Kategorie

Wartość przedmiotu sporu w sprawach z zakresu prawa pracy

Wojewódka i Wspólnicy Sp. k. Kancelaria Prawa Pracy
Warszawska kancelaria specjalizująca się wyłącznie w pomocy pracodawcom w zakresie zbiorowego i indywidualnego prawa pracy oraz świadczeń pracowniczych
Sosnowski Krzysztof
Wartość przedmiotu sporu w sprawach z zakresu prawa pracy/fot. Fotolia
Wartość przedmiotu sporu w sprawach z zakresu prawa pracy/fot. Fotolia
Kodeks postępowania cywilnego reguluje sposób oznaczania wartości przedmiotu sporu (wps). Wartość przedmiotu sporu w sprawach pracowniczych została jednak określona odmiennie. Jeśli sąd pracy ma wątpliwości, może sprawdzić wartość przedmiotu sporu oznaczoną przez powoda.

Podstawowa zasada dotycząca WPS znajduje się w art. 19-22 KPC. Art. 19 § 1 KPC „W sprawach o roszczenia pieniężne, zgłoszone choćby w zamian innego przedmiotu, podana kwota pieniężna stanowi wartość przedmiotu sporu. § 2. W innych sprawach majątkowych powód obowiązany jest oznaczyć w pozwie kwotę pieniężną wartość przedmiotu sporu, uwzględniając postanowienia zawarte w artykułach poniższych.” W art. 20 KPC uszczegółowiono tę zasadę w stosunku do zasad ogólnych postępowania procesowego „Do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego.” Zgodnie z art. 21 KPC „Jeżeli powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość”. Do zasad ogólnych należy zaliczyć także regulację dotyczącą spraw o roszczenia powtarzające się art. 22 KPC „W sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok - za cały czas ich trwania.”

Polecamy książkę: Kodeks pracy 2017 Praktyczny komentarz z przykładami

Reklama

WPS w sprawach pracowniczych został jednak określony odmiennie. Ustawodawca nie tylko stworzył postępowanie odrębne odnoszące się do spraw z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, lecz także określił szczególne zasady ustalania WPS w sprawach o roszczenia pracowników.

Nie można natomiast równoważyć spraw o roszczenia pracownicze ze sprawami z zakresu prawa pracy. Zgodnie z art. 231 KPC sprawy o roszczenia pracowników mają znacznie węższy zakres i dotyczą jedynie w sprawach o roszczenia pracowników dotyczących nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy. Ustawodawca dodatkowo zróżnicował sposób ustalania WPS w sprawach o roszczenia pracowników w zależności od rodzaju umowy jaka łączy/ła strony. Odmienna zasada została ustalona dla umów o pracę na czas nieokreślony i na czas określony „W sprawach o roszczenia pracowników dotyczące nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy wartość przedmiotu sporu stanowi, przy umowach na czas określony - suma wynagrodzenia za pracę za okres sporny, lecz nie więcej niż za rok, a przy umowach na czas nieokreślony - za okres jednego roku.”

Zasadą w procesie cywilnym jest to, że wnosząc pozew do sądu, powód musi uiścić opłatę sądową zależną od WPS. Wysokość opłaty reguluje ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Co do zasady opłata ta jest stosunkowa i wynosi 5 proc. wartości przedmiotu sporu. Pracownicy wnoszący powództwo zgodnie z art. 35 ustawy są zwolnieni z uiszczania kosztów sądowych, w tym opłaty sądowej od pozwu, jeśli wartość przedmiotu sporu jest niższa niż 50 tys. zł.

WPS zgodnie z art. 231 KPC ustala się wyłącznie w przypadku nawiązania, istnienia lub rozwiązania stosunku pracy. Często jednak nie jest jednoznaczne czy roszczenie z jakim występuje pracownik jest roszczeniem przewidzianym w art. 231 KPC.

W sprawach o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach w związku z wadliwym wypowiedzeniem warunków pracy i płacy należy uznać, iż roszczenie dotyczy istnienia stosunku pracy. Taka interpretacja jest spowodowana okolicznością, iż skutkiem wypowiedzenia zmieniającego jest kontynuowanie stosunku pracy na zmienionych warunkach, ewentualne rozwiązanie stosunku pracy jest wyłącznie alternatywnym skutkiem wypowiedzenia zmieniającego. Z tego powodu WPS przy roszczeniach o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach w związku z wadliwym wypowiedzeniem warunków pracy i płacy niezależnie od tego, czy umowa o pracę uległa rozwiązaniu ustala się zgodnie z art. 231 KPC, a WPS stanowi suma wynagrodzenia za pracę sprzed jego zmiany. Takie stanowisko wynika z post. SN z dnia 8 kwietnia 2002 r., sygn. akt I PZ 18/02

