REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odprawa pieniężna - jak rozliczyć zwrot nienależnie wypłaconej

Dorota Kriger
Odprawa pieniężna - zwrot. /Fot. Fotolia
Odprawa pieniężna - zwrot. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Odprawa pieniężna stanowi świadczenie wypłacane pracownikowi w przypadku rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy. Pracownik ma prawo odwołania się od wypowiedzenia umowy o pracę, w wyniku czego może zostać przywrócony do pracy. Jak rozliczyć zwrot nienależnie wypłaconej odprawy pieniężnej?

PROBLEM

REKLAMA

Autopromocja

Rozwiązaliśmy z pracownikiem umowę o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy i wypłaciliśmy mu odprawę. Pracownik odwołał się od wypowiedzenia i sąd przywrócił go do pracy. Czy powinniśmy ubiegać się o zwrot odprawy od pracownika? Jeśli tak, to jak skorygować dokumentację płacową?

RADA

Tak, powinni Państwo ubiegać się o zwrot odprawy od pracownika jako nienależnego świadczenia. Przywrócenie pracownika do pracy powoduje bowiem m.in., że nie istniała podstawa do wypłaty odprawy. W tym przypadku nie są Państwo zobowiązani do korekty dokumentacji płacowej. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeśli sąd przywróci do pracy pracownika zwolnionego uprzednio z przyczyn niedotyczących pracodawcy, wypłacona z tego tytułu odprawa staje się świadczeniem nienależnym i, co do zasady, pracownik jest zobowiązany zwrócić ją pracodawcy (art. 410–409 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy). Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 5 października 2007 r. (II PK 29/07, M.P.Pr. 2008/1/30), w którym stwierdził, że: „(...) skutkiem ustalenia w toku procesu sądowego braku przyczyn niedotyczących pracownika, które uzasadniałyby wypowiedzenie umowy o pracę, musi być uznanie bezpodstawności wypłaty odprawy pieniężnej. Świadczenie to przysługuje bowiem tylko wówczas, gdy rozwiązanie umowy o pracę następuje właśnie z tych przyczyn (...)”.

Ponadto pracownik, wnosząc pozew o przywrócenie do pracy, musi liczyć się z tym, że powództwo może zostać uwzględnione. Wtedy odprawa, wypłacona z tytułu zwolnienia z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, stanie się świadczeniem nienależnym (zob. wyrok SN z 26 czerwca 2006 r., II PK 330/05, OSNP 2007/13–14/188).

Zobacz: Odprawy można różnicować

PRZYKŁAD

Maciej K., zwolniony 30 września 2012 r. w związku z likwidacją jego stanowiska pracy, został przywrócony do pracy przez sąd w grudniu 2012 r. W styczniu br. pracodawca wezwał pracownika do zwrotu odprawy. Maciej K. odmówił zwrotu, tłumacząc, że wydał odprawę na bieżące potrzeby. W tej sytuacji pracodawca ma prawo żądać zwrotu świadczenia, ponieważ pracownik domagając się przywrócenia do pracy, zakwestionował przyczynę wypowiedzenia, z którą wiązał się obowiązek wypłaty odprawy.

Powinni Państwo zatem żądać od pracownika zwrotu nienależnie otrzymanej odprawy. W razie odmowy mogą Państwo ubiegać się o jej zwrot przed sądem pracy.

Pracownik będzie zobowiązany zwrócić otrzymane świadczenie w kwocie brutto, czyli wraz z naliczonym i odprowadzonym przez płatnika podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nienależnie pobrana odprawa zwiększyła bowiem uprzednio dochód pracownika podlegający opodatkowaniu.

WAŻNE!

Pracodawca powinien żądać od pracownika zwrotu nienależnego świadczenia w kwocie brutto.

Sposób postępowania dotyczący rozliczenia zwróconej odprawy zależy przede wszystkim od tego, kiedy zwrot został dokonany.

Zobacz także: Zwrot składek nienależnie pobranych z wynagrodzenia zmarłego pracownika

Rozliczenie zwrotu nienależnego świadczenia przez pracodawcę

Pracodawca ustalając wysokość zaliczki na podatek, powinien pomniejszać dochód pracownika o kwotę brutto dokonanego zwrotu (w tym przypadku odprawy) od miesiąca, w którym nastąpił ten zwrot. Jeżeli kwota dokonanego w danym miesiącu zwrotu przekracza dochód pracownika w tym miesiącu, płatnik może pomniejszyć dochód z następnego miesiąca (miesięcy) o powstałą różnicę.

Jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu wysokości podatku (zaliczek) płatnicy, którymi są zakłady pracy, zleceniodawcy czy rolnicze spółdzielnie produkcyjne odejmują od dochodu kwotę dokonanych zwrotów łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką) (art. 41b ustawy o pdof). Dochód pracownika należy pomniejszyć o kwotę odprawy – brutto. Odprawę można potrącić z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie (art. 91 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy). Przy dobrowolnych potrąceniach na rzecz pracodawcy kwota wolna odpowiada wysokości minimalnego wynagrodzenia netto (po odliczeniu wszystkich składek na ZUS oraz zaliczki na podatek). W 2013 r. kwota wolna wynosi 1181,38 zł.

Zobacz również serwis: Ochrona wynagrodzenia

Rozliczenie zwrotu nienależnego świadczenia przez pracownika

REKLAMA

Jeżeli pracodawca nie odliczy całego zwrotu dokonanego przez podatnika od jego bieżących dochodów na skutek np. upływu roku podatkowego bądź osiągania przez podatnika niewielkich dochodów lub ustania źródła przychodu, dalszego odliczenia dokona samodzielnie podatnik w zeznaniu rocznym. Nierozliczona kwota zwrotu będzie mogła być odliczona przez pracownika od dochodu uzyskanego przez niego w najbliższych kolejno następujących 5 latach podatkowych (art. 26 ust. 7h updof).

W przypadku gdy rozliczenie zwrotu wypłaconej odprawy będzie miało miejsce po upływie roku podatkowego, w którym nastąpił zwrot, pracownik powinien dokonać odliczenia zwróconej kwoty w zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy, w którym dokonał zwrotu nienależnie pobranego wynagrodzenia, na podstawie dowodu potwierdzającego wpłatę świadczenia lub zaświadczenia pracodawcy (art. 26 ust. 1 pkt 5 updof).

PRZYKŁAD

Anna G. w sierpniu 2012 r. otrzymała odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy w wysokości 1600 zł brutto. W grudniu pracownica została przywrócona do pracy, a 31 grudnia 2012 r. dokonała zwrotu odprawy. Wynagrodzenie za grudzień Anna G. otrzymała 28 grudnia 2012 r. Ponieważ pracodawca nie miał możliwości odliczyć zwróconej odprawy od dochodu pracownicy, powinna ona samodzielnie w zeznaniu rocznym dokonać takiego odliczenia.

Pracownica wypełniając PIT-O w poz. 17 lub 18 oraz w formularzu PIT-37 w pozycji 97 lub 98 powinna podać kwotę dokonanego zwrotu, czyli 1600 zł brutto, pod warunkiem że wartość ta nie będzie wyższa niż łącznie wykazany roczny dochód pracownicy po pomniejszeniu o finansowane przez nią składki na ubezpieczenia społeczne.

W takim przypadku pracodawca nie koryguje istniejącej dokumentacji płacowej, ponieważ pracownik w rzeczywistości otrzymał świadczenie i stanowiło ono jego przychód w danym roku. Nie ma także podstawy do korekty deklaracji o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od wynagrodzeń (PIT-4R), gdyż deklaracja ta odzwierciedlała stan faktyczny.

Zobacz także: Forum Kadry - ZUS i Płace

WAŻNE!

Pracodawca nie koryguje deklaracji rocznej PIT-4R w przypadku zwrotu przez pracownika nienależnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu.

Pracownik, z którym umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn dotyczących pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników, np. z powodu reorganizacji firmy, restrukturyzacji działu lub likwidacji stanowiska pracy czy oddziału firmy, ma prawo do odprawy z tego tytułu. Obowiązek wypłaty odprawy powstaje w dniu, w którym umowa o pracę ulega rozwiązaniu z tych przyczyn. Nie wstrzymuje wypłaty odprawy fakt, że pracownik w dniu otrzymania wypowiedzenia odwołał się od niego do sądu, uznając np. przyczynę wypowiedzenia za nieprawdziwą. Obowiązek spełnienia świadczenia istnieje bowiem do chwili wydania prawomocnego orzeczenia przez sąd pracy, który orzeknie o bezskuteczności takiego wypowiedzenia, jeśli umowa jeszcze nie uległa rozwiązaniu, lub o przywróceniu pracownika do pracy, gdy umowa została rozwiązana.

