REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kiedy można zgodnie z prawem wypłacić pracownikowi niższą pensję

Joanna Pysiewicz-Jężak

REKLAMA

Pracownik może wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o zapłatę brakującej części wynagrodzenia, jeżeli uzna, że pracodawca niesłusznie pozbawił go całości lub części wynagrodzenia.

Niższe wynagrodzenie może otrzymać pracownik, który w wadliwy sposób wykonał produkt lub usługę. Pracodawca może obniżyć wynagrodzenie pracownika, jeżeli wskutek wadliwie wykonanej pracy z winy pracownika nastąpiło obniżenie jakości produktu lub usługi przez niego wykonywanej (art. 82 k.p.). Zmniejszenie wynagrodzenia powinno być odpowiednie w stosunku do stopnia obniżenia jakości wadliwie wykonanego produktu lub usługi (np. czy pracodawca będzie mógł je wykorzystać). Z tych samych przyczyn pracodawca może pozbawić również pracownika całego wynagrodzenia lub jego części.

REKLAMA

Autopromocja

Wina

Konieczną przesłanką, która musi zaistnieć, aby pracodawca mógł obniżyć wynagrodzenie pracownika, jest wina pracownika. Chodzi zarówno o winę umyślną, jak i nieumyślną, czyli niedbalstwo, a także o brak zachowania należytej staranności. Pracownik jest zobowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie (art. 100 § 1 k.p.). Między wadliwym wykonaniem produktu lub świadczeniem wadliwej usługi a zawinionym zachowaniem pracownika musi zachodzić związek przyczynowy. Obowiązek wykazania wadliwego wykonania produktu lub usługi z winy pracownika oraz istniejącego między nimi związku przyczynowego ciąży na pracodawcy.

Czy pracownik może zrezygnować z części wynagrodzenia >>

Należy podkreślić, że w przypadku gdy wada produktu wynika z wadliwości materiałów lub z błędów konstrukcyjnych czy technologicznych niezależnych od pracownika, nie można przypisać mu winy. W takim przypadku ryzyko i skutki wadliwie wykonanej pracy ponosi wyłącznie pracodawca.

Przykład

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Każdego dnia na porannej zmianie w piekarni w S. wypieka się 1000 bułek. 17 listopada po wyjęciu bułek z pieca okazało się, że są za bardzo spieczone. Odpowiedzialnym za tę partię bułek był piekarz, który pracował tego dnia na porannej zmianie. Właściciel piekarni po przeprowadzonej rozmowie z piekarzem ustalił, że zdarzenie to było następstwem nieuwagi piekarza, do którego podczas pracy zadzwoniła żona i ten zapomniał wyjąć bułki z pieca w odpowiednim czasie. Pracodawca za każdą upieczoną bułkę płaci piekarzowi 15 gr, a sam sprzedaje je po 50 gr. Partia przypalonych bułek została obniżona do 25 gr za sztukę jako niepełnowartościowy produkt (1/2 ceny produktu pełnowartościowego). Dlatego piekarzowi za każdą bułkę przysługuje wynagrodzenie proporcjonalnie zmniejszone w wysokości 0,75 gr (15 gr : 2), co oznacza, że za upieczone bułki pracodawca zmniejszy jego wynagrodzenie ze 150 zł do 75 zł. Natomiast gdyby bułki spiekły się z powodu awarii pieca, pracownik nie ponosiłby winy i przysługiwałoby mu pełne wynagrodzenie w wysokości 150 zł.


O tym, czy dany produkt lub usługa nie mogą być wykorzystane zgodnie z ich przeznaczeniem albo mimo wadliwego wykonania i obniżenia jakości możliwe jest ich wykorzystanie, decyduje sam pracodawca. Oznacza to również, że tylko pracodawca decyduje o niewypłaceniu pracownikowi wynagrodzenia lub wypłaceniu go w niższej wysokości. Dlatego pracownik, który uzna, że przez arbitralną decyzję pracodawcy został niesłusznie pozbawiony całości lub części wynagrodzenia, może wystąpić do sądu pracy z pozwem o zapłatę brakującej części wynagrodzenia.

