Kategorie

Czy nieprawidłowo zwolnionej pracownicy podlegającej ochronie przedemerytalnej należy się odszkodowanie

Mariusz Pigulski
Jedna z naszych pracownic w wieku 58 lat posiada 31-letni staż pracy, obejmujący 19 lat pracy w szczególnych warunkach. Z uwagi na likwidację jej stanowiska pracy zamierzamy wręczyć jej wypowiedzenie umowy o pracę. Jaką maksymalną wysokość odszkodowania za wadliwe rozwiązanie stosunku pracy mógłby ewentualnie zasądzić sąd na rzecz pracownicy?

Wypowiedzenie umowy o pracę w związku z likwidacją stanowiska pracy będzie stanowiło naruszenie przepisów prawa pracy. W takiej sytuacji pracownica ma prawo odwołać się do sądu i żądać przywrócenia do pracy. Nie może ubiegać się o odszkodowanie. Pracownicy przywróconej do pracy będzie przysługiwało wynagrodzenie za cały okres pozostawania bez pracy. Inaczej przedstawia się sytuacja, jeżeli zatrudniają Państwo co najmniej 20 pracowników. Wówczas stosujemy przepisy ustawy o zwolnieniach grupowych, które umożliwiają pracodawcy zmianę warunków pracy i płacy pracownikowi będącemu w okresie ochronnym z tytułu wieku przedemerytalnego (w przypadku obniżenia wynagrodzenia pracownikowi przysługuje dodatek wyrównawczy do końca okresu, w którym korzysta z ochrony przed zwolnieniem).

UZASADNIENIE

Reklama

Państwa pracownicy przysługuje szczególna ochrona przed wypowiedzeniem, z uwagi na wiek oraz posiadanie 19-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Taka ochrona obejmuje pracowników, którym brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, a okres zatrudnienia umożliwia im uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (art. 39 Kodeksu pracy). Ochroną tą są objęci mężczyźni, którzy ukończyli 61 lat i kobiety, które skończyły 56 lat.

Wcześniej rozpoczyna się okres ochronny w przypadku osób, które posiadają staż pracy, obejmujący co najmniej 15 lat zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Tacy pracownicy są chronieni przed zwolnieniem przez okres 4 lat przed uzyskaniem prawa do emerytury w obniżonym wieku. Wiekiem emerytalnym dla tej kategorii zatrudnionych jest 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. W tej sytuacji ochroną są więc objęci mężczyźni, którzy ukończyli 56 lat i kobiety, które ukończyły 51 lat.

Zakaz wypowiedzenia umowy o pracę w okresie ochronnym nie wyłącza możliwości jej rozwiązania w tym okresie, jeżeli w dacie wypowiedzenia pracownik nie był jeszcze objęty zakazem (wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 1999 r., I PKN 643/98, OSNP 2000/11/418).


PRZYKŁAD

Reklama

Pracownikowi, któremu 4-letni okres ochronny przed zwolnieniem rozpoczyna się 1 lipca br., 15 czerwca 2010 r. wręczono wypowiedzenie umowy o pracę. Przysługuje mu 3-miesięczny okres wypowiedzenia, który upłynie 30 września. Mimo że w ostatnim dniu września pracownik będzie już podlegał ochronie przed wypowiedzeniem, umowa rozwiąże się, ponieważ wypowiedzenie zostało wręczone przed rozpoczęciem okresu ochronnego.

Ochrona osób w wieku przedemerytalnym nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracownik podlega ochronie przedemerytalnej w przypadku, gdy dochodzi jedynie do likwidacji stanowiska pracy, na którym jest zatrudniony ten pracownik. Rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w wieku przedemerytalnym wbrew kodeksowemu zakazowi spowoduje, że będzie mu przysługiwało prawo wniesienia odwołania do sądu pracy z żądaniem przywrócenia do pracy.

Zagrożenie

Nie wolno zwolnić pracownika podlegającego ochronie z powodu likwidacji jego stanowiska pracy.

W przypadku takich pracowników sądy orzekają o odszkodowaniu tylko wówczas, gdy zakład pracy jest w stanie upadłości lub likwidacji (art. 45 § 3 Kodeksu pracy).

