Kategorie

Jak ustalić podstawę wymiaru zasiłku chorobowego, jeżeli składniki wynagrodzenia są wypłacane w różnych terminach

Aldona Salamon
Specjalista prawa pracy i zarządzania personelem; doświadczony praktyk z wieloletnim stażem pracy w dziale personalnym, zajmujący się na co dzień zagadnieniami związanymi z prawem pracy, wynagrodzeniami oraz prawem ubezpieczeń społecznych. Trener i wykładowca, m.in. w zakresie szkoleń i kursów z tematyki naliczania wynagrodzeń (od podstaw i dla zaawansowanych) oraz prawa ubezpieczeń społecznych.
Pracownik był niezdolny do pracy z powodu choroby od 19 do 30 listopada br. (za okres choroby przysługuje mu wynagrodzenie chorobowe). W październiku br. pracownik miał 3 dyżury zakładowe. W naszej firmie obowiązuje 3-miesięczny okres rozliczeniowy – wynagrodzenie za dyżury jest wypłacane na koniec każdego z okresów rozliczeniowych. Okresy rozliczeniowe pokrywają się z kwartałami roku. W związku z tym wynagrodzenie za dyżur pełniony w październiku zostanie wypłacone dopiero w grudniu. Czy wynagrodzenie za dyżury zakładowe należy uwzględniać w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłków? Jeśli tak, to jak ustalić podstawę wymiaru tych świadczeń?
Reklama

Wynagrodzenie z tytułu pełnionego dyżuru należy uwzględnić w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych. W Państwa przypadku wynagrodzenie za czas dyżuru jest wypłacane wraz z wynagrodzeniem za ostatni miesiąc 3-miesięcznego okresu rozliczeniowego. W kontekście ustalania podstawy wymiaru zasiłku należy zatem traktować je jako składnik przysługujący za okres dłuższy niż miesiąc, tj. za okres 3-miesięczny. W efekcie ustalając podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego przysługującego pracownikowi w listopadzie, do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia wypłaconego mu za okres od listopada poprzedniego roku do października br. powinni Państwo doliczyć 1/12 kwot wynagrodzenia za pełnione dyżury wypłaconego za okres czterech 3-miesięcznych okresów rozliczeniowych poprzedzających miesiąc wystąpienia niezdolności do pracy. Zasada uwzględnienia wypłaconych kwot w 1/12 ma zastosowanie także wówczas, gdy za niektóre z okresów rozliczeniowych pracownik nie otrzymał wynagrodzenia za dyżur. Szczegóły – w uzasadnieniu.

Podstawę wymiaru przysługującego pracownikowi zasiłku chorobowego i innych świadczeń chorobowych stanowi, co do zasady, przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za okres 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności do pracy, a w przypadku kiedy niezdolność do pracy powstanie przed upływem wskazanych 12 miesięcy – przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia chorobowego (art. 36 ust. 1 i 2 ustawy zasiłkowej). Wynagrodzenie, o którym mowa, to przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe finansowanych ze środków pracownika.

Reklama

Do składników wynagrodzenia uwzględnianych w podstawie wymiaru zasiłku należą m.in. składniki przysługujące za czas przepracowany, np. wynagrodzenie za pełnienie dyżuru. W odniesieniu do tych składników należy kierować się zasadą stanowiącą, że jeżeli składniki wynagrodzenia nie przysługują pracownikowi za wszystkie dni w miesiącu albo przysługują za pracę poza obowiązującym czasem pracy, składniki te uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku w faktycznej wysokości, bez uzupełniania. Zatem wynagrodzenie za dyżur, jako że nie przysługuje za wszystkie dni miesiąca, podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku w kwocie faktycznie wypłaconej, bez uzupełniania.

W sytuacji gdy pracodawca wypłaca wynagrodzenie za czas dyżuru wraz z wynagrodzeniem za dany miesiąc, w którym dyżur miał miejsce, to składnik ten należy traktować jak składnik miesięczny. W związku z tym należy uwzględniać go w podstawie wymiaru zasiłku w kwocie wypłaconej pracownikowi za miesiące kalendarzowe, z których wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku.

Jeżeli natomiast – tak jak w przedstawionym przez Państwa przypadku – pracodawca wypłaca wynagrodzenie za czas pełnionego dyżuru w poszczególnych miesiącach dopiero z wynagrodzeniem za ostatni miesiąc okresu rozliczeniowego (w przypadku pracowników objętych okresem rozliczeniowym dłuższym niż 1-miesięczny), wynagrodzenie to należy traktować jak składnik wynagrodzenia przysługujący za cały okres rozliczeniowy. Oznacza to, że w odniesieniu do tak wypłacanego wynagrodzenia za czas dyżuru zastosowanie znajdzie art. 42 ust. 2–4 ustawy zasiłkowej. W praktyce, jeżeli wynagrodzenie za dyżur wypłacane jest po upływie 3-miesięcznego okresu rozliczeniowego, to powinni je Państwo traktować jak składnik 3-miesięczny (jeśli okresy rozliczeniowe pokrywają się z kwartałami – jak składnik za okresy kwartalne) i uwzględniać w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego w proporcji 1/12 kwot wypłaconych za cztery 3-miesięczne okresy rozliczeniowe poprzedzające miesiąc wystąpienia niezdolności do pracy.


