REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nadgodziny w ruchomym czasie pracy

Marek Rotkiewicz
Prawnik specjalizujący się w prawie pracy. Autor i współautor około 60 książek z tego zakresu, w tym kilku komentarzy oraz autor ponad 4000 artykułów. Wykładowca na licznych szkoleniach (przeprowadzonych ponad 6000 godzin szkoleniowych).

REKLAMA

Ruchome rozpoczynanie i kończenie pracy powoduje kontrowersje w zakresie powstawania nadgodzin. PIP przyjmuje, że w takich przypadkach wcześniejsze niż w dniu poprzednim rozpoczęcie pracy nie stanowi pracy w godzinach nadliczbowych, z czym jednak nie zgadza się część ekspertów.

Ruchomy czas pracy polega najczęściej na tym, że pracownik rozpoczyna pracę w pewnym przedziale czasowym, a godzina zakończenia pracy przypada na 8 godzin po jej rozpoczęciu.

REKLAMA

Autopromocja

PRZYKŁAD
Pracownicy rozpoczynają pracę pomiędzy godz. 8.00 a 10.00, kończą pracę po upływie 8 godzin od chwili rozpoczęcia pracy. Pracodawca nie wskazuje tutaj sztywnych godzin rozpoczynania i kończenia pracy – stworzone zostały pewne „widełki” w tym zakresie. Po stronie pracowników leży decyzja o godzinie rozpoczęcia pracy.

Pojęcie doby pracowniczej a nadgodziny

Do celów rozliczania czasu pracy pracownika, przez dobę należy rozumieć 24 kolejne godziny, poczynając od godziny, w której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy (art. 128 § 3 pkt 1 k.p.).

Przykładowo doba „robocza” pracownika, który zaczyna pracę o 6.00, kończy się o godz. 6.00 kolejnego dnia. W tym przedziale musimy dokonać rozliczenia zarówno dobowej normy czasu pracy, jak i minimalnego wypoczynku dobowego.

Ryczałt za pracę w godzinach nadliczbowych >>

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przy ruchomym czasie pracy w tym miejscu powstaje problem. Jeżeli pracownicy sami decydują, o której godzinie rozpoczynają pracę (np. w przedziale 8.00 – 10.00), to mogą występować – i często występują – sytuacje, w których następnego dnia zaczynają pracę jeszcze w poprzedniej dobie roboczej.

PRZYKŁAD
Pracownik w poniedziałek zaczął pracę o godz. 9.00 i pracował przez 8 godzin, we wtorek zaś rozpoczął pracę o godz. 8.00. W tej sytuacji we wtorek przez pierwszą godzinę świadczy pracę jeszcze w dobie rozpoczętej w poniedziałek wraz z godziną rozpoczęcia pracy w tym dniu.

Rozliczenie tego czasu jest kłopotliwe, gdyż pracodawcy nie wiedzą, czy nie traktować go jako pracy w godzinach nadliczbowych.

W zakresie wskazanym w przykładzie wypowiedział się Departament Prawny GIP (pismo GPP-302-4560-569/08/PE z 29 lipca 2008 r.). GIP wskazał, że w takich sytuacjach, pomimo wykonywania pracy – opierając się na naszym powyższym przykładzie – w dobie poniedziałkowej przez 9 godzin nie dochodzi do powstania nadgodzin z powodu przekroczenia dobowej normy czasu pracy. Na tym opiera się sens rozwiązania, jakim jest ruchomy rozkład czasu pracy, w którym to sam pracownik decyduje o godzinie rozpoczęcia i zakończenia pracy. Pracownik pracuje w ramach indywidualnego rozkładu czasu pracy (art. 142 k.p.) i nie można mówić o świadczeniu pracy w godzinach nadliczbowych.


Stanowisko GIP opiera się na zasadzie, że pracę w godzinach nadliczbowych można wykonywać tylko na polecenie pracodawcy. Można przyjmować w niektórych przypadkach dorozumiane wydanie polecenia, nie oznacza to jednak, że pracownicy mogą sami decydować o dodatkowym czasie pracy. Skoro pracownik sam decyduje o godzinie rozpoczęcia pracy, nie można stworzyć sytuacji, w których odpowiednio zmieniając godziny rozpoczynania pracy, osoby zatrudnione miałyby bezpośredni wpływ na podwyższanie kosztów ich zatrudnienia.

Wielu ekspertów kwestionuje jednak tę opinię, wskazując, że ruchomy czas pracy może wynikać z ustaleń wewnątrzzakładowych – regulaminu pracy – lub umów o pracę. Trudno jest w takich przypadkach założyć, że pracodawca nie posiada wiedzy o rozpoczynaniu przez pracownika pracy jeszcze w poprzedniej dobie. Dopóki sprawą nie zajmie się szerzej orzecznictwo sądowe, dopóty należy korzystać z przychylnego dla pracodawców rozstrzygnięcia GIP.

