REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Udostępnienie pracownikowi mieszkania jako przychód pracownika - jak rozliczyć świadczenie

Izabela Nowacka
Izabela Nowacka
Udostępnienie pracownikowi mieszkania jako przychód pracownika - jak rozliczyć świadczenie
Udostępnienie pracownikowi mieszkania jako przychód pracownika - jak rozliczyć świadczenie
Media

REKLAMA

REKLAMA

Pracodawca może udostępnić pracownikowi lokal mieszkalny nieodpłatnie lub za częściową odpłatnością. Nieodpłatne udostępnienie mieszkania pracownikom powoduje powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Jak je rozliczyć?

Najczęściej takie świadczenie jest przeznaczone dla tych pracowników, którzy na stałe nie mieszkają w miejscowości, w której położony jest zakład pracy, a codzienne dojazdy byłyby zbyt uciążliwe lub w ogóle niemożliwe. Takie świadczenie jako przychód podlega szczególnej wycenie, odmiennej dla celów podatkowych i składkowych.

Autopromocja

W prawie podatkowym, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Nieodpłatne świadczenie dla pracownika

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne (tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu) przysporzenie innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Tak rozumiane nieodpłatne świadczenie stanowi również przychód ze stosunku pracy u pracownika, jeżeli jego źródło jest związane w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.

KONFERENCJA: Outsourcing kadrowo-księgowy. Praktyczne wskazówki z budowania oraz realizacji kontraktów outsourcingowych

Kluczowe jest tu rozpatrzenie, czy przychód z tytułu nieodpłatnego udostępnienia lokalu, w ogóle powstaje. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 8 lipca 2014 r. (K 7/13Dz.U. z 2014 r., poz. 947) dokonał ustalenia, jakie kryteria decydują o zakwalifikowaniu nieodpłatnego świadczenia jako przychodu pracownika z tytułu stosunku pracy. TK wskazał, że za przychód pracownika mogą być uznane takie świadczenia, które:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
  • zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
  • korzyść ta jest wymierna (również w postaci zaoszczędzenia wydatku) i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

Udostępnienie mieszkania jako przychód pracownika

Korzyść z udostępnienia przez pracodawcę mieszkania niewątpliwie pojawia się u pracownika (w postaci zaoszczędzenia wydatku). Gdyby nie decyzja pracodawcy w tym zakresie, sam musiałby zaspokoić swoje potrzeby bytowe i ponosić koszty zakwaterowania, by móc wykonywać obowiązki służbowe zgodnie z postanowieniami umowy, którą zawarł z pracodawcą. Żadne bowiem przepisy prawa nie nakładają na pracodawcę obowiązku sfinansowania pracownikowi kosztów ponoszonych w związku z zakwaterowaniem (chyba że dotyczy to podróży służbowych – wówczas pracodawca może albo zapewnić bezpłatne noclegi, albo zwrócić delegowanemu pracownikowi wydatki na spanie). W sytuacji kiedy wszelkie koszty zakwaterowania (utrzymania wynajętego przez pracodawcę mieszkania) przyjmuje na siebie pracodawca, przeznaczając na to własne środki, to wartość tych świadczeń należy, na podstawie przepisów podatkowych, uznać za przychód pracownika. Bez znaczenia  jest to, że omawiane koszty ponoszone są w celu realizacji obowiązków służbowych pracownika. Gdyby ustawodawca chciał, aby wszelkie świadczenia, które uzyskuje pracownik od pracodawcy w związku z realizacją zadań wynikających z umowy o pracę, nie stanowiły przychodu, to niektórych z tych świadczeń nie wymieniłby w katalogu zwolnień, tak jak np. kosztów związanych z podróżami służbowymi.

Jeżeli pracownik wyraził zgodę na przyjęcie świadczenia, to zostało ono spełnione w jego interesie i oznacza realne przysporzenie mu korzyści. W konsekwencji powstaje przychód podlegający opodatkowaniu.

Ustalenie wartości pieniężnej udostępnienia mieszkania

Pracodawca nie może samodzielnie wyznaczyć kwoty, którą pracownikowi doliczy do przychodu z tytułu zapewnienia mu mieszkania. Są określone ustawowo zasady wyceny, jednak różne dla potrzeb podatkowych oraz ustalenia podstawy wymiaru składek.

