklama

Celem zawierania terminowych umów o pracę jest potrzeba zwiększenia elastyczności zatrudnienia. Cechuje je przede wszystkim łatwość rozwiązywania w krótkim terminie i bez podawania przyczyny. Dlatego umowy na czas określony pod tym względem są dla pracowników mniej korzystne niż umowy na czas nieokreślony.

Kontrowersyjne może być zwłaszcza ograniczenie roszczeń, jakie przysługują pracownikom, którym wypowiedziano umowy terminowe. Kwestia ta była przedmiotem zainteresowania Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 12 lipca 2010 r. stwierdził, że „art. 50 § 3 Kodeksu pracy w zakresie, w jakim pomija prawo pracownika, znajdującego się pod ochroną przewidzianą w art. 32 ust. 1 pkt 1 i ust. 8 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych do żądania przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach w wypadku wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony z naruszeniem przepisów o tej ochronie, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 59 ust. 1 Konstytucji” (P 4/10).

Wyrok ten stał się podstawą do zmiany regulacji kodeksowej, która uwzględniła związkowców wśród uprzywilejowanej grupy pracowników, którzy w razie wypowiedzenia umowy terminowej mogą domagać się nie tylko odszkodowania, ale i przywrócenia do pracy. Należy jednak pamiętać, że umowy terminowe, o których mowa w art. 50 § 3 k.p. – na czas określony i na czas wykonania określonej pracy – nie zawsze mogą być swobodnie wypowiedziane.

Klauzula o wypowiedzeniu w umowie o pracę

Zasadą jest, że umowy terminowe rozwiązują się z upływem czasu, na jaki zostały zawarte. Do tego momentu pracownik powinien mieć zapewnione bezpieczeństwo trwania zatrudnienia, chyba że zostanie ogłoszona upadłość lub likwidacja pracodawcy (art. 411 k.p.). Od tych ogólnych reguł Kodeks pracy przewiduje jednak wyjątek. Dotyczy on umów na czas określony zawieranych na okres dłuższy niż 6 miesięcy. W ich przypadku strony mogą postanowić, że w przypadku każdej z nich będzie przysługiwała możliwość wcześniejszego rozwiązania za 2-tygodniowym wypowiedzeniem. W praktyce często powstają wątpliwości, kiedy i w jaki sposób wprowadzić do umowy klauzulę o dopuszczalności jej wypowiedzenia. Można to zrobić przy jej zawarciu lub później w formie aneksu.

Ustawa antykryzysowa - problem z umowami na czas określony >>

Reklama

Z wypowiedzeniem nie trzeba czekać do upływu 6-miesięcznego terminu, lecz może to nastąpić wcześniej. Artykuł 33 k.p. nie wprowadza bowiem jakichkolwiek ograniczeń w tym zakresie i jednoznacznie dopuszcza możliwość wypowiadania umów także przed upływem 6 miesięcy (por. orzeczenia SN z: 7 września 1994 r., I PZP 35/94; z 14 czerwca 1994 r., I PZP 26/94; z 10 czerwca 2010 r., I PK 52/10).

Poza szczególnym przypadkiem ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy umowa na czas określony może być wypowiedziana, jeśli zawierana jest na czas dłuższy niż 6 miesięcy i przy jej zawarciu lub w trakcie jej trwania strony (w aneksie) przewidziały możliwość jej wypowiedzenia.

Druga grupa umów – umowy na czas wykonania określonej pracy – są zawierane na okres potrzebny do zrealizowania określonego zadania, np. wybudowania jakiegoś obiektu, wykonania prac remontowych, konserwatorskich, zbioru plonów w gospodarstwie rolnym, sporządzenia bilansu finansowego itp. Umowy tego rodzaju różnią się od umów na czas określony tym, że nie wskazują dnia rozwiązania stosunku pracy i nie są zawierane na okresy wyznaczane w dniach, tygodniach lub latach, lecz na okresy, które kończą się z chwilą wykonania prac przewidzianych w tych umowach.

Wypowiedzenie takiej umowy jest dopuszczalne tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 411 § 2 k.p.). Do umów tych nie można jednak wprowadzić klauzuli o dopuszczalności ich wcześniejszego rozwiązania za 2-tygodniowym wypowiedzeniem.


Roszczenia pracownika w razie bezprawnego wypowiedzenia

Pracownik, któremu wypowiedziano umowę terminową, może odwołać się do sądu. Ma na to 7 dni od dnia doręczenia mu pisma zawierającego oświadczenie pracodawcy. Właściwym sądem będzie sąd rejonowy, w którego okręgu pracodawca ma siedzibę (mieści się zakład pracy) lub w którego okręgu praca była wykonywana.

W przypadku umów na czas określony roszczenia, jakie przysługują pracownikowi, zależą od tego, czy pracodawca wypowiedział umowę, w której przewidziano możliwość wypowiedzenia (art. 33 k.p.), czy może wypowiedzenie nastąpiło, mimo że taka możliwości nie była wskazana w umowie.

Umowa na czas wykonania określonej pracy a umowa o dzieło >>

W pierwszej sytuacji pracownikowi przysługuje wyłącznie odszkodowanie (art. 50 § 3 k.p.), które jest ograniczone do wysokości wynagrodzenia za czas, do upływu którego umowa miała trwać, jednak nie dłużej niż za 3 miesiące. Wynagrodzenie to oblicza się według reguł obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop (por. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MPiPS z 29 maja 1996 r.).

Inaczej jest, gdy pracodawca wypowiedział umowę na czas określony, w której strony nie zastrzegły możliwości takiego sposobu jej rozwiązania. W takiej sytuacji pracownikowi przysługują roszczenia określone w art. 56 w zw. z art. 59 k.p. (wyrok SN z 5 listopada 1998 r., I PKN 414/98). Oznacza to, że może on domagać się odszkodowania albo przywrócenia do pracy. Jednak jeśli upłynął już termin, do którego umowa miała trwać, lub gdy przywrócenie do pracy byłoby niewskazane z uwagi na krótki okres, jaki pozostał do upływu tego terminu, dostanie wyłącznie odszkodowanie.

Przykład

Jan Z. zawarł umowę na czas określony na 8 miesięcy. Ani przy jej zawarciu, ani w trakcie jej trwania nie uzgodnił z pracodawcą, że będzie można ją wypowiedzieć przed upływem oznaczonego czasu. Po 6 miesiącach zatrudnienia pracodawca wypowiedział Janowi Z. umowę. W związku z tym pracownik może wystąpić do sądu z roszczeniem o odszkodowanie albo o przywrócenie do pracy.

Natomiast w przypadku gdy pracodawca, wbrew generalnemu zakazowi, wypowie umowę zawartą na czas wykonania określonej pracy, pracownik ma prawo tylko do odszkodowania.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok TK z 12 lipca 2010 r. (P 4/10, DzU nr 135, poz. 912),
  • wyrok SN z 5 listopada 1998 r. (I PKN 414/98, OSP 2000/5/77),
  • wyrok SN z 10 czerwca 2010 r. (I PK 52/10, niepubl.),
  • uchwała SN z 14 czerwca 1994 r. (I PZP 26/94, OSNP 1994/8/126),
  • uchwała SN z 7 września 1994 r. (I PZP 35/94, OSNP 1994/11/173).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?