Kategorie

Kiedy napiwki stanowią podstawę do opodatkowania i oskładkowania

Joanna Stolarska
W naszej restauracji kelnerzy zwyczajowo otrzymują napiwki od zadowolonych z obsługi klientów. Czy taki przychód powinien być opodatkowany i oskładkowany?
Reklama

Przychód z napiwków zawsze powinien zostać opodatkowany, a w wielu sytuacjach również oskładkowany. Obowiązek opłacenia składek ZUS od kwot napiwków jest uzależniony od rodzaju umowy zawartej z kelnerem oraz od kwalifikacji podatkowej takiego przychodu. Szczegóły w uzasadnieniu.

Sposób opodatkowania napiwków jest uzależniony od sposobu ich otrzymania. Napiwki, które kelnerzy otrzymują bezpośrednio od klienta, „do ręki”, są przychodem, który podatkowo jest kwalifikowany jako przychód z innych źródeł. Nie ma tu znaczenia, czy kelner jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę czy na podstawie umowy zlecenia. Kwoty napiwków, które wręczają mu klienci i które bez dalszych przeszkód trafiają do jego kieszeni, nie są przez organy podatkowe uznawane za przychody z umowy łączącej strony zatrudnienia. Tym samym w takiej sytuacji za rozliczenie się z podatku dochodowego odpowiada zatrudniona osoba. Co prawda kwoty te nie są w żaden sposób ewidencjonowane przez pracodawcę (zleceniodawcę), lecz osoba, która je otrzymała, powinna ewidencjonować je we własnym zakresie i rozliczyć się z podatku należnego od tych przychodów w swoim rocznym zeznaniu podatkowym.

WAŻNE!

Napiwki, które zatrudnione osoby otrzymują bezpośrednio od klientów, muszą zostać przez te osoby rozliczone w rocznym zeznaniu podatkowym.

Podstawę wymiaru składek z tytułu umowy o pracę oraz przeważającej większości umów zlecenia stanowi przychód uzyskiwany na podstawie zawartej umowy, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponieważ napiwek otrzymywany przez kelnera „do ręki” nie jest przychodem ze stosunku pracy/z umowy zlecenia (podatkowo jest to „przychód z innych źródeł”), dlatego kwoty tak uzyskanych napiwków nie podlegają oskładkowaniu.

PRZYKŁAD

Reklama

Właściciel małej sezonowej smażalni ryb zatrudnia na podstawie umowy zlecenia dwie kelnerki. Ustalone wynagrodzenie z umowy zlecenia jest niewysokie (670 zł miesięcznie), ale wszystkie napiwki, które kelnerki otrzymują od klientów, trafiają bezpośrednio do nich i mogą je one zatrzymać. W ten sposób kelnerki w szczycie sezonu zarabiają na napiwkach kwotę znacznie przewyższającą wynagrodzenie zagwarantowane w umowie zlecenia, a zleceniodawca w to nie ingeruje. W tej sytuacji zaliczka na podatek dochodowy będzie opłacana przez zleceniodawcę tylko od wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenia. Natomiast z przychodów uzyskiwanych z napiwków zatrudnione kelnerki powinny rozliczyć się same w rocznych zeznaniach podatkowych za 2012 r. Również składki ZUS – jeżeli w ogóle są należne (tzn. jeżeli zleceniodawca miał obowiązek zgłosić kelnerki do ZUS), powinny zostać opłacone tylko od kwoty przychodu ze zlecenia. Kwoty napiwków nie będą oskładkowane.

Inaczej będzie, gdy kwoty napiwków nie trafiają bezpośrednio do kelnerów lub innych pracowników obsługi, ale „przechodzą” przez pracodawcę czy zleceniodawcę. Taka sytuacja coraz częściej ma miejsce w lokalach, gdzie koszt serwisu jest wliczony do rachunku i klient – zamiast kelnerowi – płaci napiwek regulując rachunek (najczęściej ok. 10% wartości zamówienia). Dopiero tak zebrane pieniądze restaurator dzieli między zatrudnione osoby. Bywa też, że serwis nie jest automatycznie wliczany do rachunku, ale pieniądze dodatkowo wręczane kelnerom przez klientów i tak są zbierane przez właściciela restauracji lub inną umówioną osobę, a następnie rozdzielane pracownikom.