Reklama

Za sprawę dotyczącą istnienia stosunku pracy nie można natomiast uznać roszczenia o pozbawienie dodatku funkcyjnego, w sytuacji kiedy nie doszło do rozwiązania stosunku pracy w takim wypadku brak jest podstaw do uznania, iż sprawa toczy się w ramach zagadnień dotyczących istnienia stosunku pracy, spór dotyczy wyłącznie roszczeń finansowych - takie stanowisko wynika z post. SN z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. aktI PZ 7/01. Oznacza to miedzy innymi, iż w przypadku roszczeń o przywrócenie wyłącznie warunków płacy spór toczy się o świadczenie. W związku z czym konieczne jest ustalenie WPS na zasadach ogólnych. Ponadto zgodnie z post. SN z dnia z dnia 18 czerwca 2007 r. sygn. akt II PZ 22/07 w przypadku roszczeń dotyczących wyłącznie przywrócenia warunków płacy WPS oblicza się po przez ustalenie różnicy pomiędzy wartością wynagrodzenia rocznego pracownika otrzymywanego po zmianie warunków płacy oraz przed tą zmianą - jest to świadczenie powtarzające się w rozumieniu art. 22 KPC.

Łączy się to z ogólną zasadą, zgodnie z którą w sprawach o roszczenia pieniężne WPS to równowartość żądanej kwoty (art. 19 KPC). Do tej kategorii należą sprawy pracownicze o zapłatę zaległego wynagrodzenia, w tym za pracę w nadgodzinach, również o odszkodowanie, np. w związku z nieprawidłową treścią świadectwa pracy. Nawet w przypadku roszczeń o odszkodowanie w razie wadliwego wypowiedzenia zmieniającego w przypadku, gdy pracownik żąda wyłącznie odszkodowania WPS ustalany jest zgodnie z zasadami ogólnymi a roszczenie nie można uznać za dotyczące istnienia stosunku pracy gdyż dotyczy wyłączni roszczeń pieniężnych. Również takie stanowisko wynika z post. SN z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I PZ 7/01. Odnośnie rozwiązania stosunku pracy to reguła wskazana w art. 231 KPC znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku gdy pracownik żąda przywrócenia do pracy lub uznania wypowiedzenia za bezskuteczne. W przypadku jednak, gdy pracownik domaga się wyłącznie odszkodowania, to wartość przedmiotu sporu stanowi równowartość żądanej kwoty co wynika z uchwały SN z dnia 6 grudnia 2001 roku sygn. akt III ZP 28/01. Również odszkodowane za bezprawne rozwiązanie umowy o pracę jest roszczeniem o świadczenie w związku z czym WPS ustalany jest na zasadach ogólnych.

Polecamy serwis: Ubezpieczenia społeczne

W przypadku roszczeń z zakresu prawa pracy często dochodzi do kumulacji roszczeń, w takich wypadkach należy uznać, iż „W razie zbiegu (kumulacji) dwóch roszczeń o różnym charakterze prawnym, roszczenie o świadczenie ma zawsze pierwszeństwo przed roszczeniem o ustalenie.” post. SN z dnia 11 maja 2006 roku sygn. akt II PK 344/05. Oznacza to, iż w omawianym przypadku WPS będzie ustalany w drodze zastosowania art. 19 KPC a nie 231 KPC.

W razie roszczenia o przywrócenie do pracy WPS ustala się zgodnie z art. 231 KPC. Pamiętać jednak należy, iż możliwe jest przekształcenie roszczenia z przywrócenia do pracy na odszkodowanie. W takim wypadku zgodnie z wcześniejszym roszczeniem wydaje się, że WPS powinien być ustalany na zasadach ogólnych, a nie zgodnie z art. 231 KPC. Bardziej istotna jest natomiast sytuacja odwrotna w przypadku rezygnacji z odszkodowania na rzecz żądania przywrócenia do pracy wartość przedmiotu sporu ulegnie zmianie, a dokładniej – podwyższeniu. Jeżeli WPS przekroczy 50.000 zł, konieczne będzie uiszczenie opłaty sądowej od pozwu, chyba że sąd udzieli zwolnienia od kosztów sądowych w części bądź w całości.

W przypadku apelacji WPZ ustala się zawsze na podstawie przyznanej przez sąd kwoty, natomiast w przypadku oddalenia roszczenia WPZ ustala się zgodnie z rzeczywistym przedmiotem sporu. W przypadku roszczeń o przywrócenie do pracy lub uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne w razie zasądzenia odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy WPZ, będzie ustalany w stosunku do zasądzonej kwoty a nie do wcześniej ustalonego WPS. Zależne jest to jednak od rzeczywistej podstawy zaskarżenia. W przypadku gdy pracownik żądał przywrócenia do pracy a zasądzone zostało odszkodowanie w wyniku czego zaskarża wyrok żądając przywrócenia do pracy, WPZ ustala się zgodnie z art. 231 KPC mimo, iż sąd zasądził odszkodowanie.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. kodeks postępowania cywilnego,

- Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Sprawdź: Wskaźniki i stawki

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?