REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odprawa pieniężna - jak rozliczyć zwrot nienależnie wypłaconej

Dorota Kriger
Odprawa pieniężna - zwrot. /Fot. Fotolia
Odprawa pieniężna - zwrot. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Odprawa pieniężna stanowi świadczenie wypłacane pracownikowi w przypadku rozwiązania umowy o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy. Pracownik ma prawo odwołania się od wypowiedzenia umowy o pracę, w wyniku czego może zostać przywrócony do pracy. Jak rozliczyć zwrot nienależnie wypłaconej odprawy pieniężnej?

PROBLEM

Autopromocja

Rozwiązaliśmy z pracownikiem umowę o pracę z przyczyn dotyczących pracodawcy i wypłaciliśmy mu odprawę. Pracownik odwołał się od wypowiedzenia i sąd przywrócił go do pracy. Czy powinniśmy ubiegać się o zwrot odprawy od pracownika? Jeśli tak, to jak skorygować dokumentację płacową?

RADA

Tak, powinni Państwo ubiegać się o zwrot odprawy od pracownika jako nienależnego świadczenia. Przywrócenie pracownika do pracy powoduje bowiem m.in., że nie istniała podstawa do wypłaty odprawy. W tym przypadku nie są Państwo zobowiązani do korekty dokumentacji płacowej. Szczegóły w uzasadnieniu.

UZASADNIENIE

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Jeśli sąd przywróci do pracy pracownika zwolnionego uprzednio z przyczyn niedotyczących pracodawcy, wypłacona z tego tytułu odprawa staje się świadczeniem nienależnym i, co do zasady, pracownik jest zobowiązany zwrócić ją pracodawcy (art. 410–409 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 300 Kodeksu pracy). Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z 5 października 2007 r. (II PK 29/07, M.P.Pr. 2008/1/30), w którym stwierdził, że: „(...) skutkiem ustalenia w toku procesu sądowego braku przyczyn niedotyczących pracownika, które uzasadniałyby wypowiedzenie umowy o pracę, musi być uznanie bezpodstawności wypłaty odprawy pieniężnej. Świadczenie to przysługuje bowiem tylko wówczas, gdy rozwiązanie umowy o pracę następuje właśnie z tych przyczyn (...)”.

Ponadto pracownik, wnosząc pozew o przywrócenie do pracy, musi liczyć się z tym, że powództwo może zostać uwzględnione. Wtedy odprawa, wypłacona z tytułu zwolnienia z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, stanie się świadczeniem nienależnym (zob. wyrok SN z 26 czerwca 2006 r., II PK 330/05, OSNP 2007/13–14/188).

Zobacz: Odprawy można różnicować

PRZYKŁAD

Maciej K., zwolniony 30 września 2012 r. w związku z likwidacją jego stanowiska pracy, został przywrócony do pracy przez sąd w grudniu 2012 r. W styczniu br. pracodawca wezwał pracownika do zwrotu odprawy. Maciej K. odmówił zwrotu, tłumacząc, że wydał odprawę na bieżące potrzeby. W tej sytuacji pracodawca ma prawo żądać zwrotu świadczenia, ponieważ pracownik domagając się przywrócenia do pracy, zakwestionował przyczynę wypowiedzenia, z którą wiązał się obowiązek wypłaty odprawy.

Powinni Państwo zatem żądać od pracownika zwrotu nienależnie otrzymanej odprawy. W razie odmowy mogą Państwo ubiegać się o jej zwrot przed sądem pracy.

Pracownik będzie zobowiązany zwrócić otrzymane świadczenie w kwocie brutto, czyli wraz z naliczonym i odprowadzonym przez płatnika podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nienależnie pobrana odprawa zwiększyła bowiem uprzednio dochód pracownika podlegający opodatkowaniu.

WAŻNE!

Autopromocja

Pracodawca powinien żądać od pracownika zwrotu nienależnego świadczenia w kwocie brutto.

Sposób postępowania dotyczący rozliczenia zwróconej odprawy zależy przede wszystkim od tego, kiedy zwrot został dokonany.