W jednym i drugim przypadku kwota dysponowanych przez płatnika napiwków staje się przychodem ze stosunku pracy (lub ze zlecenia). Jako przychód ze stosunku pracy (ze zlecenia) podlega opodatkowaniu na zasadach przewidzianych dla tych form zatrudnienia. Kwalifikacja podatkowa przychodu ma również kluczowe znaczenie dla kwestii oskładkowania napiwków.


WAŻNE!

Kwoty napiwków, które zatrudnionym rozdysponowuje pracodawca/zleceniodawca, stanowią przychód ze stosunku pracy/ze zlecenia i dlatego należy je oskładkować.

Podstawę wymiaru składek zarówno z umowy o pracę, jak i w przeważającej większości z umów zlecenia stanowi przychód uzyskany z tytułu tych umów. Przepisy ubezpieczeniowe nie wprowadzają własnej definicji „przychodu ze stosunku pracy” lub „przychodu z umowy zlecenia” – odsyłają w tym zakresie do przepisów podatkowych. Jeżeli od strony podatkowej kwoty napiwków zostają uznane za przychód z umowy o pracę, powinny zostać również oskładkowane. Jeżeli podatkowo stanowią przychód ze zlecenia (z zasady jest to przychód z działalności wykonywanej osobiście), również należy opłacić od nich składki ZUS – chyba że istnieją inne przesłanki skutkujące zwolnieniem takiego przychodu z oskładkowania (np. zleceniobiorca jest studentem do 26. roku życia lub posiada inny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, a obowiązkowa ze zlecenia jest tylko składka zdrowotna).

PRZYKŁAD

Restaurator zatrudnia zespół stałych pracowników (są wśród nich również trzy kelnerki), z którymi są podpisane umowy o pracę. Oprócz tego, w sezonie urlopowym zatrudnia na zlecenie kilka dodatkowych osób do kuchni i do obsługi klientów restauracji – zleceniobiorcy to w większości studenci, dorabiający sobie w czasie wakacji. W restauracji funkcjonuje system zbierania napiwków do wspólnej puli, która pod koniec każdego tygodnia jest dzielona na poszczególnych pracowników – również tych, którzy nie mają bezpośredniego kontaktu z klientami, bo np. cały czas pracują w kuchni. Przychody dysponowane w taki sposób przez pracodawcę powinny zostać doliczone do przychodów uzyskanych z tytułu umowy o pracę lub umowy zlecenia zatrudnionych osób. Płatnik powinien od nich ustalić i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy. Oprócz tego kwoty napiwków rozdzielonych zatrudnionym osobom stanowią podstawę do oskładkowania i powinny zostać doliczone do przychodów uzyskiwanych z tytułu zawartych umów.

W przypadku osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy od kwot wydzielonych im napiwków trzeba opłacić wszystkie składki ZUS, tak jak od wynagrodzenia określonego w umowie o pracę. W przypadku umowy zlecenia obowiązek oskładkowania będzie uzależniony od tego, jaka jest indywidualna sytuacja ubezpieczeniowa zleceniobiorcy. Zasadniczo przychody z umowy zlecenia będą oskładkowane na zasadach dotyczących tej grupy ubezpieczonych. Do przychodów tych trzeba będzie również zaliczyć kwoty przydzielonych napiwków. Jednak w przypadku umowy zlecenia zawartej ze studentem do ukończenia 26. roku życia taka umowa w ogóle nie stanowi tytułu do objęcia ubezpieczeniami społecznymi i ubezpieczeniem zdrowotnym. Dlatego ani ustalone w umowie wynagrodzenie ze zlecenia, ani dodatkowe przychody z tego tytułu (np. w postaci wydzielonych przez zleceniodawcę napiwków) nie będą dla takiego zleceniobiorcy stanowiły podstawy do oskładkowania.

Podstawa prawna:

  • art. 4 pkt 9, art. 6 ust. 1 pkt 1 i pkt 4, ust. 4, art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1584 ze zm.),
  • art. 10 ust. 1 pkt 1–2 i pkt 9, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 8 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?