Zlecanie nadgodzin

REKLAMA

W przypadku pracy w ruchomym czasie pracy, pracą nadliczbową będzie praca świadczona tylko na wyraźne polecenie pracodawcy, jeżeli pracownik będzie musiał pracować dłużej niż 8 godzin. Natomiast przy świadczeniu pracy w ramach ruchomego czasu pracy, w przypadku samodzielności decyzji pracownika o godzinie rozpoczęcia i zakończenia pracy oraz korzystania przez niego z nieprzerwanego 11-godzinnego odpoczynku dobowego, nie występuje praca w godzinach nadliczbowych, mimo że między godzinami rozpoczęcia pracy w kolejnych dniach może być mniej niż 24 godziny.

PRZYKŁAD
Pracownik rozpoczął pracę w poniedziałek o godz. 9.00, skończył ją o godz. 17.00. Pod koniec pracy otrzymał od pracodawcy polecenie przyjścia do pracy we wtorek na godz. 8.00. Pracownik zatrudniony jest w ruchomym czasie pracy i sam wybiera całkowicie swobodnie godziny rozpoczynania i kończenia pracy (pomiędzy godz. 7.00 a 10.00). W tym przypadku mamy jednak do czynienia z wyraźnym poleceniem rozpoczęcia pracy o konkretnej godzinie. Kolejnego dnia pracownik nie może zatem dowolnie dokonać wyboru godziny rozpoczęcia pracy, gdyż uprawnienie to zostało zmodyfikowane poleceniem pracodawcy. Rozpoczynając pracę we wtorek o godz. 8.00, ponownie rozpoczyna pracę w dobie roboczej, która rozpoczęła się w poniedziałek o godz. 9.00 (wraz z przyjściem pracownika do pracy). Powstaje w tym przypadku 1 godzina nadliczbowa (8.00–9.00) przypisana do doby poniedziałkowej.
Jeśli jednak pracownik otrzymałby polecenie pracy od godz. 8.00 we wtorek, ale wyraźnie wskazano, że ma pracować tylko przez 8 godzin, liczone od tej godziny, nie zmienia to nic w kwestii nadgodzin. Jest to przekroczenie dobowej normy czasu pracy. W dobie poniedziałkowej pracownik przepracował łącznie 9 godzin, a zatem przekroczył 8-godzinną normę dobową. W tym przypadku to, że pracownik przepracował od chwili rozpoczęcia pracy we wtorek rano „zwykłe” 8 godzin, nie ma znaczenia. Na polecenie pracodawcy – a nie na podstawie swojej dowolnej decyzji – rozpoczął pracę jeszcze w czasie trwania doby poniedziałkowej.

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe w razie rozpoczęcia pracy w trakcie miesiąca >>

WAŻNE!
Podejście do sprawy nadgodzin w ruchomym czasie pracy ma istotne znaczenie w zakresie możliwości narzucenia przez pracodawcę konieczności wykonywania takiej pracy pracownikom, którzy są szczególnie chronieni w stosunkach pracy.

PRZYKŁAD
Pracownica w ciąży pracuje w ruchomym czasie pracy. Pracodawca nie może jej wydać polecenia świadczenia pracy od godz. 8.00 we wtorek (opieramy się cały czas na ww. przykładzie) pomimo tego, że od tej godziny przepracuje tylko 8 godzin do zakończenia pracy. Powstanie tutaj bowiem godzina nadliczbowa „przypisana” do doby poniedziałkowej, a praca w godzinach nadliczbowych jest w stosunku do pracownic w ciąży zakazana. Całkowicie inaczej byłoby – sięgając do wyżej wskazanej opinii PIP – gdyby to pracownica podjęła świadczenie pracy we wtorek o godz. 8.00, korzystając ze swobody, jaką daje jej ruchomy czas pracy (bez wyraźnego polecenia pracodawcy).

WAŻNE!
Praca w nadgodzinach nie wystąpi tylko wtedy, gdy naruszenie doby pracowniczej wynika z samodzielnej decyzji pracownika.

Podstawa prawna:

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

Krótszy tydzień pracy w Polsce do 2027 roku? Za granicą już testowali i efekty są pozytywne

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać?

Czy na zwolnieniu lekarskim można wyjechać na urlop? Jakie wskazania może zawierać L4? Czy wyjazd na wakacje do rodziny do innego miasta lub wyjazd za granicę jest dopuszczalny w czasie zwolnienia lekarskiego?

REKLAMA

Lewiatan: Minimalne wynagrodzenie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W 2025 r. wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

Wkrótce będą wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wzrost o 100 proc. – od kiedy?

Wraz ze wzrostem kosztów utrzymania rosną też potrzeby osób uprawnionych do alimentów. Nowelizacja przepisów o ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwiększy wysokość wsparcia materialnego z funduszu alimentacyjnego.

4650 zł brutto płacy minimalnej w 2025 roku: postulat wszystkich związków zawodowych. Czy rząd się zgodzi? Finanse publiczne z reguły zyskują na podwyżce najniższej krajowej

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

REKLAMA

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

REKLAMA