Kategorie

Jak dokonać zmiany wysokości wynagrodzenia

Joanna Pysiewicz-Jężak
Forma zmiany zasad wynagradzania jest uzależniona od tego, czy warunki płacy pracownika mają ulec pogorszeniu, czy mają się polepszyć.

Dosyć często zdarza się, że w trakcie trwania stosunku pracy strony chcą zmodyfikować niektóre warunki umowy o pracę, np. dotyczące wynagrodzenia. Może to dotyczyć sytuacji, kiedy pracodawca ma problemy finansowe i jest zmuszony obniżyć wynagrodzenie pracownika albo wręcz odwrotnie – przeżywa dobrą koniunkturę i podwyższa pracownikowi wynagrodzenie. Każda zmiana w umowie o pracę wymaga od pracodawcy zastosowania określonych procedur prawnych i konsultacji z pracownikiem.

Wypowiedzenie zmieniające

Gdy pracodawca chce obniżyć wynagrodzenie pracownika, najczęściej czyni to za pomocą wypowiedzenia zmieniającego, które jest jednostronną czynnością prawną dokonywaną przez pracodawcę. Z uwagi na to, że wypowiedzenie to pogarsza sytuację finansową pracownika, powinno być dokonane zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 42 k.p. Wypowiedzenie uważa się za dokonane, gdy pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki płacy. Do wypowiedzenia warunków płacy stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu umowy o pracę, czyli przepisy o okresach i terminach wypowiedzenia, konsultacji ze związkami zawodowymi, szczególnej ochronie określonych grup pracowniczych przed wypowiedzeniem czy uprawnieniu pracownika do wystąpienia z odwołaniem od wypowiedzenia do sądu pracy.

WAŻNE!
Wniesienie odwołania do sądu pracy nie jest równoznaczne z odmową przyjęcia nowych warunków i nie powoduje rozwiązania stosunku pracy.

Wzór wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy >>

Pismo zawierające wypowiedzenie dotyczące obniżenia wynagrodzenia powinno zawierać pouczenie o przysługującym pracownikowi uprawnieniu dotyczącym odmowy przyjęcia nowych warunków do połowy okresu wypowiedzenia. Jeżeli pracodawca nie zawrze takiego pouczenia, pracownik będzie miał czas do złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków do końca okresu wypowiedzenia. Oświadczenie woli pracownika może być wyrażone, zgodnie z art. 60 k.c. w zw. z art. 300 k.p., przez każde zachowanie dostatecznie ją ujawniające (wyrok SN z 24 maja 2001 r., I PKN 405/00). Umowa o pracę rozwiąże się po upływie okresu wypowiedzenia, jeśli pracownik nie przyjął nowych warunków. Rozwiązanie takie pociąga za sobą wszystkie skutki rozwiązania dokonanego przez pracodawcę. W przypadku przyjęcia nowych warunków po upływie okresu wypowiedzenia pracownika będą obowiązywać nowe warunki płacy.

WAŻNE!
W okresie wypowiedzenia zmieniającego pracownik zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.

Porozumienie zmieniające

Wypowiedzenie warunków płacy jest konieczne, gdy sytuacja finansowa pracownika ma ulec pogorszeniu. Natomiast gdy pracownik ma otrzymać podwyżkę wynagrodzenia, wystarczy zazwyczaj porozumienie zmieniające.


Instytucja porozumienia zmieniającego nie została uregulowana w Kodeksie pracy, ale z uwagi na istniejącą zasadę swobody umów pozwalającą stronom stosunku pracy swobodnie kształtować łączący ich stosunek, jest prawnie dopuszczalna. Porozumienie zmieniające dla osiągnięcia określonych skutków prawnych, w przeciwieństwie do wypowiedzenia zmieniającego, wymaga zgodnego oświadczenia woli zarówno pracownika, jak i pracodawcy. W kwestii porozumienia zmieniającego dotyczącego podwyższenia pracownikowi wynagrodzenia wypowiadał się również Sąd Najwyższy, który w wyroku z 21 października 2003 r. stwierdził, że zmiana warunków wynagradzania na korzyść pracownika, polegająca na przyznaniu mu wyższego wynagrodzenia, wymaga dla swej skuteczności jego wyraźnej lub dorozumianej zgody (I PK 512/02).

