Kategorie

Jakich informacji może żądać od pracodawcy związek zawodowy

Marek Rotkiewicz
Marek Rotkiewicz
Na żądanie związku zawodowego pracodawca musi udzielić informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji  o warunkach pracy i zasadach wynagradzania. Informacje te nie mogą obejmować danych osobowych poszczególnych pracowników bez wyraźnej pisemnej zgody tych osób.

Aby można było mówić o jakiejkolwiek współpracy ze związkiem zawodowym i zobowiązaniach pracodawcy w stosunku do niego, pracodawca w pierwszej kolejności powinien posiąść wiedzę na temat działania w jego zakładzie pracy związku zawodowego, któremu przepisy przyznają określone prawa.

Kiedy można pominąć konsultację ze związkiem zawodowym przy wypowiedzeniu umowy o pracę >>

Uprawnienia zakładowej organizacji związkowej przysługują wyłącznie organizacji zrzeszającej co najmniej 10 członków będących:

  • pracownikami lub osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą u pracodawcy objętego działaniem tej organizacji albo
  • funkcjonariuszami pełniącymi służbę w jednostce objętej działaniem tej organizacji (art. 251 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych).

Nie jest to jednak kwestia jednorazowej informacji. Na każdą organizację związkową – bez względu na jej liczebność – został bowiem nałożony obowiązek przedstawiania pracodawcy co kwartał (według stanu na ostatni dzień kwartału), w terminie do 10. dnia miesiąca następującego po tym kwartale, informacji o łącznej liczbie członków tej organizacji. Informacja musi zawierać dokładną liczbę członków związku należących do poszczególnych wymienionych wyżej grup (pracowników, wykonawców pracy nakładczej i funkcjonariuszy). Podanie tej informacji jest związane z uzyskaniem przez organizację związkową pewnych uprawnień, gdy ma co najmniej 10 członków.

WAŻNE!

Przy ustalaniu liczby członków, o której mowa w art. 251 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych, uwzględnia się liczbę członków międzyzakładowej organizacji związkowej zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji.


Udzielanie informacji

Organizacja związkowa musi mieć pewien – czasami dosyć szczegółowy – zakres wiedzy dotyczącej działalności zakładu pracy, aby podejmować działania i należycie wypełniać swoje funkcje. A zatem organizacja ta może domagać się od pracodawcy udzielenia informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania (art. 28 ustawy o związkach zawodowych).

Czy pracodawca może złożyć skargę na związek zawodowy do Państwowej Inspekcji Pracy >>

Nie ma możliwości wyliczenia zakresów działania zakładu pracy, które wskazane będą we wniosku organizacji związkowej. Przykładowo można wskazać, że będą to dane dotyczące organizacji pracy, kryteriów rekrutacji i zwalniania pracowników, kwestii szeroko pojętego bhp czy funkcjonowania zfśs.

Do prowadzenia działalności związkowej niezbędne są także dane o sytuacji ekonomicznej pracodawcy.

Przykład

Związek zawodowy nie może prowadzić rokowań dotyczących płac bez znajomości sytuacji ekonomicznej pracodawcy, zysku netto, przychodach ze sprzedaży towarów lub usług itp.

Na wniosek związku

Pracodawca nie jest zobowiązany do informowania związku o każdej zaistniałej w zakładzie pracy istotnej sytuacji. To organizacja związkowa musi wystąpić z zapytaniem w konkretnej sprawie i dopiero po przekazaniu takiego wniosku uaktualnia się obowiązek pracodawcy do przekazania informacji.

Przykład

Pracodawca, który otrzymał od związku zawodowego wniosek o udzielenie informacji o planach restrukturyzacji firmy, domaga się uzasadnienia wniosku. Organizacje związkowe nie mają jednak obowiązku uzasadniać, dlaczego konkretna informacja jest niezbędna do prowadzenia ich działalności. W tym przypadku mamy do czynienia z informacją z zakresu tematycznego bezpośrednio związanego z działalnością związkową.

Związek zawodowy określa we wniosku zakres potrzebnych informacji. Wniosek nie może być zbyt ogólny („wszelkie informacje o działalności zakładu pracy”), gdyż jako taki w praktyce nie jest realizowalny. Dokładne dookreślenie zakresu danych pozwoli uniknąć dyskusji i konfliktów powstałych na tle zakresu udzielonej informacji przez pracodawcę.

Wszystkie informacje przekazane związkom zawodowym przez pracodawcę muszą być rzetelne i prawdziwe. Odmowa przekazania stosownej informacji przez pracodawcę (albo osobę działającą w jego imieniu) lub przekazanie informacji wadliwej stanowi utrudnienie prowadzenia działalności związkowej i jako takie podlega karze grzywny albo ograniczenia wolności.


Przykład

Pracodawca przedstawił na żądanie związku zawodowego wstępny bilans zysku (straty) firmy za ostatni kwartał. Związek zawodowy domaga się dołączenia do niego również analizy danych przedstawionych w bilansie. Organizacja związkowa otrzymała informację, której się domagała, jednak art. 28 ustawy o związkach zawodowych nie obliguje pracodawcy do przedstawiania analiz i wniosków w przekazywanych związkowi informacji.

Dane osobowe pracownika

Pracodawca nie może na żądanie związku zawodowego przekazywać danych odnoszących się do konkretnego pracownika. Do takiego działania niezbędna byłaby zgoda danej osoby wyrażona w formie pisemnej. W szczególności dotyczy to informacji o wynagrodzeniu. W uchwale z 16 lipca 1993 r. Sąd Najwyższy wskazał, że ujawnienie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę może stanowić naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 k.c. (I PZP 28/93, OSNC 1994/1/2). Uzasadniając to stanowisko, można stwierdzić, że przez pojęcie „informacja o zasadach wynagradzania” nie można rozumieć tylko informacji o przepisach regulujących kształtowanie wynagrodzeń, które przecież ze swojej istoty są jawne i powszechnie dostępne.

Jak zmniejszyć wymiar zwolnienia od pracy związkowca >>

Informacja o zasadach wynagradzania obejmuje dane o:

  • konkretnych zjawiskach gospodarczych występujących w zakładzie pracy,
  • sytuacji finansowej firmy,
  • określonych funduszach, w tym zwłaszcza funduszu płac,
  • wysokości wynagrodzeń określonej grupy zawodowej,
  • kształtowaniu się wynagrodzeń na określonych rodzajach stanowisk.

Informacja „o zasadach wynagradzania” z natury rzeczy musi zawierać pewien stopień ogólności, jest więc czymś innym niż informacja o wysokości wynagrodzenia indywidualnego pracownika. Dopóki można mówić o „informacji o zasadach wynagradzania”, dopóty nie pozwala ona na indywidualizację tej informacji, tzn. przypisanie konkretnego wynagrodzenia za pracę poszczególnym, personalnie wskazanym pracownikom.

Podstawa prawna

Orzecznictwo

  • uchwała SN z 16 lipca 1993 r. (I PZP 28/93, OSNC 1994/1/2).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.