Kategorie

ZUS kontroluje chorych

Anna Stykowska-Sikora
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wykorzystaniu zwolnień lekarskich ZUS ma prawo orzec skrócenie okresu niezdolności do pracy, a tym samym skrócenie okresu wypłaty zasiłku chorobowego.

W bieżącym roku odnotowano znaczny przyrost absencji chorobowej, szczególnie wśród osób, które zakończyły zatrudnienie lub prowadzenie jakiejkolwiek działalności (aż o 65% w stosunku do roku ubiegłego). Wzrost ten spowodował znaczne zwiększenie wydatków ponoszonych przez Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, który tworzony jest ze składek wszystkich osób ubezpieczonych. W związku z powyższym od 1 sierpnia br. ZUS rozpoczął realizację programu „Zintensyfikowana kontrola absencji chorobowej”. W ramach programu ZUS kontroluje zwolnienia lekarskie budzące wątpliwości co do liczby dni niezdolności do pracy z tytułu określonego schorzenia, kolejne zwolnienia wydane po uprzednim skróceniu okresu niezdolności do pracy przez lekarza orzecznika ZUS, zwolnienia wystawiane po ustaniu ubezpieczenia. Kontrolą objęci zostali również lekarze, którzy w roku bieżącym wystawili rekordową liczbę zwolnień. Kontrola objęła również kwestię prawidłowowego wykorzystywania zwolnień lekarskich zwłaszcza przez osoby, które korzystają często z krótkotrwałych zwolnień lekarskich, uzyskują kolejne zwolnienia lekarskie od różnych lekarzy albo z tytułu różnych schorzeń, czy też były już pozbawione prawa do zasiłku w związku z niewłaściwym wykorzystywaniem zwolnień lekarskich.

Prezes ZUS zaapelował również do pracodawców, aby dołożyli wszelkich starań w celu intensyfikacji działań mających na celu zweryfikowanie zwolnień lekarskich swoich pracowników.

Okres zwolnienia lekarskiego

Okres pobytu na zwolnieniu lekarskim ma służyć przede wszystkim szybkiemu zregenerowaniu sił przez pracownika, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby. W tym okresie pracownikowi przysługuje co do zasady 80% wynagrodzenia (100% w przypadku niedolności do pracy przypadającej w okresie ciąży, z powodu wypadku w drodze do pracy lub z pracy). Aby zasiłek chorobowy mógł zostać wypłacony w pełnej wysokości, pracownik zobowiązany jest do dostarczenia pracodawcy zwolnienia lekarskiego w ciągu 7 dni od jego wystawienia. Termin 7-dniowy na złożenie zwolnienia lekarskiego liczony jest od dnia następnego po dniu, w którym zwolnienie zostało pracownikowi wystawione. Pracodawca ponosi ryzyko związane z wypłatą wynagrodzenia pracownikowi w okresie jego nieobecności w pracy przez pierwsze 33 dni (a w przypadku pracowników, którzy ukończyli 50 lat – 14) takiej nieobecności w roku, w dalszym zakresie ryzyko to przechodzi na ZUS. Stąd też w sytuacji, w której zachodzi podejrzenie, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane przez pracownika niezgodnie z jego celem (pracownik w tym czasie wyjeżdża na urlop lub też zajmuje się dodatkową pracą zarobkową), zarówno pracodawca, jak i ZUS zostali wyposażeni w kompetencje dające im uprawnienia do kontroli ubezpieczonych.


Kontrola zwolnień lekarskich

ZUS oraz pracodawcy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 ubezpieczonych, mają prawo do kontrolowania zwolnień lekarskich pod względem:

  • prawidłowości ich wykorzystywania przez chorego pracownika oraz
  • formalnej zgodności z obowiązującymi przepisami.
  • prawidłowego wykorzystania zwolnienia koniecznego do sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny (co oznacza ustalenie, czy pracownik w okresie orzeczonej niezdolności do pracy nie wykonuje pracy zarobkowej, czy też nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy w sposób niezgodny z jego celem).

Należy pamiętać, że pracodawca ma prawo przeprowadzić kontrolę w miejscu zamieszkania lub miejscu czasowego pobytu pracownika, wysyłając w tym celu osobę posiadającą imienne upoważnienie uprawniające do przeprowadzenia takiej kontroli. Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy powinna być dokonywana w miarę potrzeby, bez ustalania z góry stałych jej terminów, a nasilana szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja z powodu choroby lub sprawowania opieki. Należy jednak pamiętać, że nieobecność pracownika w domu podczas kontroli nie oznacza jeszcze, że wykorzystuje on zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem. Może on bowiem w tym czasie robić podstawowe zakupy, czy też wyjechać na okres leczenia do innej miejscowości. W razie stwierdzenia podczas kontroli, że zwolnienie lekarskie było wykorzystywane niezgodnie z jego przeznaczeniem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego od pracy. Protokół należy przedłożyć ubezpieczonemu w celu wniesienia przez niego uwag. W razie powstania wątpliwości, czy zwolnienie lekarskie od pracy wykorzystywane było niezgodnie z jego celem, uprawnioną do rozstrzygnięcia tej kwestii jest właściwa jednostka organizacyjna Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W tym celu ZUS może uzyskać w miarę potrzeby opinię lekarza leczącego i wydać w razie sporu decyzję, od której przysługują środki odwoławcze.

Sankcje

W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w wykorzystaniu i wystawianiu zwolnień lekarskich ZUS ma prawo stosować określone sankcje. W stosunku do osoby, która otrzymała zwolnienie lekarskie, ZUS może orzec skrócenie okresu niezdolności do pracy, a tym samym skrócenie okresu, za który zostanie wypłacony zasiłek chorobowy. W stosunku do lekarza wystawiającego zwolnienie ZUS może wydać decyzję o cofnięciu upoważnienia do wystawiania zaświadczeń lekarskich, a w szczególnie rażących przypadkach zawiadomić prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

Podstawa prawna:

  • ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.),
  • rozporządzenie MPiPS z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (DzU nr 65, poz. 743).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.