REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Pracownicy uprawnieni do otrzymania "trzynastki"

Katarzyna Tomaszewska

REKLAMA

Dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje w pełnej wysokości tylko tym pracownikom sfery budżetowej, którzy w danym zakładzie pracy świadczyli pracę przez cały rok.

Co do zasady dodatkowe wynagrodzenie roczne, zwane potocznie „trzynastką”, przysługuje pracownikom jednostek sfery budżetowej. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby pracodawcy prywatni również wypłacali swoim pracownikom podobne świadczenie. O ile zakłady budżetowe są tu związane ustawą o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (zwaną dalej ustawą), o tyle pracodawcy prywatni mogą sami ustalić zasady wypłaty takiego wynagrodzenia w wewnątrzzakładowych przepisach płacowych.

REKLAMA

Autopromocja

Kiedy wypłacić świadczenie

Dodatkowe wynagrodzenie roczne powinno zostać wypłacone do końca I kwartału przypadającego po roku, w jakim powstało prawo do „trzynastki”. Oznacza to, że świadczenia dodatkowe za 2009 r. powinny być wypłacone najpóźniej do 31 marca 2010 r.

Może się jednak zdarzyć, że pracodawca będzie zobowiązany do wypłaty tego świadczenia wcześniej. Dzieje się tak np. w razie likwidacji zakładu pracy, wtedy „trzynastkę” należy wypłacić pracownikom w dniu rozwiązania stosunku pracy.

Kto ma prawo do „trzynastki”

Prawo do dodatkowego świadczenia rocznego w pełnej wysokości mają tylko Ci pracownicy, którzy przepracowali w danym zakładzie pełny rok (od pierwszego do ostatniego dnia roboczego w danym roku) – art. 2 ust. 1 ustawy. Aby uzyskać prawo do proporcjonalnej części „trzynastki”, trzeba przepracować w danym zakładzie co najmniej pół roku (art. 2 ust. 2 ustawy).

Przepracowanie co najmniej 6 miesięcy warunkujących nabycie prawa do wynagrodzenia rocznego nie jest wymagane w przypadkach:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • nawiązania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego z nauczycielem i nauczycielem akademickim zgodnie z organizacją pracy szkoły (szkoły wyższej),
  • zatrudnienia pracownika do pracy sezonowej, jeżeli umowa o pracę została zawarta na sezon trwający nie krócej niż 3 miesiące,
  • powołania pracownika do czynnej służby wojskowej albo skierowania do odbycia służby zastępczej,
  • rozwiązania stosunku pracy w związku z:

– przejściem na emeryturę, rentę szkoleniową albo rentę z tytułu niezdolności do pracy lub świadczenie rehabilitacyjne,

– przeniesieniem służbowym, powołaniem lub wyborem,

– likwidacją pracodawcy albo zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy,

– likwidacją jednostki organizacyjnej pracodawcy lub jej reorganizacją,

Prawo do "trzynastki" dla nauczyciela >>

  • podjęcia zatrudnienia:

– w wyniku przeniesienia służbowego,

– na podstawie powołania lub wyboru,

– w związku z likwidacją poprzedniego pracodawcy albo ze zmniejszeniem zatrudnienia z przyczyn dotyczących tego pracodawcy,

– w związku z likwidacją jednostki organizacyjnej poprzedniego pracodawcy lub jej reorganizacją,

– po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej albo po odbyciu służby zastępczej,

  • korzystania:

– z urlopu wychowawczego,

– z urlopu dla poratowania zdrowia,

– przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego,

  • wygaśnięcia stosunku pracy w związku ze śmiercią pracownika (art. 2 ust. 3 ustawy).

Wątpliwości interpretacyjne

REKLAMA

Ustawa przewiduje wypłacenie „trzynastki”, jeżeli pracownik pracuje w danym zakładzie pracy przez ustalony przepisami czas. Powstaje jednak pytanie, co należy rozumieć przez pojęcie „pracuje”. Czy do tego grona pracowników należy zaliczyć tylko osoby, które rzeczywiście efektywnie świadczyły pracę, czy może uznać, że świadczenie przysługuje również tym pracownikom, którzy w danym roku byli np. na urlopach macierzyńskich czy chorowali. Ustawa nie rozstrzyga tego problemu. Niestety również orzecznictwo nie jest w tym zakresie zgodne.