Zobacz także: Zwrot składek nienależnie pobranych z wynagrodzenia zmarłego pracownika

Rozliczenie zwrotu nienależnego świadczenia przez pracodawcę

Pracodawca ustalając wysokość zaliczki na podatek, powinien pomniejszać dochód pracownika o kwotę brutto dokonanego zwrotu (w tym przypadku odprawy) od miesiąca, w którym nastąpił ten zwrot. Jeżeli kwota dokonanego w danym miesiącu zwrotu przekracza dochód pracownika w tym miesiącu, płatnik może pomniejszyć dochód z następnego miesiąca (miesięcy) o powstałą różnicę.

Jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu wysokości podatku (zaliczek) płatnicy, którymi są zakłady pracy, zleceniodawcy czy rolnicze spółdzielnie produkcyjne odejmują od dochodu kwotę dokonanych zwrotów łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką) (art. 41b ustawy o pdof). Dochód pracownika należy pomniejszyć o kwotę odprawy – brutto. Odprawę można potrącić z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie (art. 91 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy). Przy dobrowolnych potrąceniach na rzecz pracodawcy kwota wolna odpowiada wysokości minimalnego wynagrodzenia netto (po odliczeniu wszystkich składek na ZUS oraz zaliczki na podatek). W 2013 r. kwota wolna wynosi 1181,38 zł.

Zobacz również serwis: Ochrona wynagrodzenia

Rozliczenie zwrotu nienależnego świadczenia przez pracownika

Jeżeli pracodawca nie odliczy całego zwrotu dokonanego przez podatnika od jego bieżących dochodów na skutek np. upływu roku podatkowego bądź osiągania przez podatnika niewielkich dochodów lub ustania źródła przychodu, dalszego odliczenia dokona samodzielnie podatnik w zeznaniu rocznym. Nierozliczona kwota zwrotu będzie mogła być odliczona przez pracownika od dochodu uzyskanego przez niego w najbliższych kolejno następujących 5 latach podatkowych (art. 26 ust. 7h updof).

W przypadku gdy rozliczenie zwrotu wypłaconej odprawy będzie miało miejsce po upływie roku podatkowego, w którym nastąpił zwrot, pracownik powinien dokonać odliczenia zwróconej kwoty w zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy, w którym dokonał zwrotu nienależnie pobranego wynagrodzenia, na podstawie dowodu potwierdzającego wpłatę świadczenia lub zaświadczenia pracodawcy (art. 26 ust. 1 pkt 5 updof).

PRZYKŁAD

Anna G. w sierpniu 2012 r. otrzymała odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy w wysokości 1600 zł brutto. W grudniu pracownica została przywrócona do pracy, a 31 grudnia 2012 r. dokonała zwrotu odprawy. Wynagrodzenie za grudzień Anna G. otrzymała 28 grudnia 2012 r. Ponieważ pracodawca nie miał możliwości odliczyć zwróconej odprawy od dochodu pracownicy, powinna ona samodzielnie w zeznaniu rocznym dokonać takiego odliczenia.

Pracownica wypełniając PIT-O w poz. 17 lub 18 oraz w formularzu PIT-37 w pozycji 97 lub 98 powinna podać kwotę dokonanego zwrotu, czyli 1600 zł brutto, pod warunkiem że wartość ta nie będzie wyższa niż łącznie wykazany roczny dochód pracownicy po pomniejszeniu o finansowane przez nią składki na ubezpieczenia społeczne.

W takim przypadku pracodawca nie koryguje istniejącej dokumentacji płacowej, ponieważ pracownik w rzeczywistości otrzymał świadczenie i stanowiło ono jego przychód w danym roku. Nie ma także podstawy do korekty deklaracji o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od wynagrodzeń (PIT-4R), gdyż deklaracja ta odzwierciedlała stan faktyczny.

Zobacz także: Forum Kadry - ZUS i Płace

WAŻNE!

Pracodawca nie koryguje deklaracji rocznej PIT-4R w przypadku zwrotu przez pracownika nienależnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu.

