Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy można zastosować równoważny system czasu pracy

Katarzyna Tomaszewska
Kiedy można zastosować równoważny system czasu pracy./ Fot. Fotolia
Kiedy można zastosować równoważny system czasu pracy./ Fot. Fotolia
Fotolia
System równoważny to jeden z najelastyczniejszych systemów czasu pracy. Może być stosowany zawsze wtedy, gdy jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją.

W Kodeksie pracy mamy kilka rodzajów systemów czasu pracy. Jednym z nich jest system równoważnego czasu pracy, który pozwala na elastyczne planowanie czasu pracy w ramach danego okresu rozliczeniowego.

System ten może być stosowany w zakładach pracy, w których jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją (art. 135 k.p.). Polega na tym, że pracodawca – planując czas pracy pracownika – ma możliwość przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy maksymalnie do 12 godzin (w wariancie podstawowym) i zrównoważenie tej przedłużonej pracy skróceniem jej w kolejnych dniach lub udzieleniem dnia wolnego. Przedłużona dobowa norma może wynosić nawet do 16 godzin (dla pracowników pracujących przy dozorze urządzeń) lub do 24 godzin (dla pracowników zatrudnionych przy ochronie osób i pilnowaniu mienia).

Harmonogramy czasu pracy dla pracowników zatrudnionych w systemie równoważnym >>

Okresy rozliczeniowe

W podstawowym wariancie systemu równoważnego okres rozliczeniowy powinien wynosić 1 miesiąc.

Są jednak sytuacje, gdy można go wydłużyć maksymalnie do:

  • 3 miesięcy – w razie szczególnie uzasadnionych przypadków,
  • 4 miesięcy – przy pracach uzależnionych od pory roku lub warunków atmosferycznych.

Dłuższe okresy rozliczeniowe pracodawca może wprowadzić po porozumieniu z zakładową organizacją związkową. Natomiast jeżeli w zakładzie pracy nie działa zakładowa organizacja związkowa albo organizacja związkowa nie wyraża zgody na zmianę okresów rozliczeniowych, wydłużone okresy rozliczeniowe w systemie równoważnego czasu pracy można zastosować wyłącznie po uprzednim zawiadomieniu właściwego inspektora pracy.

Wprowadzanie systemu równoważnego

Co do zasady okresy rozliczeniowe ustala się w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem lub nie ma obowiązku tworzenia regulaminu pracy (czyli zatrudnia mniej niż 20 pracowników). Nic nie stoi na przeszkodzie, aby w danym zakładzie było stosowanych kilka systemów czasu pracy. Można więc określić, że część pracowników pracuje np. w podstawowym systemie, a reszta w równoważnym. System czasu pracy, jakim objęty jest pracownik, nie jest koniecznym elementem umowy o pracę. Dlatego ważne jest, aby określić go tak, by pracownicy nie mieli wątpliwości, w jakim systemie czasu pracy pracują.

Jaki okres rozliczeniowy stosować w przypadku prac sezonowych >>

Zmiana obowiązującego pracowników systemu czasu pracy na system równoważny jest możliwa w zasadzie w każdym momencie, jeśli istnieją przesłanki do jego wprowadzenia. Powinna ona nastąpić w takim samym trybie, w jakim odbywa się wprowadzanie zmian w regulaminie pracy. Jeżeli w danym zakładzie pracy działają związki zawodowe, to należy uzgodnić z nimi nową treść regulaminu w zakresie systemu czasu pracy. W razie gdyby w uzgodnionym przez strony terminie nie udało się wypracować wspólnego stanowiska, regulamin ustala samodzielnie pracodawca. Jeżeli zaś u pracodawcy nie działa żadna organizacja związkowa, regulamin również ustala sam pracodawca.