Otóż wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się – jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku (art. 11 ust. 2b pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: ustawa o pdof). Zatem obojętnie, czy właścicielem nieruchomości jest sam pracodawca czy inny podmiot, a mieszkanie jest tylko wynajmowane, udostępnienie go pracownikowi podlega wycenie w wysokości czynszu, jaki opłacałby pracownik, gdyby to on był stroną umowy najmu. Jeżeli pracodawca pokrywa również pozostałe opłaty np. na energię, gaz, inne media, one również są przychodem pracownika, ale wycenianym według cen zakupu (zgodnie z wartościami wynikającymi z faktur, rachunków od dostawców).

Gdy z pomieszczenia korzysta więcej niż jeden pracownik, wartość świadczenia ustala się proporcjonalnie na każdego z nich.

Zwolnienie z podatku świadczenia udostępnienia mieszkania

Po dokonaniu wyceny zgodnie z przepisami podatkowymi należy sprawdzić, czy świadczenie w postaci udostępnienia mieszkania nie podlega zwolnieniu z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 19 i ust. 14 ustawy o pdof. Wolna od podatku dochodowego jest bowiem wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników, do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 500 zł. Zwolnienie ma zastosowanie do pracowników, których miejsce zamieszkania jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie korzysta z podwyższonych kosztów uzyskania przychodów. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, z kolei przez zakład pracy należy rozumieć miejsce wykonywania pracy zgodnie z umową o pracę.

Obowiązek pobrania zaliczki na podatek powstanie więc dopiero, gdy wartość świadczeń otrzymywanych przez danego pracownika przekroczy ustawowy limit 500 zł. Wówczas doliczeniu do przychodów ze stosunku pracy będzie podlegać różnica pomiędzy faktyczną wartością świadczenia (czynsz wraz z ewentualnymi opłatami) a limitem zwolnienia.

Podstawa wymiaru składek świadczenia udostępnienia mieszkania

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wszystkich pracowników jest przychód w rozumieniu przepisów podatkowych, osiągany u pracodawcy z tytułu pozostawania w stosunku pracy. Obowiązują tu również wyłączenia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1–32 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej: rozporządzenie składkowe).

Koszty ponoszone przez pracodawcę z tytułu udostępnienia lokalu mieszkalnego są przychodem ze stosunku pracy, więc wchodzą do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, bo nie zostały uwzględnione wśród wyłączeń wymienionych w rozporządzeniu składkowym.

Do podstawy wymiaru składek przyjmuje się wartość pieniężną takiego świadczenia. Wartość pieniężną świadczeń w naturze ustala się w wysokości ekwiwalentu pieniężnego określonego w przepisach o wynagradzaniu, a w razie ich braku – jeżeli przedmiotem świadczenia jest udostępnienie pracownikowi lokalu mieszkalnego, jego wartość ustala się:

  • dla lokali spółdzielczych typu lokatorskiego i własnościowego – w wysokości czynszu obowiązującego dla tego lokalu w danej spółdzielni mieszkaniowej,
  • dla lokali własnościowych, z wyłączeniem lokali spółdzielczych, oraz domów stanowiących własność prywatną – w wysokości czynszu określonego według zasad i stawek dla mieszkań komunalnych na danym terenie, a w miastach – w danej dzielnicy,
  • dla lokali komunalnych – w wysokości czynszu wyznaczonego dla tego lokalu przez gminę,
  • dla lokali w hotelach – w wysokości kosztu udokumentowanego rachunkami wystawionymi przez hotel

– § 3 pkt 3 rozporządzenia składkowego.

Zatem, ta odmienna od podatkowej wycena świadczenia oznacza, że do podstawy oskładkowania wchodzi wysokość czynszu obowiązującego dla danego typu lokalu. Istotne jest również, kto jest stroną umowy najmu lokalu. Jeśli jest nim pracodawca, to do podstawy wymiaru wchodzi:

  • pełne wynagrodzenie (przychód) pracownika oraz
  • kwoty czynszów, wynikające z powyższych przepisów rozporządzenia składkowego.

Natomiast jeżeli stroną umowy najmu lokalu jest pracownik, to w takim przypadku do podstawy wymiaru składek wchodzi:

  • pełne wynagrodzenie (przychód) pracownika oraz
  • kwota opłaty za wynajem lokalu finansowana przez pracodawcę, np. w formie zwrotu kosztów.

