Kiedy tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń jest działalność gospodarcza, a nie praca chałupnicza

RADA

Tak. Od 1 marca 2009 r. przedsiębiorca, który jednocześnie wykonuje pracę nakładczą, a jego wynagrodzenie z umowy o pracę nakładczą jest niższe od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek z działalności gospodarczej, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z tytułu tej działalności.

UZASADNIENIE

Od 1 marca 2009 r. przedsiębiorca wykonujący pracę nakładczą, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu umowy o pracę nakładczą jest niższa od obowiązującej go najniższej podstawy wymiaru składek z tytułu działalności gospodarczej, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności (art. 9 ust. 2b ustawy systemowej). Tym samym w takim przypadku tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych jest działalność gospodarcza, a chałupnik może dobrowolnie, na swój wniosek, przystąpić do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych z tytułu wykonywania pracy nakładczej.

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z umowy o pracę nakładczą jest przychód w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do przychodu nakładcy wlicza się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń (art. 12 ust. 1 pdof). Wynagrodzenie z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę chałupniczą nie może być niższe od kwoty 380 zł miesięcznie.

Natomiast w 2009 r. najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej wynosi:

• 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2009 r. 382,80 zł) - w przypadku tzw. początkujących przedsiębiorców (art. 18a ustawy systemowej) albo
• 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (w 2009 r. 1915,80 zł) - w przypadku innych przedsiębiorców (art. 18 ust. 8 ustawy systemowej).

Jeżeli wynagrodzenie przedsiębiorcy z tytułu wykonywanej przez niego jednocześnie umowy o pracę nakładczą wynosi 380 zł, to jest ono niższe od obydwu wyżej wymienionych kwot najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu działalności gospodarczej. Stąd dla przedsiębiorcy, którego podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z umowy o pracę nakładczą wynosi 380 zł, od 1 marca 2009 r. tytułem do obowiązkowych ubezpieczeń jest działalność gospodarcza. Z tytułu pracy nakładczej taki przedsiębiorca będzie mógł jedynie zgłosić się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Ponadto należy dodać, że art. 9 ust. 2b ustawy systemowej nie stosuje się do osób, które wykonują inną pozarolniczą działalność niż pozarolnicza działalność gospodarcza, np. do wspólników spółek jawnych, partnerskich, komandytowych lub wspólnika jednoosobowej spółki z o.o.

Podstawa prawna:

• art. 1 pkt 2, art. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 8, poz. 38),
• art. 4 pkt 9, art. 18 ust. 1 i ust. 8, art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.),
• art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),
• § 3 ust. 1 rozporządzenia z 31 grudnia 1975 r. w sprawie uprawnień pracowniczych osób wykonujących pracę nakładczą (DzU z 1976 r. nr 3, poz. 19 ze zm.).