Pracownik, z którym umowa o pracę została rozwiązana z przyczyn dotyczących pracodawcy zatrudniającego co najmniej 20 pracowników, np. z powodu reorganizacji firmy, restrukturyzacji działu lub likwidacji stanowiska pracy czy oddziału firmy, ma prawo do odprawy z tego tytułu. Obowiązek wypłaty odprawy powstaje w dniu, w którym umowa o pracę ulega rozwiązaniu z tych przyczyn. Nie wstrzymuje wypłaty odprawy fakt, że pracownik w dniu otrzymania wypowiedzenia odwołał się od niego do sądu, uznając np. przyczynę wypowiedzenia za nieprawdziwą. Obowiązek spełnienia świadczenia istnieje bowiem do chwili wydania prawomocnego orzeczenia przez sąd pracy, który orzeknie o bezskuteczności takiego wypowiedzenia, jeśli umowa jeszcze nie uległa rozwiązaniu, lub o przywróceniu pracownika do pracy, gdy umowa została rozwiązana.

PRZYKŁAD

Maria P., pracownica firmy ABC zatrudniającej 32 osoby, w sierpniu 2012 r. otrzymała wypowiedzenie w związku z likwidacją jej stanowiska pracy. Zdaniem pracownicy, przyczyna wypowiedzenia była nieprawdziwa, dlatego niezwłocznie odwołała się od niego do sądu pracy. W pozwie Maria P. żądała przywrócenia do pracy, gdyby wyrok zapadł po rozwiązaniu umowy. Umowa rozwiązała się z końcem września 2012 r. i w tym dniu pracodawca wypłacił Marii P. odprawę w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia. W grudniu 2012 r. sąd pracy wydał wyrok potwierdzający pozorność przyczyny wypowiedzenia i nakazał pracodawcy przywrócenie pracownicy do pracy. Mimo że pracodawca wiedział o żądaniach pracownicy w pozwie, i tak był zobowiązany do wypłaty odprawy.

Podstawa prawna:

● art. 1, art. 8, art. 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.),

● art. 409–410 Kodeksu cywilnego,

● art. 91, art. 300 Kodeksu pracy,

● art. 26 ust. 1 pkt 5, ust. 7h, art. 31, art. 41b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Więcej w MONITORZE prawa pracy i ubezpieczeń - Zamów prenumeratę >>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Szkolenia policjantów i skoszarowanie: ważny komunikat MSWiA

    Szkolenia w systemie skoszarowanym w Policji mogą odbywać jedynie osoby realizujące w Policji powszechny obowiązek obrony, albo funkcjonariusze odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w nadzwyczajnych okolicznościach jak np. w stanie klęski żywiołowej. Wynika z tego, że policjanci odbywający szkolenie/doskonalenie zawodowe w zwykłych okolicznościach nie mogą być szkoleni w systemie skoszarowanym. Jak być powinno? Komenda Główna Policji zadeklarowała szczegółową analizę postanowień aktów wewnętrznych obowiązujących w poszczególnych jednostkach szkoleniowych. Szykują się kontrole!

    Zatrudnianie cudzoziemców. Zezwolenie na pracę ma aż sześć typów: A, B, C, D, E, S. Który wybrać?

    Zezwolenie na pracę to dokument legalizujący pracę w Polsce cudzoziemca, który nie jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia. Polskie przepisy przewidują zezwolenia sześciu typów. Rodzaj zezwolenia na pracę, który musi posiadać cudzoziemiec zależy od tego, przez jaki okres zamierza pracować w Polsce, jaki charakter ma mieć jego praca, oraz – czy będzie pracował dla podmiotu polskiego, czy zagranicznego.

    Postępowanie karne o umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w zawodach medycznych

    Postępowanie karne o umyślnie przestępstwo lub przestępstwo skarbowe w zawodach medycznych - to zagadnienie okazało się problematyczne, na etapie ubiegania się o wykonywanie zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej czy dentysty. W związku z tym Minister Zdrowia Izabela Leszczyna rozważy propozycję zmiany legislacyjnej w zakresie składanego oświadczenia co do prowadzonego postępowania karnego przeciwko osobom mającym wykonywać zawód medyczny. Być może dojdzie do zmiany w sprawie procedury otrzymywania przez lekarzy, lekarzy dentystów oraz pielęgniarki i położne uprawnień do wykonywania tych zawodów.