Zmiany w regulaminie wchodzą w życie w ciągu 14 dni od podania ich do wiadomości pracowników w sposób przyjęty w danym zakładzie pracy. Może to nastąpić np. przez wywieszenie na tablicy ogłoszeń, udostępnienie w wewnętrznej sieci firmowej (intranecie), wręczenie każdemu pracownikowi kopii nowych postanowień regulaminu.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - Czas Pracy

Zakaz zatrudniania

W systemie równoważnym praca może być świadczona powyżej 8 godzin na dobę. Oczywiście może zdarzyć się tak, że pracownik zatrudniony jest w tym systemie, a mimo to wykonuje pracę codziennie przez 8 godzin. Niemniej jednak pracodawcy – decydując się na wprowadzenie tego systemu – wiedzą, że prędzej czy później zajdzie potrzeba świadczenia pracy powyżej standardowej normy dobowej.


Nie ma ograniczeń w stosowaniu tego systemu do konkretnych grup pracowników.

Jednak grupą pracowników, których dobowy wymiar czasu pracy nie może przekroczyć 8 godzin, są:

  • pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia,
  • pracownice w ciąży,
  • pracownicy opiekujący się dzieckiem do ukończenia przez nie 4. roku życia, chyba że wyrażą zgodę na pracę powyżej 8 godzin.

Jeżeli pracodawca zatrudnia pracownika z ww. osób w systemie równoważnym, nie musi zmieniać mu obowiązującego systemu czasu pracy. Ważne jest, aby w okresie objętym ochroną nie planował mu pracy powyżej 8 godzin. Jeżeli zaplanuje ją powyżej 8 godzin, pracownik będzie mógł po 8. godzinie zaprzestać jej wykonywania, a za czas niedopracowany do wymiaru pracodawca i tak będzie musiał zapłacić wynagrodzenie.

Rekompensata nadgodzin w systemie równoważnym >>

Urlop i choroba w systemie równoważnym

Urlop powinien być udzielany na dni i godziny pracy. W związku z tym, aby określić, ile godzin urlopu odpiszemy pracownikowi z puli urlopowej w trakcie okresu, w którym poprosił o czas wolny, musimy odwołać się do harmonogramu czasu pracy danego pracownika.

Przykład

Pracownik od 7 do 11 marca miał zaplanowaną pracę w następujący sposób:

  • poniedziałek – 8 godzin,
  • wtorek – 12 godzin,
  • środa – wolna,
  • czwartek – 12 godzin,
  • piątek – 10 godzin.

Pracownik na ten tydzień poprosił o 5 dni urlopu wypoczynkowego. W związku z tym z puli urlopowej tego pracownika odpisze się 42 godziny urlopu.

Okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy obniża czas pracy pracownika o liczbę godzin tej nieobecności, zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy. W związku z tym czas pracy np. chorego pracownika, który pracuje w systemie równoważnym, należy obniżyć o zaplanowaną na czas choroby liczbę godzin.

Urlopy w różnych systemach czasu pracy >>

Przykład

Pracownik w systemie równoważnym miał zaplanowaną pracę w następujący sposób:

  • poniedziałek – 12 godzin,
  • wtorek – 12 godzin,
  • środa – wolna,
  • czwartek – 12 godzin,
  • piątek – 12 godzin.

Na ten tydzień pracownik dostarczył pracodawcy zwolnienie lekarskie. W związku z tym pracodawca zmienił grafik pracownikowi w ten sposób, aby pracował codziennie po 8 godzin i zamiast 48 przepracował 40 godzin, a „zaoszczędzone” 8 godzin zaplanował mu w innym tygodniu pracy. Takie postępowanie pracodawcy jest niedopuszczalne. Z powodu usprawiedliwionej nieobecności nie może on zmienić pracownikowi obowiązującego go rozkładu czasu pracy. Pracodawca powinien więc obniżyć obowiązujący go wymiar czasu pracy o 48 godzin w związku z jego chorobą.

Należy pamiętać, że praca pracownika ponad obniżony w wyniku choroby czy urlopu wymiar czasu pracy spowoduje pracę tego pracownika w godzinach nadliczbowych.