Wypowiedzenie zmieniające czy porozumienie zmieniające >>

WAŻNE!
Porozumienie zmieniające nie podlega żadnym ograniczeniom, ale nie może zawierać postanowień mniej korzystnych dla pracownika, niż wynika to z przepisów prawa pracy (art. 18 k.p.).

Reklama

Może zdarzyć się i tak, że do obniżenia wynagrodzenia pracownika dojdzie za pomocą porozumienia zmieniającego. Dzieje się tak w sytuacji, gdy np. pracodawca przeżywa trudności finansowe i pracownicy wyrażą zgodę na zmianę wynagrodzenia, żeby uniknąć zwolnień i utrzymać swoje miejsca pracy. Zawarcie porozumienia pozwala również uniknąć długiej procedury ze składaniem wypowiedzenia zmieniającego i oczekiwaniem na upływ okresów wypowiedzenia.

Przykład
Dnia 31 maja 2010 r. kilku pracowników firmy otrzymało wypowiedzenia zmieniające w części dotyczącej wynagrodzenia (obniżenie wynagrodzenia) z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Przyczyną wręczenia wypowiedzeń była zła sytuacja finansowa zakładu pracy. Przed upływem połowy okresu wypowiedzenia żaden pracownik nie złożył oświadczenia o odmowie przyjęcia nowych warunków. Jednak sytuacja finansowa pracodawcy uległa znacznemu pogorszeniu i dlatego podjął on 19 lipca 2010 r. decyzję o kolejnej obniżce wynagrodzeń oraz o zmniejszeniu wymiaru czasu pracy z pełnego etatu na 3/4 etatu. Pracodawca nie miał jednak prawa wydać takiej decyzji.

Trzymiesięczny okres wypowiedzenia zmieniającego złożonego pracownikom 31 maja 2010 r. upłynie 31 sierpnia 2010 r. Przed upływem tego terminu nie jest możliwe złożenie kolejnego wypowiedzenia, chyba że pracownicy wyrażą wcześniej zgodę na jego cofnięcie.

Jeżeli pracownicy wyrażą zgodę na cofnięcie wypowiedzenia złożonego 31 maja, to przestaje ono obowiązywać obie strony. Pracodawca może wówczas złożyć nowe wypowiedzenie zmieniające, które zaczyna od początku 3-miesięczny bieg. Nie ma żadnych formalnych i prawnych przeszkód, aby w nowo złożonym wypowiedzeniu pracodawca obniżył pracownikom zarówno wynagrodzenie, jak i wymiar etatu. Jeżeli jednak pracownicy nie wyrażą zgody na cofnięcie wypowiedzenia i zmienione warunki zaczną obowiązywać od 1 września 2010 r., to kolejne wypowiedzenie może być złożone we wrześniu i nie będzie kolidować z poprzednim.

Drugim rozwiązaniem pozwalającym uniknąć długiej procedury ze składaniem kolejnego wypowiedzenia i oczekiwaniem na upływ 3-miesięcznego wypowiedzenia jest porozumienie zawarte między pracownikami a pracodawcą. Pracownicy wyrażają zgodę na cofnięcie wypowiedzenia złożonego 31 maja, a następnie (tu również niezbędna jest zgoda pracowników) pracodawca zawiera z nimi porozumienie w sprawie nowych warunków pracy i płacy. Porozumienie wchodzi w życie z dniem zawarcia lub z dniem w nim wskazanym, a nie tak jak wypowiedzenie zmieniające po upływie biegu wypowiedzenia.

Porozumienie ponadto powinno być sporządzone w formie pisemnej ze wskazaniem dokładnej daty, od kiedy mają obowiązywać nowe warunki umowy. Jeżeli jednak strony nie ustaliły terminu, to zmiana treści umowy następuje z chwilą zawarcia porozumienia.

Podstawa prawna:

  • art. 42 Kodeksu pracy,
  • wyroki Sądu Najwyższego z:
    – 24 maja 2001 r. (I PKN 405/00, OSNP 2003/6/147),
    – 21 października 2003 r. (I PK 512/02, OSNP 2004/22/380).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?