Kategorie

Obowiązek zwrotu świadczeń przez pracownika przywróconego do pracy

Ewelina Tusińska
Pracodawca może żądać zwrotu świadczeń wypłaconych pracownikowi przywróconemu do pracy. Pracownik nie zawsze musi zwracać otrzymane świadczenia, dzieje się tak np. w przypadku odprawy z tytułu zwolnień grupowych.

Często zdarza się tak, że pracownicy w związku z rozwiązaniem umowy o pracę otrzymują dodatkowe świadczenia pieniężne. Powstaje więc pytanie – czy pracownik w przypadku przywrócenia go do pracy ma obowiązek zwracać pracodawcy otrzymane świadczenia.

Odprawa z tytułu zwolnień grupowych

Reklama

W sytuacji gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 pracowników, ma obowiązek stosować tzw. ustawę o zwolnieniach grupowych. Zgodnie z tym aktem, jeżeli jedynym powodem zwolnienia pracownika za wypowiedzeniem lub na podstawie porozumienia stron jest przyczyna leżąca po stronie pracodawcy – ma on obowiązek wypłacić stosowną odprawę.

Odprawa ma niejako rekompensować pracownikowi utratę pracy. Jeżeli jednak pracownik odwoła się do sądu i ten go przywróci do pracy, pracownik powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu takiej odprawy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 12 marca 2010 r. pracownik, wnosząc pozew o przywrócenie go do pracy, musi liczyć się z tym, że powództwo może zostać uwzględnione i wtedy odpadnie podstawa wypłaty odprawy z art. 8 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a odprawa wypłacona z tej przyczyny stanie się świadczeniem nienależnym (II PK 272/09).

Kiedy przywrócenie pracownika do pracy może być uznane niecelowe >>

Pracodawca może dochodzić zwrotu tego świadczenia na podstawie instytucji wywodzącej się z prawa cywilnego, tzw. bezpodstawnego wzbogacenia (art. 410 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p.).

WAŻNE!

Do zwrotu nie będzie zobowiązany pracownik, który wykaże, że odprawa została zużyta w taki sposób, że nie jest już wzbogacony.

Ponadto w przypadku odprawy z tytułu zwolnień grupowych Sąd Najwyższy orzekł, że może ona być zaliczona na poczet wynagrodzenia po przywróceniu pracownika do pracy. W wyroku z 9 listopada 1990 r. Sąd stwierdził, że odprawa wypłacona pracownikowi w związku z rozwiązaniem stosunku pracy na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, po przywróceniu do pracy podlega zaliczeniu na poczet wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy (wyrok SN z 9 listopada 1990 r., I PR 351/90).

Składki po przywróceniu do pracy >>

W związku z tym po przywróceniu pracownika do pracy pracodawca powinien wystosować do podwładnego pismo, w którym prosi o zwrot odprawy w wyznaczonym terminie.

WAŻNE!

Jeżeli pracownik nie odda odprawy we wskazanym terminie, pracodawca będzie mógł żądać odsetek za każdy dzień zwłoki.

Odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia

Jeżeli wypowiedzenie pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony następuje z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, pracodawca może, w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę, skrócić okres 3-miesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia (art. 361 k.p.).


Odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia to świadczenie, które przysługuje pracownikowi w sytuacji, gdy pracodawca skraca okres wypowiedzenia i nie jest świadczeniem wypłacanym „obok” zwolnienia czy świadczeniem dodatkowym. Podwładny otrzymałby je również, gdyby pracował do końca okresu wypowiedzenia. A ponieważ pensja wypłacana w okresie wypowiedzenia nie podlega zwrotowi, tak samo nie podlega mu świadczenie za skrócony okres wypowiedzenia.

Ekwiwalent za urlop

W przypadku niewykorzystania przysługującego urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny (art. 171 § 1 k.p.).

WAŻNE!

Reklama

Ekwiwalent za niewykorzystany urlop jest to świadczenie wypłacane zamiast udzielania urlopu wypoczynkowego w naturze i skutkuje tym, że w razie nawiązania kolejnej umowy o pracę pracownik nie będzie miał już prawa do wykorzystania urlopu wypoczynkowego obejmującego okres przed rozwiązaniem stosunku pracy.

W związku z tym, jeżeli pracodawca zwalnia podwładnego i wypłaca ekwiwalent za niewykorzystany urlop – w pełni wywiązuje się z obowiązku „udzielenia urlopu”. Jeżeli pracownik następnie jest przywracany do pracy, to urlop nalicza się od początku, od momentu powrotu do pracy, w stosunku proporcjonalnym.

Pomniejszenie wynagrodzenia o uzyskaną pensję

W trakcie trwania rozprawy sądowej pracownik może podjąć inną pracę. Działanie takie jest jak najbardziej dozwolone, ponieważ sam fakt trwania rozprawy nie może pozbawić pracownika środków do życia.

Jakie odszkodowanie przysługuje pracownikowi za wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę >>

Do 1996 r. każda pensja uzyskana na podstawie umowy o pracę pomniejszała wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przywracanego pracownika. Natomiast po nowelizacji Kodeksu pracy z 2 lutego 1996 r. nie ma już zapisu mówiącego o tym, że wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy, zmniejsza się o wynagrodzenie za pracę, które pracownik uzyskał, podejmując w tym czasie zatrudnienie w innym zakładzie pracy. W związku z tym, nawet jeżeli pracownik podejmie pracę w trakcie trwania sprawy sądowej, nie ma podstaw, aby zmniejszać pensję, dlatego że w tym czasie pracował i uzyskiwał wynagrodzenie.

Brak jest podstaw do odliczenia od wynagrodzenia korzyści uzyskanych przez pracownika w tym czasie na podstawie innych tytułów prawnych niż stosunek pracy (wyrok SN z 14 listopada 1980 r., I PRN 117/80).

Nigdy nie było natomiast wątpliwości co do tego, że zatrudnienie w tym czasie na umowę cywilnoprawną nie pomniejsza wynagrodzenia pracownika po przywróceniu do pracy.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 12 marca 2010 r. (II PK 272/09, niepubl.),
  • wyrok SN z 9 listopada 1990 r. (I PR 351/90, OSP 1991/7/169),
  • wyrok SN z 14 listopada 1980 r. (I PRN 117/80, OSNC 1981/6/110).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?