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    KRUS: termin złożenia zaświadczenia lub oświadczenia o rocznej kwocie granicznej podatku od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej
    Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przypomina o zbliżającym się terminie (31 maja) na złożenie zaświadczenia lub oświadczenia dotyczącego rocznej kwoty granicznej należnego podatku dochodowego za poprzedni rok podatkowy od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
    10 błędów najczęściej popełnianych przez hiring managerów
    Proces rekrutacji to skomplikowana machina. Szereg decyzji i działań podejmowanych na długo przed zatrudnieniem nowego pracownika ma wpływ na to, jak przebiegnie i zakończy się sama rekrutacja. Jakich zatem błędów powinien unikać hiring manager podczas tego procesu? Co spowoduje, że w oczach kandydata nie tylko nie zyska, ale wręcz straci? Oto 10 błędów najczęściej popełnianych przez menedżerów w trakcie procesu rekrutacyjnego.
    Jak ustalić staż urlopowy przy nauce i pracy w tym samym okresie?
    Pracownik równolegle pracował i studiował. Jak potraktować ten czas do ustalenia wymiaru urlopu ? W przypadku równoległego zatrudnienia liczy się jeden okres, czy w sytuacji studiowania i łączenia studiowania z pracą też liczy się jeden okres ? Czy może fakt ukończenia studiów daje 8 lat z automatu, a równolegle należy potraktować zatrudnienie?
    Od jakiej ilości pracowników obowiązuje wpłata na PFRON?
    Zakład pracy zatrudnia 20 osób na umowę o pracę na pełny etat. Obecnie 6 pracowników jest na urlopie bezpłatnym. Od jakiej ilości pracowników obowiązuje wpłata na PFRON?
    Zasady prawa pracy
    Jakie zasady prawa pracy możemy znaleźć w Kodeksie pracy?
    Wniosek o zgodę na opłacenie składek po terminie - można go złożyć do 30 czerwca 2022 r.
    Osoba, która opłaciła składki na dobrowolne ubezpieczenia po terminie za okres przed grudniem 2021 r., a chce zachować ciągłość ubezpieczeń, powinna złożyć do ZUS wniosek o wyrażenie zgody na opłacenie składek po terminie. Wniosek może złożyć na formularzu US-9 tylko do końca czerwca 2022 r.
    Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustało? Można do niego przystąpić tylko przez nowe zgłoszenie do ZUS
    Objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym następuje tylko na podstawie zgłoszenia złożonego na dokumencie ZUS ZUA. Nie jest już możliwe objęcie tym ubezpieczeniem na podstawie tzw. wniosku dorozumianego - gdy składki za dany miesiąc są opłacone i rozliczone w ustawowym terminie.
    Ustawa o OSP
    Ustawa o OSP to ziszczenie marzeń wielu pokoleń strażackich. 150 lat i więcej ochotniczej służby i jest - bardzo się cieszymy, że to się stało w roku jubileuszu 30-lecia powołania PSP - powiedział komendant główny PSP gen. brygadier Andrzej Bartkowiak.
    Wielkopolska Izba Lekarska powołała czterech Rzeczników Praw Lekarza
    Lekarze i lekarze dentyści mierzą się często z hejtem, agresją, czy konfliktami z pracodawcą .Wielkopolska Izba Lekarska powołała czterech Rzeczników Praw Lekarza, którzy w takich sytuacjach mają stanowić wsparcie dla kolegów.
    Czasowe zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy – czy jest możliwe?
    Czasowe zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy – czy jest możliwe?
    12 tys. uchodźców z Ukrainy znalazło pracę w woj. Pomorskim
    Na Pomorzu ok. 12 tys. uchodźców z Ukrainy znalazło pracę. Najnowsze statystyki przekazali w środę eksperci, w trakcie podpisywania listu intencyjnego powołującego Pomorską Platformę Współpracy na rzecz Cudzoziemców