PRZYKŁAD

Maria P., pracownica firmy ABC zatrudniającej 32 osoby, w sierpniu 2012 r. otrzymała wypowiedzenie w związku z likwidacją jej stanowiska pracy. Zdaniem pracownicy, przyczyna wypowiedzenia była nieprawdziwa, dlatego niezwłocznie odwołała się od niego do sądu pracy. W pozwie Maria P. żądała przywrócenia do pracy, gdyby wyrok zapadł po rozwiązaniu umowy. Umowa rozwiązała się z końcem września 2012 r. i w tym dniu pracodawca wypłacił Marii P. odprawę w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia. W grudniu 2012 r. sąd pracy wydał wyrok potwierdzający pozorność przyczyny wypowiedzenia i nakazał pracodawcy przywrócenie pracownicy do pracy. Mimo że pracodawca wiedział o żądaniach pracownicy w pozwie, i tak był zobowiązany do wypłaty odprawy.

Podstawa prawna:

● art. 1, art. 8, art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.),

● art. 409–410 Kodeksu cywilnego,

● art. 91, art. 300 Kodeksu pracy,

● art. 26 ust. 1 pkt 5, ust. 7h, art. 31, art. 41b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Więcej w MONITORZE prawa pracy i ubezpieczeń - Zamów prenumeratę >>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

MRPiPS: Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

Czy można zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym? Oczywiście, że można!

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Prawo pracy przewiduje jednak przypadki, gdy taka ochrona nie przysługuje pracownikowi i możliwe jest zwolnienie go z pracy. Co to za przypadki?

REKLAMA

Świadczenie rehabilitacyjne 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Przy przedłużającej się chorobie warto pamiętać, że po wyczerpaniu limitu zasiłku chorobowego, można wystąpić o dodatkowe świadczenie, dzięki któremu będzie można dalej dochodzić do siebie. Sprawdź, czym jest świadczenie rehabilitacyjne, komu przysługuje, jak o nie wystąpić, a także jaka jest wysokość tego świadczenia.

Pracodawcy chcą wiedzieć o dorabianiu i dodatkowych umowach pracownika. Dlaczego?

Dlaczego pracodawcy chcą wiedzieć o dodatkowych umowach pracownika? Okazuje się, że widzą w nich zagrożenie. Czy pracownik musi informować głównego pracodawcę o podejmowanych dodatkowych zleceniach i dorabianiu do podstawowego wynagrodzenia?

Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Jakie są założenia tej ustawy? Co z minimalnym wynagrodzeniem w 2025 r.?

Rząd pracuje nad projektem nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Nowa ustawa wdraża dyrektywę dotyczącą minimalnych wynagrodzeń w Unii Europejskiej. Kiedy minimalne wynagrodzenie zostanie ustalone według nowych przepisów?

Zaległy urlop do 30 września 2024

Zbliża się ważny termin, którego pracownicy i pracodawcy nie powinni przegapić. Z dniem 30 września 2024 r. przedawnią się niewykorzystane urlopy, które przysługiwały za rok 2020 r. a które powinny być udzielone najpóźniej do 30 września 2021 r. 

REKLAMA

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku życia muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - ZUS czy OFE?

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - gdzie będzie trafiać składka emerytalna? Na subkonto w ZUS czy do OFE? Kolejne okno transferowe będzie otwarte dopiero w 2028 roku.

Skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25. We wrześniu zmienić się mają kolejne przepisy

Kiedy słupek rtęci rośnie, a temperatury w Polsce są z roku na rok coraz wyższe, wydajność pracowników może spadać ale i wydajność uczniów podczas lekcji również może być niższa. Planowane są więc zmiany w edukacji. Mają być skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25, ponieważ we wrześniu mają zmienić się kolejne przepisy w zakresie pracy i nauki w upały.

REKLAMA