Sąd Najwyższy w uchwale z 25 lipca 2003 r. stwierdził, że „warunkiem nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej jest efektywne przepracowanie u danego pracodawcy pełnego roku kalendarzowego” (III PZP 7/03). Sąd Najwyższy uznał, że katalog przerw w świadczeniu pracy w czasie trwania stosunku pracy, które w zakresie nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego równoważą okresy przepracowane, jest zamknięty. Jedynie przerwy w świadczeniu pracy, tj.: urlop wychowawczy, urlop dla poratowania zdrowia lub urlop dla celów naukowych, artystycznych lub zawodowych udzielany nauczycielowi lub nauczycielowi akademickiemu powodują, że pracownik mimo nieprzepracowania 6-miesięcznego okresu w danym roku nabywa prawo do „trzynastki” za ten rok w wymiarze proporcjonalnym. Sąd Najwyższy wykluczył możliwość zaliczenia do tego katalogu innych okresów usprawiedliwionej nieobecności w pracy.

Obliczanie wysokości "trzynastki" >>

Natomiast w uchwale z 13 grudnia 2005 r. (II PZP 9/05) Sąd przyznał nauczycielowi prawo do dodatkowego świadczenia mimo zwolnienia z wykonywania pracy. Zwolnienie to było jednak bardzo specyficzne. „Nauczyciel zwolniony od pracy na okres kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej z prawem do wynagrodzenia w trybie przepisów art. 31 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych i rozporządzenia Rady Ministrów z 11 czerwca 1996 r. w sprawie trybu udzielania urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy pracownikom pełniącym z wyboru funkcje w związkach zawodowych oraz zakresu uprawnień przysługujących pracownikom w czasie urlopu bezpłatnego i zwolnień od pracy zachowuje u pracodawcy prawo do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek strefy budżetowej”.

Zgoła inne stanowisko podziela natomiast Departament Prawny Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Zgodnie z nim do okresów pracy uwzględnianych przy ustalaniu prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego należy zaliczyć wszystkie okresy pozostawania w stosunku pracy (nawet jeśli praca nie była faktycznie świadczona). A zatem do takich okresów można zaliczyć np. okres przebywania na zwolnieniu lekarskim.

Bez nowelizacji przepisów trudno jest jednoznacznie stwierdzić, które z zaproponowanych stanowisk jest obowiązujące. Dlatego też każdorazowo o tym, czy nieobecność ma wpływ na prawo do „trzynastki” będzie decydował pracodawca.

WAŻNE!

Prawa do „trzynastki” nie otrzyma pracownik, który:

  • w danym roku ma nieusprawiedliwioną nieobecność w pracy trwającą dłużej niż 2 dni,
  • stawił się w pracy lub przebywał w pracy w stanie nietrzeźwości,
  • otrzymał karę dyscyplinarną wydalenia z pracy lub ze służby,
  • został zwolniony z pracy bez wypowiedzenia.

Podstawa prawna:

  • uchwały Sądu Najwyższego:

– z 25 lipca 2003 r. (III PZP 7/03, OSNP 2004/2/26),

– z 13 grudnia 2005 r. (II PZP 9/05, OSNP 2006/7–8/109).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
21 dni darmowej rehabilitacji [dla kogo, kiedy, jaki wniosek]

Głównym celem prowadzonej rehabilitacji jest zapobieganie inwalidztwu lub ograniczenie go do poziomu umożliwiającego ubezpieczonemu dalsze wykonywanie pracy, a w przypadku osób, które zdolność do pracy utraciły jej przywrócenie, o ile jest to możliwe w wyniku leczenia i rehabilitacji.

Nowa wysokość składek ubezpieczeniowych

Nowa wysokość składek ubezpieczeniowych - zbliża się ważny termin 31 lipca 2024 r. do tego czasu pewna grupa ubezpieczonych musi opłacić składki macierzyńskie, wypadkowe i chorobowe. Nie można tego przegapić, szczególnie teraz kiedy zbliża się sezon żniw.

