REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Na czym polega zasada uprzywilejowania pracownika?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Na czym polega zasada uprzywilejowania pracownika?
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Na czym polega zasada uprzywilejowania pracownika i jaka jest hierarchia źródeł prawa pracy? Jak pracownicy są chronieni w prawie pracy?

Na czym polega zasada uprzywilejowania pracownika?

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465, dalej jako: KP) reguluje tzw. zasadę uprzywilejowania pracownika. Wielu się zastanawia na czym polega takie szczególne traktowanie pracownika. Odpowiedź jest prosta - w prawie pracy bardzo mocno rozwinięta jest funkcja ochronna pracownika. Założenie jest takie, że to pracownik jest słabszą stroną stosunku prawa pracy. Tak ochrona przejawia się m.in. w tym, że:

Autopromocja

postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Uprzywilejowanie polega więc na tym, że nie można w "gorszy" sposób kształtować warunków pracy i płacy pracownika, niż jest to uregulowane w KP. Oczywiście można "lepiej" regulować warunki pracy i płacy niż jest to wskazane w KP- co wbrew pozorom ma miejsce w wielu zakładach pracy.

Przykład

 Przykładowo w umowie o pracę pracownika, nie można wskazać, że prawo do dobowego odpoczynku wynosi 7 godzin, podczas gdy KP wskazuje, że jest to 11 godzin. 

Nie można np. wskazać, że od 1 stycznia 2024 r. wynagrodzenie dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy będzie wynosiło 4000 zł brutto, podczas gdy zgodnie z przepisami będzie to 4242 zł brutto.

Jednak co by się stało, gdyby w umowie były zapisane takie niekorzystne postanowienie? W takiej sytuacji postanowienia umów mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy są nieważne! Zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy. Przepis prawa pracy nienaruszający zasady równego traktowania przenika treść umowy o pracę (innej czynności prawnej). Przez przepisy prawa pracy rozumie się tu także postanowienia tzw. specyficznych źródeł prawa pracy (układów zbiorowych pracy, porozumień zbiorowych, regulaminów itd.).

Co jeżeli w zakładzie pracy osoba narodowości ukraińskiej z takimi samymi kwalifikacjami i doświadczeniem jak Polak miałaby niższe wynagrodzenie?

Trzeba wiedzieć, że postanowienia umów o pracę i innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu są nieważne. Zamiast takich postanowień stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy, a w razie braku takich przepisów - postanowienia te należy zastąpić odpowiednimi postanowieniami niemającymi charakteru dyskryminacyjnego.

Ukrainiec powinien mieć więc podwyższone wynagrodzenie, do takiego poziomu jak Polak, aby nie miała miejsca w zakładzie dyskryminacja płacowa ze względu na narodowość. Jednak bardzo istotne jest to, że można porównywać sytuacje porównywalne, zatem każdorazowo wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności:

  • rodzajowi wykonywanej pracy
  • kwalifikacjom wymaganym przy wykonywaniu pracy
  • uwzględniało ilość i jakość świadczonej pracy.
Ważne
ZAPAMIĘTAJ!

Pracodawca zawsze może zatrudnić pracownika na korzystniejszych warunkach, niż przewidują to obowiązujące przepisy prawa, a nigdy na gorszych.

Uprzywilejowanie tak - za wysokie wynagrodzenie nie! Paradoks! 

Pewnego rodzaju paradoks legislacyjny i orzeczniczy polega na tym, że zasada uprzywilejowania pracownika zakreśla granice swobody stron stosunku pracy w kształtowaniu wzajemnych praw i obowiązków.  Dzieje się tak, pomimo tego, że nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę prawną tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Przykładowo w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd o możliwości kwestionowania w umowie nadmiernie wysokiego wynagrodzenia za pracę ze względu na przekroczenie granic godziwości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 sierpnia 2001 r., sygn. I PKN 563/00) lub naruszenie zasad współżycia społecznego, polegające na świadomym osiąganiu nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z  dnia 11 października 2016 r., sygn. III AUa 2468/15).