    Nie tylko mama z dzieckiem na urlopie
    Dzisiaj nikogo nie dziwi fakt, że to tata zostaje z dzieckiem w domu a mama pracuje. Od kilku lat urlopy tacierzyński i dzielenie wychowawczego z mamą są wśród ojców coraz bardziej popularne. W pierwszych czterech miesiącach tego roku ZUS na Dolnym Śląsku wypłacił 26 tys. zasiłków macierzyńskich, z czego 4,6 tys. mężczyznom, którzy zdecydowali się zostać w domu z dzieckiem.
    Ponad połowa Polaków źle ocenia działania rządu na rynku pracy
    Aż 55% Polaków ocenia działania rządu na rynku pracy źle lub bardzo źle, a według 25% najbardziej w ich wyniku zyskują… bezrobotni. Spojrzenie na działania rządzących jest jednak w dużej mierze uzależnione od poglądów politycznych.
    L4 w ciąży – co warto wiedzieć?
    L4 w ciąży jest bardzo powszechnym zjawiskiem. Wynika to oczywiście z rozmaitych dolegliwości towarzyszących ciężarnym pracownicom. Dolegliwości te mogą utrudnić, a nawet uniemożliwić wykonywanie zawodu.
    Kobiety bardziej doceniane w branży przemysłowej
    – Klimat wokół kobiecego przywództwa jest coraz bardziej pozytywny. W branży przemysłowej, którą reprezentuję, zauważam, że bardzo doceniane są cechy i kompetencje, które wnoszą kobiety – mówi Beata Syczewska, dyrektorka Dywizji Robotyki ABB w Polsce. Mimo korzystnych zmian przemysł wciąż jednak ma twarz mężczyzny.
    Zmiany w wynagrodzeniach już od 1 lipca 2022 r.
    Ustawodawca zdecydował o wdrożeniu zmian w Polskim Ładzie od 1 lipca 2022 roku. Co zmieni się w kontekście wynagrodzeń?
    Polski Ład - zmiany od lipca 2022 r. Nowe kalkulatory
    Polecamy nowe kalkulatory, które uwzględniają zmiany w Polskim Ładzie od 1 lipca 2022 r. Zapraszamy do korzystania z kalkulatorów: wynagrodzeń, umów zlecenia, umów o dzieło!
    Webinarium „Podróże służbowe kierowców po zmianach” + certyfikat gwarantowany
    Zapraszamy na praktyczne webinarium „Podróże służbowe kierowców po zmianach” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 31 maja 2022 roku. Polecamy!
    Kiedy Zielone Świątki w 2022 r.?
    Kiedy wypadają Zielone Świątki? Czy to dzień wolny od pracy? Czy można wtedy zrobić zakupy
    Praca zdalna coraz bliżej uregulowania w Kodeksie pracy
    Praca zdalna nie była dotychczas uregulowana w Kodeksie pracy. Projekt nowelizacji ustawy zakłada, że nowe regulacje zastąpią przepisy o telepracy. Jakie obowiązki przy poleceniu pracy zdalnej będzie miał pracodawca?
    Wynagrodzenie pielęgniarek i innych zawodów medycznych. Jakie zmiany?
    Wzrost wynagrodzeń w ochronie zdrowia ma zachęć młodych ludzi do studiowania na kierunkach medycznych i docenić doświadczonych pracowników – wskazał we wtorek wiceminister zdrowia Piotr Bromber.
    Dziecko w żłobku – już płyną pieniądze z ZUS
    W mieniony piątek 20 maja na konta żłobków popłynęły pierwsze pieniądze. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przelał w pierwszej transzy ponad 86 milionów złotych. Liczba dzieci, na które przyznano do tej pory dofinansowanie wynosi ponad 65 tys.
    Zmiany w Kodeksie pracy
    Rząd zajmuje się projektem nowelizacji Kodeksu pracy, która na stałe wprowadzi pracę zdalną do polskiego porządku prawnego.
    W ciągu 10 lat liczba pracujących wzrosła o ponad 2 mln
    W 2021 r., liczba pracujących 17,130 mln - była znacząco większa w porównaniu z wynikami spisu z 2011 r. (ponad 15 mln).
    Rząd zajmie się przepisami dot. pracy zdalnej i wykrywania alkoholu u pracowników
    Rada Ministrów zajmie się przepisami wprowadzającymi pracę zdalną jako rozwiązanie stałe, a także umożliwiającymi kontrolę pracowników na obecność alkoholu.