Jakie prawa ma tata w pracy?

Ważne jest wczesne tworzenie więzi między ojcem a dzieckiem, dlatego  warto korzystać z prawa do urlopu ojcowskiego. Taki urlop ojcowski powinien być wykorzystywany w okresie narodzin dziecka i wyraźnie wiązać się z tym wydarzeniem, a jego celem powinno być sprawowanie opieki. Oczywiście w późniejszym okresie więź między ojcem a dzieckiem też jest niezwykle ważne, ale ma ona później inny wymiar.

Świadczenie urlopowe 2024 i 2025 r.

Świadczenie urlopowe ustalane jest w wysokości, która nie może być wyższa od odpisu podstawowego na zfśs. W 2024 r. wysokość tego świadczenia dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w normalnych warunkach pracy wynosi 2417,14 zł. Czy już wiadomo, ile wyniesie w 2025 r.?

REKLAMA

Zmiana minimalnej stawki godzinowej. Jak obliczać wynagrodzenie za umowę zlecenia na przełomie czerwca i lipca 2024 r.

1 lipca 2024 r. zmieni się minimalna stawka godzinowa należna za każdą godzinę wykonywania zlecenia. Ustalając wynagrodzenie za zlecenie wyrażone w stawce godzinowej należy pamiętać, aby nie było niższe od stawki minimalnej.

PIP: Kontrola pracodawcy o każdej porze dnia i nocy, bez uprzedzenia i bez upoważnienia

Państwowa Inspekcja Pracy może kontrolować pracodawców o każdej porze dnia i nocy. Jednak do przeprowadzenia kontroli konieczna jest legitymacja służbowa i specjalne upoważnienie. Wkrótce to się może zmienić.

Renta wdowia 15%. Nie dla zaniżenia świadczenia. Postulaty wyrównania dla wdów pokrzywdzonych modelem kroczącym. I przyznania zwolnienia z PIT

Renta wdowia przez okres 2025 r. wypłacana w zaniżonej wartości. Początkowo będzie to tylko 15%. Nic nie wskazuje dziś na to, aby Sejm przyjął inne rozwiązanie. Zresztą rząd zapowiedział 15% jeszcze na początków rządów (w grudniu 2023 r.) Wskaźnik 15% wywołuje protesty osób zainteresowanych rentą wdowią. Dlaczego więc nie przyznać wyrównania do kwot wypłacanych na podstawie 15% (wypłata wyrównania w 2026 r. albo 2027 r.) I równolegle - za okres obowiązywania modelu kroczącego -zaproponować osobom poszkodowanym tym modelem zwolnienie z podatku PIT. 

MRPiPS: 1000 zł miesięcznie dodatku do wynagrodzenia już od lipca 2024 r. Dla kogo?

W środę, 19 czerwca 2024 r. rząd przyjął cztery programy finansowania dodatków do wynagrodzeń w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie. Programy zostały opracowane przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej.

REKLAMA

Budżetówka: 1000 zł miesięcznie brutto do końca 2027 r. [Katalog uprawnionych]

Wypłata 1000 zł brutto dodatku motywacyjnego miesięcznie (pierwsze wypłaty w lipcu 2024 r.) potrwa aż do końca 2027 r. Istniały obawy, że dodatek ten będzie miał krótszy okres finansowania. Na szczęście się nie potwierdziły. Podstawą wypłaty 1000 zł są uchwały Rady Ministrów. W artykule omówienie każdej z nich.

Można połączyć dwa świadczenia: 1) Renta wdowia i 2) Udział w emeryturze zmarłych: męża albo żony [wypłata gwarantowana]

Na dziś jest duże rozczarowanie rentą wdowią. W Sejmie prace toczą się wolno (według emerytów bardzo wolno). I nawet jak ustawa wejdzie w 2024 roku, to przez długi czas świadczenia z „renty wdowiej” będą wypłacane w zaniżonej wartości. Istnieje jednak możliwość zwiększenia niskiej wartości renty wdowiej poprzez wypłatę gwarantowaną (wypłata jednorazowa często około 30 000 zł - wysoki podatek PIT) .

REKLAMA