Pracodawca może żądać od pracownika usunięcia wad produktu lub usługi. Stosownie do art. 82 § 2 k.p., jeżeli wadliwość produktu lub usługi została usunięta przez pracownika, to przysługuje mu wynagrodzenie odpowiednie do jakości produktu lub usługi. Jednak za czas pracy przy usuwaniu wady wynagrodzenie nie przysługuje.

Obniżenie wynagrodzenia po zastosowaniu kary pieniężnej

Pracodawca może zgodnie z prawem obniżyć wynagrodzenie pracownika również wtedy, gdy zastosuje wobec niego karę pieniężną. Karę tę, stosownie do art. 108 § 2 k.p., pracodawca może stosować za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bhp lub przepisów przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy.

Kara pieniężna zarówno za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, nie może być wyższa od 1-dniowego wynagrodzenia pracownika. Wynagrodzenie to oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop przewidzianych w rozporządzeniu urlopowym.

Wzór pisma o wymierzeniu kary porządkowej >>

Obliczając wysokość kary pieniężnej, uwzględnia się stałe i zmienne składniki wynagrodzenia, które bierze się pod uwagę tak jak podczas ustalania ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy. Natomiast na początku obliczeń ustala się podstawę wymiaru. W przypadku gdy składniki wynagrodzenia pracownika określone są stawką miesięczną w stałej wysokości, w podstawie wymiaru uwzględnia się wynagrodzenie z miesiąca, w którym pracownik został ukarany. Gdy wysokość wypłacanego wynagrodzenia jest zmienna, pod uwagę bierzemy wynagrodzenie wypłacone pracownikowi w ciągu 3 miesięcy (lub 12 w przypadkach znacznego wahania wysokości składników wynagrodzenia) poprzedzających miesiąc, w którym pracownik został ukarany, wraz z premiami (nagrodami) miesięcznymi i kwartalnymi.

Po ustaleniu podstawy wymiaru należy podzielić ją przez współczynnik służący do ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień urlopu (w 2010 r. współczynnik ten wynosi 21,08). Uzyskana w taki sposób kwota 1-dniowego wynagrodzenia to maksymalna kwota kary pieniężnej, jaką można wymierzyć pracownikowi.


Przykład

Pracownik został ukarany karą pieniężną w wysokości 1-dniowego wynagrodzenia za opuszczenie zakładu pracy na 4 godziny bez usprawiedliwienia.

Aby obliczyć wysokość kary pieniężnej, pracodawca w pierwszej kolejności musi ustalić podstawę jej wymiaru.

Wynagrodzenie pracownika składa się z:

– wynagrodzenia zasadniczego w stałej miesięcznej wysokości – 3000 zł,

– premii miesięcznej w stałej wysokości – 300 zł,

– premii kwartalnej wypłacanej w zmiennej wysokości. Premie kwartalne były wypłacane pracownikowi podczas 12 miesięcy przed nałożeniem kary w wysokości: 800 zł + 380 zł + 530 zł + 450 zł = 2160 zł : 12 = 180 zł.

Sumujemy wszystkie składniki wynagrodzenia:

3000 zł + 300 zł + 180 zł = 3480 zł – podstawa wymiaru

Następnie kwotę 3480 zł należy podzielić przez współczynnik ekwiwalentowy:

3480 zł : 21,08 = 165,08 zł.

Kwotę tę pracodawca może potrącić z wynagrodzenia pracownika z tytułu nałożenia na niego kary pieniężnej.

Kary pieniężne wymierzone pracownikowi nie mogą łącznie przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty, po dokonaniu innych potrąceń, o których mowa w art. 87 § 1 pkt 1–3 k.p. (np. z tytułu alimentów lub zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi).

Podstawa prawna:

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
21 dni darmowej rehabilitacji [dla kogo, kiedy, jaki wniosek]

Głównym celem prowadzonej rehabilitacji jest zapobieganie inwalidztwu lub ograniczenie go do poziomu umożliwiającego ubezpieczonemu dalsze wykonywanie pracy, a w przypadku osób, które zdolność do pracy utraciły jej przywrócenie, o ile jest to możliwe w wyniku leczenia i rehabilitacji.

Nowa wysokość składek ubezpieczeniowych

Nowa wysokość składek ubezpieczeniowych - zbliża się ważny termin 31 lipca 2024 r. do tego czasu pewna grupa ubezpieczonych musi opłacić składki macierzyńskie, wypadkowe i chorobowe. Nie można tego przegapić, szczególnie teraz kiedy zbliża się sezon żniw.

