Kategorie

Kiedy można zgodnie z prawem wypłacić pracownikowi niższą pensję

Joanna Pysiewicz-Jężak
Pracownik może wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o zapłatę brakującej części wynagrodzenia, jeżeli uzna, że pracodawca niesłusznie pozbawił go całości lub części wynagrodzenia.

Niższe wynagrodzenie może otrzymać pracownik, który w wadliwy sposób wykonał produkt lub usługę. Pracodawca może obniżyć wynagrodzenie pracownika, jeżeli wskutek wadliwie wykonanej pracy z winy pracownika nastąpiło obniżenie jakości produktu lub usługi przez niego wykonywanej (art. 82 k.p.). Zmniejszenie wynagrodzenia powinno być odpowiednie w stosunku do stopnia obniżenia jakości wadliwie wykonanego produktu lub usługi (np. czy pracodawca będzie mógł je wykorzystać). Z tych samych przyczyn pracodawca może pozbawić również pracownika całego wynagrodzenia lub jego części.

Wina

Konieczną przesłanką, która musi zaistnieć, aby pracodawca mógł obniżyć wynagrodzenie pracownika, jest wina pracownika. Chodzi zarówno o winę umyślną, jak i nieumyślną, czyli niedbalstwo, a także o brak zachowania należytej staranności. Pracownik jest zobowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie (art. 100 § 1 k.p.). Między wadliwym wykonaniem produktu lub świadczeniem wadliwej usługi a zawinionym zachowaniem pracownika musi zachodzić związek przyczynowy. Obowiązek wykazania wadliwego wykonania produktu lub usługi z winy pracownika oraz istniejącego między nimi związku przyczynowego ciąży na pracodawcy.

Czy pracownik może zrezygnować z części wynagrodzenia >>

Należy podkreślić, że w przypadku gdy wada produktu wynika z wadliwości materiałów lub z błędów konstrukcyjnych czy technologicznych niezależnych od pracownika, nie można przypisać mu winy. W takim przypadku ryzyko i skutki wadliwie wykonanej pracy ponosi wyłącznie pracodawca.

Przykład

Każdego dnia na porannej zmianie w piekarni w S. wypieka się 1000 bułek. 17 listopada po wyjęciu bułek z pieca okazało się, że są za bardzo spieczone. Odpowiedzialnym za tę partię bułek był piekarz, który pracował tego dnia na porannej zmianie. Właściciel piekarni po przeprowadzonej rozmowie z piekarzem ustalił, że zdarzenie to było następstwem nieuwagi piekarza, do którego podczas pracy zadzwoniła żona i ten zapomniał wyjąć bułki z pieca w odpowiednim czasie. Pracodawca za każdą upieczoną bułkę płaci piekarzowi 15 gr, a sam sprzedaje je po 50 gr. Partia przypalonych bułek została obniżona do 25 gr za sztukę jako niepełnowartościowy produkt (1/2 ceny produktu pełnowartościowego). Dlatego piekarzowi za każdą bułkę przysługuje wynagrodzenie proporcjonalnie zmniejszone w wysokości 0,75 gr (15 gr : 2), co oznacza, że za upieczone bułki pracodawca zmniejszy jego wynagrodzenie ze 150 zł do 75 zł. Natomiast gdyby bułki spiekły się z powodu awarii pieca, pracownik nie ponosiłby winy i przysługiwałoby mu pełne wynagrodzenie w wysokości 150 zł.


Reklama

O tym, czy dany produkt lub usługa nie mogą być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem albo mimo wadliwego wykonania i obniżenia jakości możliwe jest ich wykorzystanie, decyduje sam pracodawca. Oznacza to również, że tylko pracodawca decyduje o niewypłaceniu pracownikowi wynagrodzenia lub wypłaceniu go w niższej wysokości. Dlatego pracownik, który uzna, że przez arbitralną decyzję pracodawcy został niesłusznie pozbawiony całości lub części wynagrodzenia, może wystąpić do sądu pracy z pozwem o zapłatę brakującej części wynagrodzenia.

