Członkostwo w europejskiej radzie zakładowej a wypowiedzenie zmieniające

dr Marcin Wojewódka, radca prawny w Kancelarii Prawa Pracy "Wojewódka i Wspólnicy" Sp. k. 

Czy polski pracodawca może złożyć, wręczyć swojemu pracownikowi będącemu członkiem europejskiej rady zakładowej wypowiedzenie dotychczasowych warunków wynagrodzenia w przypadku, gdy wchodzi w życie w firmie nowy zakładowy układ zbiorowy pracy?

Uprawnienia członka europejskiej rady zakładowej oraz odpowiadające im obowiązki zatrudniającego go polskiego pracodawcy regulują przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 5 kwietnia 2002 roku o europejskich radach zakładowych. Ponadto w praktyce zdarza się, iż wewnętrzne akty regulujące kwestie europejskiej rady zakładowej w danej korporacji przewidują dla pracowników będących członkami europejskich rad zakładowych rozwiązania korzystniejsze niż powszechnie obowiązujące przepisy.

Rekomendowany produkt: INFORRB Platforma Rachunkowości Budżetowej i Prawa Pracy

Jednakże, nawet jeśli polski pracownik będący członkiem europejskiej rady zakładowej, a mamy w naszym kraju kilkaset takich osób, objęty jest tylko przepisami wskazanej powyżej ustawy to przysługują mu szczególne uprawnienia w zakresie trwałości jego stosunku pracy. Wskazana ustawa zawiera między innymi art. 37, w którym określono uprawnienia członka europejskiej rady zakładowej. Zgodnie z tym przepisem, co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem będącym członkiem europejskiej rady zakładowej. Ochrona ta przysługuje pracownikowi tak w czasie trwania mandatu, jak też w okresie roku po jego wygaśnięciu. Uchylenie ochrony możliwe jest wyłącznie za zgodą reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, a jeżeli pracownik nie jest reprezentowany przez żadną zakładową organizację związkową, to za zgodą okręgowego inspektora pracy właściwego miejscowo dla siedziby pracodawcy. Jest to więc stosunkowo silna ochrona porównywalna z tą jaka przysługuje działaczom związkowym.

Zadaj pytanie na FORUM

Natomiast w zakresie tzw. wypowiedzenia zmieniającego przepisy ustawy o europejskich radach zakładowych również przewidują, iż pracodawca nie może zmienić jednostronnie warunków pracy lub płacy na niekorzyść pracownika będącego członkiem europejskiej rady zakładowej. Podobnie w zakresie czasowym powyższa ochrona jest rozciągnięta na czas trwania mandatu oraz na okres jednego roku po jego wygaśnięciu. Uchylenie ochrony jest możliwe wyłącznie za zgodą reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, a jeżeli pracownik nie jest reprezentowany przez żadną zakładową organizację związkową - bez zgody okręgowego inspektora pracy właściwego miejscowo dla siedziby pracodawcy. Jednakże należy pamiętać, iż wypowiedzenie warunków pracy i płacy pracownikowi będącemu członkiem europejskiej rady zakładowej jest możliwe w przypadku gdy mają miejsca zwolnienia grupowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W takim przypadku ochrona jest, co do zasady uchylona, jednakże jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy spowodowałoby obniżenie wynagrodzenia członka europejskiej rady zakładowej, to takiemu pracownikowi przysługuje, do końca okresu, w którym korzystałby ze szczególnej ochrony, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z kodeksu pracy.

Dokonanie zmian w zakładowym układzie zbiorowym pracy

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
• Ustawa z dnia 5 kwietnia 2002 roku o europejskich radach zakładowych