Jakie prawa ma tata w pracy?

Ważne jest wczesne tworzenie więzi między ojcem a dzieckiem, dlatego  warto korzystać z prawa do urlopu ojcowskiego. Taki urlop ojcowski powinien być wykorzystywany w okresie narodzin dziecka i wyraźnie wiązać się z tym wydarzeniem, a jego celem powinno być sprawowanie opieki. Oczywiście w późniejszym okresie więź między ojcem a dzieckiem też jest niezwykle ważne, ale ma ona później inny wymiar.

Świadczenie urlopowe 2024 i 2025 r.

Świadczenie urlopowe ustalane jest w wysokości, która nie może być wyższa od odpisu podstawowego na zfśs. W 2024 r. wysokość tego świadczenia dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w normalnych warunkach pracy wynosi 2417,14 zł. Czy już wiadomo, ile wyniesie w 2025 r.?

REKLAMA

Zmiana minimalnej stawki godzinowej. Jak obliczać wynagrodzenie za umowę zlecenia na przełomie czerwca i lipca 2024 r.

1 lipca 2024 r. zmieni się minimalna stawka godzinowa należna za każdą godzinę wykonywania zlecenia. Ustalając wynagrodzenie za zlecenie wyrażone w stawce godzinowej należy pamiętać, aby nie było niższe od stawki minimalnej.

PIP: Kontrola pracodawcy o każdej porze dnia i nocy, bez uprzedzenia i bez upoważnienia

Państwowa Inspekcja Pracy może kontrolować pracodawców o każdej porze dnia i nocy. Jednak do przeprowadzenia kontroli konieczna jest legitymacja służbowa i specjalne upoważnienie. Wkrótce to się może zmienić.

Renta wdowia 15%. Nie dla zaniżenia świadczenia. Postulaty wyrównania dla wdów pokrzywdzonych modelem kroczącym. I przyznania zwolnienia z PIT

Renta wdowia przez okres 2025 r. wypłacana w zaniżonej wartości. Początkowo będzie to tylko 15%. Nic nie wskazuje dziś na to, aby Sejm przyjął inne rozwiązanie. Zresztą rząd zapowiedział 15% jeszcze na początków rządów (w grudniu 2023 r.) Wskaźnik 15% wywołuje protesty osób zainteresowanych rentą wdowią. Dlaczego więc nie przyznać wyrównania do kwot wypłacanych na podstawie 15% (wypłata wyrównania w 2026 r. albo 2027 r.) I równolegle - za okres obowiązywania modelu kroczącego -zaproponować osobom poszkodowanym tym modelem zwolnienie z podatku PIT. 

MRPiPS: 1000 zł miesięcznie dodatku do wynagrodzenia już od lipca 2024 r. Dla kogo?

W środę, 19 czerwca 2024 r. rząd przyjął cztery programy finansowania dodatków do wynagrodzeń w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie. Programy zostały opracowane przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej.

REKLAMA

Budżetówka: 1000 zł miesięcznie brutto do końca 2027 r. [Katalog uprawnionych]

Wypłata 1000 zł brutto dodatku motywacyjnego miesięcznie (pierwsze wypłaty w lipcu 2024 r.) potrwa aż do końca 2027 r. Istniały obawy, że dodatek ten będzie miał krótszy okres finansowania. Na szczęście się nie potwierdziły. Podstawą wypłaty 1000 zł są uchwały Rady Ministrów. W artykule omówienie każdej z nich.

Można połączyć dwa świadczenia: 1) Renta wdowia i 2) Udział w emeryturze zmarłych: męża albo żony [wypłata gwarantowana]

Na dziś jest duże rozczarowanie rentą wdowią. W Sejmie prace toczą się wolno (według emerytów bardzo wolno). I nawet jak ustawa wejdzie w 2024 roku, to przez długi czas świadczenia z „renty wdowiej” będą wypłacane w zaniżonej wartości. Istnieje jednak możliwość zwiększenia niskiej wartości renty wdowiej poprzez wypłatę gwarantowaną (wypłata jednorazowa często około 30 000 zł - wysoki podatek PIT) .

REKLAMA