Przywrócenie do pracy osoby, której do osiągnięcia wieku emerytalnego brakuje nie więcej niż 4 lata, uprawnia ją do uzyskania wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy (art. 47 Kodeksu pracy). Aby przywrócona do pracy osoba otrzymała to wynagrodzenie, przywrócenie musi nastąpić na podstawie prawomocnego wyroku sądowego, a pracownik musi podjąć pracę.

WAŻNE!

Pracownik podlegający ochronie przedemerytalnej przed wypowiedzeniem, który został przywrócony do pracy przez sąd, ma prawo do wynagrodzenia za cały okres pozostawania bez pracy.


Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy spełnia funkcję kompensacyjną i odszkodowawczą, ponieważ jest wypłacane w miejsce wynagrodzenia, które pracownik otrzymałby za wykonaną pracę, gdyby wskutek niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy nie doznał ze strony pracodawcy przeszkód w jej świadczeniu.

Ustalając wysokość tego wynagrodzenia należy stosować zasady obowiązujące przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy (§ 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy...).

Na ostateczną wysokość wynagrodzenia przyznanego pracownikowi, z którym rozwiązano w sposób wadliwy umowę o pracę, wpływ mają następujące należności:

  • odprawa pieniężna wypłacona w związku z rozwiązaniem stosunku pracy z przyczyn leżących wyłącznie po stronie pracodawcy (np. z powodu likwidacji stanowiska pracy) – kwota takiej odprawy może zostać zaliczona na poczet wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy (tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 9 listopada 1990 r., I PR 351/90, OSP 1991/7-8/169),
  • świadczenia z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego – okres pobierania zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego z tytułu niezdolności do pracy powinien być odliczony od okresu pozostawania bez pracy, za który pracownikowi przysługuje wynagrodzenie. Okres, w którym pracownik jest niezdolny do świadczenia pracy, nie jest okresem gotowości do jej wykonywania. Pogląd ten znalazł potwierdzenie w wyroku Sądu Najwyższego z 19 kwietnia 2006 r. (I PK 158/05, OSNP 2007/7-8/99).

PRZYKŁAD

Z przyczyn dotyczących zakładu pracy 31 marca 2010 r. uległa rozwiązaniu umowa o pracę z pracownikiem zatrudnionym na pełny etat w podstawowym systemie czasu pracy. W związku z tym wypłacono mu odprawę pieniężną w kwocie 3700 zł. Pracownik odwołał się do sądu pracy, który przywrócił go do pracy od 1 sierpnia, nakazując pracodawcy wypłatę wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy. Biorąc pod uwagę, że pracownik przez cały okres zatrudnienia otrzymywał co miesiąc 3200 zł płacy zasadniczej i 500 zł stałego dodatku funkcyjnego oraz że chorował od 12 do 16 kwietnia dostając za ten okres zasiłek chorobowy z ZUS, wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy powinno być wyliczone następująco:

Krok 1. Ustalenie podstawy wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy:

3200 zł płacy zasadniczej + 500 zł dodatku funkcyjnego = 3700 zł.

Krok 2. Ustalenie kwoty za 1 dzień wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy:

3700 zł : 21,08 = 175,52 zł.

Krok 3. Wyliczenie kwoty wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy od 1 kwietnia do 31 lipca 2010 r., tj. za 4 miesiące:

175,52 zł x (83 dni robocze w okresie od kwietnia do lipca 2010 r. – 5 dni choroby w terminie od 12 kwietnia do 16 kwietnia) – 3700 zł odprawy pieniężnej = 9990,56 zł.

Za czas pozostawania bez pracy pracownik powinien otrzymać 9990,56 zł wynagrodzenia za okres od kwietnia do lipca 2010 r.

W okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownikowi, który podlega ochronie przedemerytalnej (art. 5 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników). Jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikom przysługuje, do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy, dodatek wyrównawczy obliczony według zasad wynikających z Kodeksu pracy (chodzi o zasady dotyczące ustalania wynagrodzenia za urlop).

Podstawa prawna

  • art. 39, art. 45, art. 47 Kodeksu pracy,
  • § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289 ze zm.),
  • art. 5 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?