Oprócz czynszu podstawę wymiaru składek stanowią też koszty opłat eksploatacyjnych, w tym mediów, ponoszonych przez pracodawcę, które wycenia się według cen zakupu – jeśli są to usługi zakupione.


Czy mieszkanie to korzyść materialna

Jeśli pracownik korzysta z mieszkania nieodpłatnie, to cała wartość świadczenia podlega oskładkowaniu. Jeśli natomiast pracownik dokłada się do czynszu, to możliwe jest zastosowanie zwolnienia na podstawie § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia składkowego. Wyłączone są tu bowiem korzyści materialne wynikające z układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania lub przepisów o wynagradzaniu, a polegające na uprawnieniu do zakupu po cenach niższych niż detaliczne niektórych artykułów, przedmiotów lub usług (...). Jednak w przypadku korzyści polegającej na udostępnieniu lokum niezbędne jest, by to pracodawca (płatnik składek) był właścicielem nieruchomości i go użyczył pracownikowi. Taki jest warunek w tym zakresie, co wynika np. z interpretacji ZUS oddział w Lublinie, z 11 lipca 2017 r. (nr WPI/200000/43/843/2017). Oczywiście, poza tym pracownik musiałby ponosić choć częściową opłatę za mieszkanie, a korzyść materialna tego rodzaju wynika z układu zbiorowego pracy, regulaminu wynagradzania lub innych przepisów o wynagradzaniu.

Pracodawca jest właścicielem mieszkania spółdzielczego. Udostępnił go pracownikowi, którego miejsce zamieszkania znajduje się poza miejscowością położenia zakładu pracy. Czynsz dla spółdzielni wynosi miesięcznie 550 zł. Gdyby pracownik miał sam wynająć podobne mieszkanie musiałby ponosić koszt 1450 zł (z opłatą dla wynajmującego). Zakwaterowanie pracowników zamiejscowych wynika z regulaminu wynagradzania. Pracownik dokłada do czynszu 100 zł. Ostatecznie przychód z tego tytułu w marcu wynosi 1350 zł (1450 zł – 100 zł). Świadczenie w naturze korzysta ze zwolnienia ze składek na ZUS, gdyż wszystkie warunki zostały tu spełnione. Do opodatkowania pozostanie 850 zł, po zastosowaniu zwolnienia (1350 zł – 500 zł). Wynagrodzenie miesięczne pracownika wynosi 8500 zł, koszty uzysku – 111,25 zł, i kwota zmniejszająca podatek 46,33 zł. Lista płac tego pracownika w marcu 2018 r. wygląda następująco:

Lp.

LISTA PŁAC

MARZEC 2018

1.

Płaca zasadnicza

8500 zł

2.

Mieszkanie

1350 zł

3.

Przychód łącznie

9850 zł

4.

Podstawa wymiaru składek społecznych

8500 zł

5.

a

b

c

Składki:

– emerytalna 9,76%

– rentowa 1,5%

– chorobowa 2,45%

829,60 zł

127,50 zł

208,25 zł

6.

Razem składki finansowane przez pracownika (poz. 5a+5b+5c)

1165,35 zł

7.

Przychód do opodatkowania [poz. 1 + (poz. 2 – 500 zł)]

9350 zł (8500 zł + 850 zł)

8.

Podstawa opodatkowania (poz. 7 – poz. 6 – 111,25 zł) – zaokrąglona do pełnych złotych

8073 zł (9350 zł – 1165,35 zł – 111,25 zł)

9.

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej (poz. 4 – poz. 6)

7334,65 zł (8500 zł – 1165,35 zł)

10.

a

b

Składka zdrowotna:

– do ZUS (poz. 9 x 9%)

– do odliczenia od zaliczki na podatek (poz. 9 x 7,75%)

660,12 zł

568,44 zł

11.

a

b

Zaliczka na podatek:

– obliczona [(poz. 8 x 18% ) – 46,33 zł]

– do urzędu skarbowego (poz. 11a – 10b) zaokrąglona do pełnych złotych

1406,81 zł [(8073 zł x 18%) – 46,33 zł]

838 zł (1406,81 zł – 568,44 zł)

12.

