Kategorie

Wypłata odprawy emerytalnej

Joanna Skrobisz
Od 8 stycznia 2009 r. po zmianie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych pracodawcy mogą równocześnie wypłacać pracownikom emeryturę i wynagrodzenie bez rozwiązywania z nimi umowy o pracę.

Do chwili zmiany przepisów Zakład Ubezpieczeń Społecznych zawieszał z urzędu wypłatę świadczenia emerytalnego pracownikowi - emerytowi niezależnie od tego, ile zarabiał, jeśli pracował na rzecz pracodawcy, nie rozwiązawszy z nim wcześniej umowy o pracę.

Od 8 stycznia 2009 r. pracownicy mogą ubiegać się o emeryturę pomimo dalszej pracy. Jeżeli spełniają warunki do przyznania emerytury, to ZUS ją przyzna, co oznacza, że będą ją otrzymywali równolegle z wynagrodzeniem za pracę.

Pracodawcy w tej sytuacji zastanawiają się, czy odprawa emerytalna przysługuje pracującym emerytom w chwili rozwiązania umowy o pracę.

Pracownik jest uprawniony do odprawy emerytalno-rentowej w chwili ustania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę. Odprawa ta przysługuje w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia (art. 921 k.p.).

Pracodawca wypłaci więc pracownikowi odprawę emerytalną:

  • po spełnieniu przez pracownika wymagań uprawniających do uzyskania świadczenia emerytalnego lub rentowego z ubezpieczenia społecznego oraz
  • z chwilą powstania związku między ustaniem zatrudnienia i przejściem na emeryturę lub rentę.
Reklama

Ustawodawca, wprowadzając do Kodeksu pracy odprawę emerytalno-rentową, określił jej minimalną wysokość - 1-miesięczne wynagrodzenie. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wysokość tego świadczenia była zwiększona w przepisach branżowych, układach zbiorowych pracy czy regulaminach wynagrodzenia.

Niektóre grupy zawodowe, których zasady wynagradzania określane są przez Radę Ministrów czy poszczególnych ministrów, są uprawnione do odprawy emerytalno-rentowej w wyższej wysokości.

Zaliczamy do nich między innymi:

  • pracowników urzędów państwowych,
  • pracowników samorządowych,
  • nauczycieli.

Bez prawa do odprawy

Część pracodawców uważa, że pracownikowi, który pracuje i jednocześnie pobiera emeryturę, a następnie zdecyduje się na rozwiązanie umowy, nie należy się odprawa emerytalna. Ich zdaniem osoby, które rozwiążą umowę o pracę już po otrzymaniu emerytury z ZUS, nie spełnią jednego z warunków określonych w Kodeksie pracy, a mianowicie nie rozwiążą umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę. Nie można bowiem uzasadniać rozwiązania umowy przejściem na emeryturę, skoro tę emeryturę już się pobiera. Dlatego też pracownik, który rozwiąże umowę o pracę po 7 latach pracy i pobierania w tym czasie emerytury, nie nabędzie prawa do odprawy emerytalnej, ponieważ nie wystąpi związek między rozwiązaniem stosunku pracy a przejściem na emeryturę.

Z prawem do odprawy

Inni pracodawcy natomiast uznają, że skoro rozwiązanie umowy o pracę nastąpiło w związku z przejściem na emeryturę i zmienił się status pracownika-emeryta na wyłącznie emeryta, to świadczenie w postaci odprawy emerytalnej się należy.

Przykład

Reklama

Pracownik nabył prawo do wcześniejszej emerytury w 2006 r., jednak nie rozwiązał umowy i nie przeszedł na emeryturę. Dalej pracuje u dotychczasowego pracodawcy. Po wprowadzeniu zmian przepisów w ustawie o emeryturach i rentach z FUS pracownik złożył wniosek i zaczął od stycznia br. otrzymywać świadczenie emerytalne. W kwietniu z uwagi na sytuację rodzinną był zmuszony rozwiązać stosunek pracy i przejść na świadczenie emerytalne. Pracodawca jednak nie wypłacił mu przewidzianej w regulaminie pracy odprawy w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia, uznając, że rozwiązanie umowy nie miało związku z przejściem na emeryturę. Działanie pracodawcy jest niezgodne z prawem, gdyż pracownik nabył prawo do tego świadczenia.

Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyrokach Sądu Najwyższego, który uznaje, że rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę następuje także wtedy, gdy do zakończenia pracy dojdzie nawet kilka lat po pobieraniu emerytury. W jednym z wyroków Sąd stwierdził, że przejście na emeryturę oznacza zmianę statusu pracownika lub pracownika-emeryta na status wyłącznie emeryta. Dlatego też odprawa emerytalna przysługuje pracownikowi, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z tak rozumianym przejściem na emeryturę, choćby pracownik ją wcześniej pobierał, chyba że już wcześniej skorzystał z uprawnienia do odprawy (wyrok z 11 października 2007 r., III PK 40/07,).


Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 6 maja 2003 r. (I PK 223/02), orzekając, że skorzystanie przez pracownika z uprawnień emerytalnych w czasie trwania zatrudnienia nie powoduje utraty prawa do odprawy emerytalnej w chwili, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku pracy. W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy uznał, że do nabycia prawa do odprawy emerytalnej nie jest konieczne przejście na emeryturę równocześnie z rozwiązaniem z tego powodu stosunku pracy.

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej uznaje również, że pracownik kontynuujący zatrudnienie po nabyciu prawa do emerytury i pobierający z tego tytułu świadczenie emerytalne oraz wynagrodzenie za pracę nabędzie prawo do odprawy emerytalnej w dniu, w którym rozwiąże stosunek pracy z powodu przejścia na emeryturę, rozumianego jako zamiana statusu pracującego emeryta na status wyłącznie emeryta.

Jednorazowość odprawy

Należy pamiętać, że odprawa emerytalno-rentowa jest świadczeniem jednorazowym, na co zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 8 października 1998 r. (III APa 53/98), w którym stwierdził, że art. 921 § 2 k.p. określający, że pracownik, który otrzymał odprawę emerytalną, nie może ponownie nabyć do niej prawa. Oznacza to, że ustawodawca określił prawo do odprawy emerytalnej jako uprawnienie jednorazowe.

Przykład

Pracownik szkoły przeszedł po rozwiązaniu stosunku pracy na emeryturę z końcem grudnia 2002 r. i w związku z tym pracodawca wypłacił mu stosowną odprawę emerytalną. Następnie 1 stycznia 2003 r. podjął pracę w pełnym wymiarze u innego pracodawcy, jednocześnie zawieszając pobieranie świadczenia emerytalnego. Po prawie 6 latach pracy pracownik rozwiązał umowę o pracę w związku, jak napisał w podaniu, z przejściem na emeryturę. Wystąpił o wypłatę odprawy emerytalnej. Z uwagi na to, że w świadectwie pracy wystawionym przez poprzedniego pracodawcę była zawarta informacja o wypłaconej odprawie emerytalnej, ostatni pracodawca odmówił wypłaty tego świadczenia. Działania jego były zgodne z obowiązującym prawem.

Zasada jednorazowości odprawy emerytalno-rentowej oznacza, że w niektórych sytuacjach pracujący emeryci mogą jej nie otrzymać.

Podstawa prawna:

  • art. 921 Kodeksu pracy,
  • wyroki Sądu Najwyższego:

- z 11 października 2007 r. (III PK 40/07, niepubl.),

- z 6 maja 2003 r. (I PK 223/02, M.P.Pr. - wkł. 2004/3/10),

  • wyrok Sądu Apelacyjnego z 8 października 1998 r. (III APa 53/98, Apel. - Warszawa 1999/1/5).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?