Pracodawca może żądać od pracownika usunięcia wad produktu lub usługi. Stosownie do art. 82 § 2 k.p., jeżeli wadliwość produktu lub usługi została usunięta przez pracownika, to przysługuje mu wynagrodzenie odpowiednie do jakości produktu lub usługi. Jednak za czas pracy przy usuwaniu wady wynagrodzenie nie przysługuje.

Obniżenie wynagrodzenia po zastosowaniu kary pieniężnej

Pracodawca może zgodnie z prawem obniżyć wynagrodzenie pracownika również wtedy, gdy zastosuje wobec niego karę pieniężną. Karę tę, stosownie do art. 108 § 2 k.p., pracodawca może stosować za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bhp lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Kara pieniężna zarówno za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od 1-dniowego wynagrodzenia pracownika. Wynagrodzenie to oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop przewidzianych w rozporządzeniu urlopowym.

Wzór pisma o wymierzeniu kary porządkowej >>

Reklama

Obliczając wysokość kary pieniężnej, uwzględnia się stałe i zmienne składniki wynagrodzenia, które bierze się pod uwagę tak jak podczas ustalania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Natomiast na początku obliczeń ustala się podstawę wymiaru. W przypadku gdy składniki wynagrodzenia pracownika określone są stawką miesięczną w stałej wysokości, w podstawie wymiaru uwzględnia się wynagrodzenie z miesiąca, w którym pracownik został ukarany. Gdy wysokość wypłacanego wynagrodzenia jest zmienna, pod uwagę bierzemy wynagrodzenie wypłacone pracownikowi w ciągu 3 miesięcy (lub 12 w przypadkach znacznego wahania wysokości składników wynagrodzenia) poprzedzających miesiąc, w którym pracownik został ukarany, wraz z premiami (nagrodami) miesięcznymi i kwartalnymi.

Po ustaleniu podstawy wymiaru należy podzielić ją przez współczynnik służący do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień urlopu (w 2010 r. współczynnik ten wynosi 21,08). Uzyskana w taki sposób kwota 1-dniowego wynagrodzenia to maksymalna kwota kary pieniężnej, jaką można wymierzyć pracownikowi.


Przykład

Pracownik został ukarany karą pieniężną w wysokości 1-dniowego wynagrodzenia za opuszczenie zakładu pracy na 4 godziny bez usprawiedliwienia.

Aby obliczyć wysokość kary pieniężnej, pracodawca w pierwszej kolejności musi ustalić podstawę jej wymiaru.

Wynagrodzenie pracownika składa się z:

– wynagrodzenia zasadniczego w stałej miesięcznej wysokości – 3000 zł,

– premii miesięcznej w stałej wysokości – 300 zł,

– premii kwartalnej wypłacanej w zmiennej wysokości. Premie kwartalne były wypłacane pracownikowi podczas 12 miesięcy przed nałożeniem kary w wysokości: 800 zł + 380 zł + 530 zł + 450 zł = 2160 zł : 12 = 180 zł.

Sumujemy wszystkie składniki wynagrodzenia:

3000 zł + 300 zł + 180 zł = 3480 zł – podstawa wymiaru

Następnie kwotę 3480 zł należy podzielić przez współczynnik ekwiwalentowy:

3480 zł : 21,08 = 165,08 zł.

Kwotę tę pracodawca może potrącić z wynagrodzenia pracownika z tytułu nałożenia na niego kary pieniężnej.

Kary pieniężne wymierzone pracownikowi nie mogą łącznie przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu innych potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3 k.p. (np. z tytułu alimentów lub zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi).

Podstawa prawna:

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Uprawnienia rodziców w pracy. Poradnik pracodawcy 2021
Uprawnienia rodziców w pracy. Poradnik pracodawcy 2021
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?