Kwota do wypłaty (poz. 1 – poz.6 –poz. 10a – poz. 11b)

5836,53 zł (8500 zł – 1165,35 zł – 660,12 zł – 838 zł)

Podstawa prawna:

art. 11 ust. 2a pkt 3, art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 19, ust. 14 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 200; ost. zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 138),

§ 1 ust. 1 pkt 26, § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1949).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zwolnienie grupowe: kto może zwolnić, z jakich przyczyn, kogo nie można zwolnić, jaka wysokość odprawy pieniężnej

Zwolnienie grupowe to rozwiązanie umów o pracę z pracownikami z przyczyn niedotyczących pracowników. Nie każdy pracodawca może przeprowadzić takie zwolnienie i nie każdy pracownik może być nim objęty.

Poszedł po zaległe wynagrodzenie a spotkała go śmierć. Zabójstwo w Gdańsku, są zarzuty Prokuratury!

47-letni mężczyzna, pracodawca usłyszał od Gdańskiej Prokuratury zarzut popełnienia przestępstwa zabójstwa w zamiarze ewentualnym i trafił do tymczasowego aresztu. Potrącił pracownika wózkiem widłowym. 37-letni obywatel Gruzji zmarł  wyniku wstrząsu urazowego. Co grozi pracodawcy?

Co to są kompetencje przyszłości i dlaczego są tak ważne na rynku pracy?

Czasy pracy przez całe życie w jednej firmie już minęły. Teraz pracownicy zmieniają stanowiska, branże, kształcą się w nowych kierunkach. Bardzo ważna staje się zdolność do adaptacji i rozwijania nowych umiejętności. Czym są kompetencje przyszłości? I które z nich mogą okazać się kluczowe na przyszłym rynku pracy?

Od 300 zł do 1200 zł: tyle wyniesie bon energetyczny. Od czego będzie zależeć jego wysokość?

Od 300 zł do 1200 zł – taką wartość ma mieć bon energetyczny wypłacany gospodarstwom domowym w drugim półroczu 2024 r. Cena prądu dla gospodarstw domowych wyniesie 500 zł za MWh.

REKLAMA

Wczasy pod gruszą 2024 r.: Ile w budżetówce, firmach prywatnych. Jak u nauczycieli? Ile u mundurowych?
Kraków, Wrocław, Poznań, Rzeszów, Toruń i inne miasta walczą o Prezydentów. II tura wyborów już 21 kwietnia 2024

W wielu polskich miastach już w ten weekend, w niedzielę 21 kwietnia 2024 r. odbędzie się II tura wyborów samorządowych. Szczególnie ciekawią wyniki na prezydentów takich miast jak: Kraków, Wrocław czy Poznań, Rzeszów i Toruń. Czym zajmuje się prezydent miasta?

Igrzyska olimpijskie za mniej niż 100 dni! Polscy sportowcy będą walczyli o medale ale też o olimpijską emeryturę

Gdzie odbędą się igrzyska olimpijskie w 2024 roku? Ile obecnie trwają igrzyska olimpijskie? Kiedy odbędą się najbliższe igrzyska olimpijskie? Jakie dyscypliny na igrzyskach? Gdzie będą igrzyska 2028? Ile wynosi emerytura olimpijska w 2024? Komu przysługuje emerytura olimpijska?

Rząd: 10 dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego dla opiekunek. Pracownicy: My też chcemy 36 dni urlopu

Opiekunowie pracujący w żłobkach otrzymają przywilej w postaci 10 dni dodatkowego urlopu wypoczynkowego rocznie. Wywołało to reakcję innych pracowników "My też chcemy 36 dni urlopu wypoczynkowego rocznie".

REKLAMA

2 dni lub 16 godzin za połowę wynagrodzenia. Pracodawca nie może odmówić

Pracownik może wykorzystać zwolnienie od pracy z powodu działania siły wyższej w określonych sytuacjach. Kodeks pracy wymienia pilne sprawy rodzinne spowodowane chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika.

Prace interwencyjne PUP - co to? Jakie to korzyści dla pracodawcy i bezrobotnego?

Czym są prace interwencyjne z PUP? Dlaczego warto skorzystać z tego wsparcia z urzędu pracy? Jakie korzyści ma bezrobotny, a jakie pracodawca? Ile wynosi refundacja wynagrodzenia?

REKLAMA