Hierarchia źródeł prawa pracy

Hierarchia źródeł prawa pracy odnosi się do trzech sytuacje, ponieważ reguluje:

  • rodzaje źródeł prawa pracy
  • relację między źródłami prawa pracy
  • skutki zamieszczenia w niektórych rodzajach aktów z zakresu prawa pracy postanowień naruszających zasadę równego traktowania w zatrudnieniu
Przykład
  1. Postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy Kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych.
  2. Postanowienia regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych.
  3. Postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów oraz statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, naruszające zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, nie obowiązują.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Zk
    2023-10-26 17:47:51
    Co do określenia wynagrodzenia w umowie to ..błąd
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Elektroniczna legitymacja emeryta i rencisty - czy potrzebny jest wniosek?

Elektroniczne legitymacja emeryta i rencisty działa jak tradycyjna karta plastikowa. Wystarczy mieć ją w telefonie w aplikacji mObywatel, by korzystać z ulg. Czy trzeba złożyć wniosek do ZUS, aby ją otrzymać? Jak wyrobić kartę emeryta?

Świadczenie AKTYWNIE W ŻŁOBKU: Od czego będzie zależała wysokość świadczenia?

Projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka jest częścią programu „Aktywny rodzic”. Program jest systemową strategią wspierania rodziców w łączeniu ról zawodowych z rolami rodzicielskimi. Wsparcie będzie polegać m.in. na wprowadzeniu nowych świadczeń dla rodziców, m.in. świadczenia „Aktywnie w żłobku”.

Uwaga: można obniżyć składkę zdrowotną

Czy składkę zdrowotną obniża się do wysokości podatku? Jak ustalić składkę na ubezpieczenie zdrowotne obniżona do wysokości zaliczki na podatek dochodowy? Również i w 2024 r. przedsiębiorcy, czyli osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, które mają status: osoby z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności są uprawnione do tego, aby obniżyć roczną składkę na ubezpieczenie zdrowotne do wysokości należnego podatku.

Świadczenie AKTYWNI RODZICE W PRACY: 1500 zł lub 1900 zł na dziecko – tylko dla rodziców aktywnych zawodowo

Jednym ze świadczeń przewidzianych w projekcie ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka jest świadczenie „Aktywni rodzice w pracy”. Kto otrzyma te świadczenie? W jakiej wysokości i przez jaki okres?

REKLAMA

Kto dominuje w zawieraniu umów o dzieło - kobiety czy mężczyźni?

Kto w Polsce zawiera więcej umów o dzieło - kobiety czy mężczyźni? ZUS podaje statystyki umów o dzieło. Na ile dni i w jakich rodzajach działalności umowy o dzieło zawierane są najczęściej?

Bezpłatne turnusy rehabilitacyjne

Bezpłatne turnusy rehabilitacyjne będę organizowane już tego lata. Dla kogo są skierowane i jakie obowiązują zasady naboru? Poniżej wykaz dokumentów, które należy złożyć, aby móc korzystać z darmowej rehabilitacji, opieki medycznej i regeneracji. 

Świadczenie AKTYWNIE W DOMU: Kto otrzyma świadczenie, w jakiej wysokości, przez jaki okres, w pieniądzach czy w formie rzeczowej

Trwają prace nad projektem ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka. Ustawa ma zapewnić rodzicom wsparcie w zależności od ich potrzeb i sytuacji życiowej. Jedną z form wsparcia będzie świadczenie „Aktywnie w domu”.

Skrócony tydzień pracy i praca zdalna. To tylko niektóre to tylko niektóre rozwiązania dla rodziców - pracowników dzieci do 8. roku życia

Skrócony tydzień pracy i praca zdalna. To tylko niektóre to tylko niektóre rozwiązania dla rodziców - pracowników dzieci do 8. roku życia. Co jeszcze może rodzic - pracownik? 

REKLAMA

Do kodeksu pracy wchodzą: toluen, styren, etoksyetanol, nitrobenzen, tlenek węgla, bisfenol A, ołów, kadm, rtęć [nowelizacja]

Pracodawcy muszą eliminować z miejsca pracy i procesów pracowniczych toluen, styren, etoksyetanol, nitrobenzen, tlenek węgla, bisfenol A, estry kwasu ftalowego czy metale – ołów, kadm, rtęć i ich związki. Będą prowadzili odpowiednie zapisy w rejestrach dotyczących tych substancji.

Duże zmiany w składce zdrowotnej. Ten komentarz eksperta nie spodoba się rządzącym

Fundacja Ośrodek Rozwoju opublikowała niedawno komentarz na temat zmian w składce zdrowotnej. Eksperci FOR podkreślają, że te zmiany mogą mieć znaczący wpływ na zdrowie finansów publicznych.

REKLAMA