PRZYKŁAD

Zakładamy, że pracownik, o którym mowa w pytaniu, w okresie 12 miesięcy poprzedzających zachorowanie otrzymał następujące wynagrodzenie:

11/2011

12/2011

01/2012

02/2012

03/2012

04/2012

05/2012

06/2012

07/2012

08/2012

09/2012

10/2012

20

21

21

21

22

20

21

20

22

22

20

23

20

21

21

21

22

20

21

20

22

22

20

23

160

168

168

168

176

160

168

160

176

176

160

184

28

16

 

 

 

18

32

24

8

4

 

 

3200,00

3200,00

3200,00

3300,00

3300,00

3300,00

3300,00

3300,00

3300,00

3300,00

3300,00

3300,00

 

838,20*

 

 

0,00

 

 

1526,62

 

 

247,56

 

3200,00

4038,20

3200,00

3300,00

3300,00

3300,00

3300,00

4826,62

3300,00

3300,00

3547,56

3300,00

* W październiku 2011 r. nie wystąpił dyżur.

Aby w analizowanej sytuacji obliczyć kwotę wynagrodzenia chorobowego, do którego pracownik nabył prawo w listopadzie, należy zastosować przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, postępując w następujący sposób:


Krok 1.

Należy ustalić przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracownika uzyskane za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc nabycia prawa do wynagrodzenia chorobowego (od listopada 2011 r. do października 2012 r.) bez uwzględniania wynagrodzenia za czas pełnionego dyżuru, pomniejszając je o łączną stopę procentową składek finansowanych ze środków pracownika (na ubezpieczenia: emerytalne, rentowe oraz chorobowe, tj. o 13,71%, z założeniem, że w żadnym miesiącu nie doszło do przekroczenia rocznej podstawy wymiaru składek):

  • [(3200 – 13,71% = 2761,28) x 3 miesiące = 8283,84 zł] + [(3300 zł – 13,71% = 2847,57 zł) x 9 miesięcy = 25 628,13] = 33 911,97 zł
  • 33 911,97 zł : 12 = 2826 zł (przeciętne miesięczne wynagrodzenie).

Krok 2.

Należy ustalić 1/12 kwot wypłaconych tytułem wynagrodzenia za czas dyżuru (po pomniejszeniu o 13,71%) za cztery 3-miesięczne okresy rozliczeniowe, poprzedzające miesiąc wystąpienia niezdolności do pracy, tj. za okresy rozliczeniowe: październik – grudzień 2011 r., styczeń – marzec 2012 r., kwiecień – czerwiec 2012 r., lipiec – wrzesień 2012 r.:

  • [(838,20 zł – 13,71% = 723,28 zł) + (1526,62 zł – 13,71% = 1317,32 zł) + ( 247,56 zł – 13,71% = 213,62 zł)] = 2254,22 zł
  •  2254,22 zł : 12 = 187,85 zł (1/12 kwot wypłaconych za cztery 3-miesięczne okresy rozliczeniowe, poprzedzające miesiąc zachorowania).

Krok 3.

Do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia dodajemy 1/12 kwot wypłaconych z tytułu wynagrodzenia za dyżury: 2826 zł + 187,85 zł = 3013,85 zł (kwota stanowiąca podstawę wymiaru świadczenia chorobowego).

Krok 4.

Podstawę wymiaru (sumę przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i 1/12 kwoty wynagrodzenia za dyżury) mnożymy przez 80% (zakładając, że pracownik ma prawo do 80% wynagrodzenia chorobowego), a uzyskany wynik dzielimy przez 30, aby uzyskać kwotę świadczenia chorobowego za jeden dzień niezdolności do pracy; 3013,85 zł x 80% = 2411,08 zł; 2411,08 zł : 30 = 80,37 zł.


Krok 5.

Otrzymaną stawkę świadczenia za jeden dzień mnożymy przez liczbę kalendarzowych dni niezdolności do pracy, tj. w analizowanej sytuacji przez 12; 80,37 zł x 12 = 964,44 zł.

W odniesieniu do sytuacji opisanej w pytaniu pojawia się jednak wątpliwość, czy mają Państwo prawo wypłacać wynagrodzenie za czas pełnionego dyżuru zbiorczo za cały okres rozliczeniowy, na zakończenie tego okresu, w odniesieniu do pracowników objętych okresem rozliczeniowym dłuższym niż miesięczny. Za czas dyżuru, z wyjątkiem dyżuru pełnionego w domu, pracownikowi przysługuje czas wolny od pracy w wymiarze odpowiadającym długości dyżuru, a w razie braku możliwości udzielenia czasu wolnego – wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – 60% wynagrodzenia (art. 1515 § 3 k.p.).

W przywołanej regulacji ustawodawca nie określił terminu, w jakim pracodawca powinien udzielić czasu wolnego w zamian za pełniony dyżur, ani w jakim czasie powinien wypłacić wynagrodzenie. Zdania ekspertów w przedmiotowej kwestii są podzielone. Część z nich uznaje, że istnieje konieczność rozliczenia dyżuru w ramach jednego miesiąca. Z przepisów prawa pracy nie wynika bowiem, że pracodawca może rozliczyć pełniony przez pracownika dyżur do końca okresu rozliczeniowego. Część z nich dopuszcza możliwość wypłaty wynagrodzenia za dyżur w ramach okresu rozliczeniowego, ponieważ czas pracy jest bilansowany w ramach okresu rozliczeniowego. Ze względu na brak jednoznacznych regulacji w tym zakresie rekomendowanym, bardziej bezpiecznym rozwiązaniem (w przypadku ustalenia, że pracownikowi nie zostanie udzielony czas wolny w zamian za czas pełnionego dyżuru) jest wypłacenie wynagrodzenia w ramach danego miesiąca, tj. wraz z wynagrodzeniem za miesiąc, w którym dyżur miał miejsce.

Podstawa prawna:

  • art. 36 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 2–4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa – j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512; ost.zm. Dz.U. z 2011 r. Nr 149, poz. 887
  • art. 92 § 1 i 2, art. 1515 § 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2012 r., poz. 908
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?