    Szukasz dobrej pracy? Pamiętaj o liście motywacyjnym. Musi być profesjonalnie przygotowany!

    List motywacyjny to dokument, w którym składająca go osoba wyjaśnia, z jakich powodów ubiega się np. o zatrudnienie. Chociaż złożenie listu motywacyjnego nie zawsze jest wymagane przez potencjalnego pracodawcę, to warto mu pokazać, że składającemu naprawdę zależy na podjęciu zatrudnienia.

    REKLAMA

    Pracownicy naukowi dostaną podwyżki o 30%. Profesor zarobi co najmniej 9370 zł miesięcznie, profesor uczelni – 7777,10 zł, adiunkt – 6840,10 zł, inny nauczyciel akademicki – 4685 zł [Wyrównanie od 1 stycznia 2024 r.]

    Wynagrodzenia pracowników naukowych pójdą w górę. Minister nauki Dariusz Wieczorek podpisał rozporządzenie, dzięki któremu podwyżki otrzymają pracownicy naukowi zatrudnieni na uczelniach publicznych oraz w Polskiej Akademii Nauk. Wynagrodzenie zasadnicze profesora wzrośnie z 7210 zł do 9370 zł. Naukowcy dostaną podwyżki z wyrównaniem od 1 stycznia 2024 r.

    Urząd do spraw kombatantów ma nowego szefa. Został nim Lech Parell

    Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ma nowego szefa. Po odwołaniu Jana Józefa Kasprzyka premier Donald Tusk powołał na to stanowisko Lecha Parella. Akt powołania wręczyła mu minister rodziny, pracy i polityki społecznej.

    Asystencja osobista. Ustawa wyczekiwana przez osoby z niepełnosprawnościami

    W Polsce jest ponad 3 mln osób z niepełnosprawnościami, które mają prawne potwierdzenie niepełnosprawności. Poziom zatrudnienia tych osób odbiega od innych państw europejskich. Brakuje też dla nich i ich rodzin systemowego wsparcia w środowisku lokalnym. Z tego względu tak bardzo wyczekiwane jest wprowadzenie ustawy o asystencji osobistej.

    Ruchomy czas pracy – rozkład czasu pracy wygodny dla pracodawcy i pracownika

    Rozkład czasu pracy może przewidywać różne godziny rozpoczynania pracy w dniach, które zgodnie z tym rozkładem są dla pracowników dniami pracy. Dzięki wprowadzeniu ruchomego czasu pracy pracownicy mogą – przy zachowaniu 8-godzinnej normy dobowej – rozpoczynać i kończyć pracę o różnych porach w poszczególnych dniach.

    REKLAMA

    Zakwaterowanie dla pracowników delegowanych do pracy za granicę bez podatku – wyrok NSA

    Zapewnienie pracownikowi delegowanemu, zwłaszcza na krótki czas, nieodpłatnego zakwaterowania i pokrycia kosztów podróży nie powoduje powstania po jego stronie przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych – wyrok NSA z 1 sierpnia 2023 r. (II FSK 270/21).

    Jak pracodawca może zareagować na przyprowadzanie przez pracownika dziecka do pracy

    Pracownica zatrudniona w sklepie kolejny raz przyprowadziła do pracy 5-letniego syna. Tłumaczyła to tym, że syn ma katar i nie mógł iść do przedszkola, a pracownica nie ma już urlopu na żądanie. W sklepie 5-latek siedzi sam na zapleczu, kiedy pracownica pracuje, co budzi nasze duże obawy o bezpieczeństwo takiego rozwiązania. Ponadto pracownica nie skupia się w pełni na pracy, tylko co chwilę oddala się ze stanowiska pracy na zaplecze, żeby sprawdzić, co z dzieckiem. Co możemy zrobić w tej sytuacji? Czy możemy ukarać ją upomnieniem lub naganą albo zwolnić, żeby w jej miejsce zatrudnić w pełni efektywnego pracownika? Czy możemy wprowadzić w regulaminie pracy regulację zakazującą przychodzenia do pracy z dzieckiem?

    REKLAMA