Kategorie

Pozakodeksowe zakazy działalności konkurencyjnej

Maciej Chakowski
Pracownicy lub byli pracownicy nie mogą prowadzić działalności konkurencyjnej wobec swojego pracodawcy nie tylko na podstawie Kodeksu pracy. Również osoby zatrudnione na kontraktach cywilnoprawnych obowiązują zakazy konkurencji, np. na podstawie ustawy o zakazie konkurencji.

Kodeksowego zakazu konkurencji nie naruszają odrębne uregulowania dotyczące szeroko pojętych działań konkurencyjnych pracownika (art. 1014 k.p.). W zależności więc od tego, jaką funkcję pełni pracownik w zakładzie pracy, może zdarzyć się tak, że będzie podlegał on także innym przepisom dotyczącym tego rodzaju działań. Przykładowo, menedżer zatrudniony na umowę o pracę, który pełni jednocześnie funkcję w organie spółki prawa handlowego, będzie podlegał w tym zakresie przepisom Kodeksu spółek handlowych.

„Menedżer będący członkiem zarządu spółki z o.o. nie może bez jej zgody zajmować się interesami konkurencyjnymi ani też uczestniczyć w spółce konkurencyjnej jako wspólnik spółki cywilnej, spółki osobowej lub jako członek organu spółki kapitałowej bądź uczestniczyć w innej konkurencyjnej osobie prawnej jako członek jej organu. Zakaz ten obejmuje także udział w konkurencyjnej spółce kapitałowej w przypadku posiadania przez członka zarządu co najmniej 10% udziałów lub akcji tej spółki albo prawa do powołania co najmniej jednego członka zarządu” (art. 211 § 1 k.s.h.).

Czy dopuszczalne jest odstąpienie od umowy o zakazie konkurencji >>

Należy zaznaczyć, że jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zgody na wyżej wymienioną działalność udziela rada nadzorcza albo walne zgromadzenie wspólników. Wyjątkowa sytuacja dotyczy wspólników spółki z o.o., których ta zasada nie dotyczy, chyba że są jednocześnie członkami zarządu spółki. W tym kontekście ciekawym wydaje się wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 28 kwietnia 1994 r., zgodnie z którym posiadanie przez powoda jako dyrektora zakładu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, której profil działalności był taki sam jak pozwanego przedsiębiorstwa, stanowi zajmowanie się interesami konkurencyjnymi i powoduje odwołanie ze stanowiska bez prawa do odprawy.

Analogiczne zasady będą obowiązywały menedżerów pełniących funkcję w organach spółek akcyjnych (art. 380 k.s.h.). Należy dodatkowo zaznaczyć, że ewentualna zgoda na działalność konkurencyjną musi być udzielona w sposób wyraźny, a nie dorozumiany. Wynika z tego, że w przypadku ustnych ustaleń mogą powstać w tym zakresie problemy z udowodnieniem przez menedżera, że do udzielenia takiej zgody w ogóle doszło.

Nieuczciwa konkurencja

Do pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz umów cywilnoprawnych będą miały zastosowanie przepisy ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (zwana dalej ustawą). Zgodnie z zawartą w niej definicją czynem nieuczciwej konkurencji będzie przekazanie, ujawnienie lub wykorzystanie cudzych informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa albo ich nabycie od osoby nieuprawnionej, jeżeli zagraża lub narusza to interes przedsiębiorcy. Ma on zastosowanie do osoby, która świadczyła pracę na podstawie stosunku pracy lub innego stosunku prawnego przez okres 3 lat od jego ustania, chyba że inny zapis jest zawarty w umowie lub ustał stan tajemnicy (art. 11 ust. 1 i 2 k.s.h.). Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 5 września 2001 r. nie chodzi tu o wszelkie informacje dotyczące przedsiębiorstwa, a jedynie te, których nie można uzyskać zwykłą i dozwoloną drogą (I CKN 1159/2000).


Przykład
Były pracownik publikuje w prasie artykuł dotyczący szczegółów przeprowadzonej przez jego byłego pracodawcę akcji marketingowej. Informacje te zostały wcześniej przedstawione na internetowej stronie firmy. W takiej sytuacji były pracownik nie popełnia czynu nieuczciwej konkurencji, ponieważ informacje, które ujawnia, można uzyskać zwykłą i dozwoloną drogą w internecie.

Przepisy niniejszej ustawy odnoszą się również do byłych pracowników, którzy często w praktyce próbują nakłonić pracowników swojego byłego pracodawcy do różnego rodzaju zachowań będących nieuczciwą konkurencją. Podobnie stwierdził w wyroku z 19 listopada 1998 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, zgodnie z którym nakłanianie pracowników przez byłego menedżera do porzucenia pracy i zawarcia umów z nakłaniającym stanowi czyn nieuczciwej konkurencji. Podobnie sytuacja przedstawia się w przypadku próby przejęcia klienta byłego pracodawcy. Czynem nieuczciwej konkurencji będzie nakłanianie klientów byłego pracodawcy do rozwiązania z nim umów w celu przysporzenia korzyści sobie lub osobom trzecim. Ponadto za czyn nieuczciwej konkurencji może zostać uznane rozpowszechnienie przez byłego menedżera nieprawdziwych lub wprowadzających w błąd informacji o swoim pracodawcy (aktualnym lub byłym) w celu przysporzenia sobie korzyści lub wyrządzenia szkody pracodawcy.

WAŻNE!
Należy podkreślić, że zawarcie umowy o zakazie konkurencji przez menedżera nie wyklucza jego jednoczesnej odpowiedzialności z tytułu naruszenia wspomnianych przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Konsekwencje nieuczciwej konkurencji

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji reguluje kwestie dotyczące odpowiedzialności karnej za czyn nieuczciwej konkurencji. Kto wyrządza poważną szkodę przedsiębiorcy – przez działania nieuczciwej konkurencji – podlega karze grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat dwóch (art. 23 ustawy).

Uposażenie za zakaz konkurencji >>

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przewiduje także, że przedsiębiorca, wobec którego został naruszony zakaz nieuczciwej konkurencji, może żądać:

  • zaniechania niedozwolonych działań,
  • usunięcia skutków niedozwolonych działań,
  • złożenia oświadczenia odpowiedniej treści przez sprawcę naruszenia,
  • naprawienia szkody na ogólnych zasadach,
  • wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści,
  • zasądzenia odpowiedniej sumy na cel społeczny, w przypadku gdy czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

Natomiast jeżeli chodzi o menedżerów pełniących funkcję dyrektorów przedsiębiorstw państwowych lub ich zastępców, nie mogą oni posiadać udziałów lub akcji przedsiębiorców tworzonych przez ich przedsiębiorstwo, a także pozostawać z nimi w stosunku pracy, a także świadczyć pracy na ich rzecz na podstawie innego tytułu prawnego. W przypadku naruszenia tego zakazu menedżer dyrektor może zostać odwołany z zajmowanego stanowiska (art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych).

Podstawa prawna:

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.