Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Składki ZUS za emeryta na zleceniu, który pozostaje jednocześnie w stosunku pracy z inną firmą

Małgorzata Kozłowska
Składki ZUS za emeryta na zleceniu, który pozostaje jednocześnie w stosunku pracy z inną firmą/fot.Shutterstock
Składki ZUS za emeryta na zleceniu, który pozostaje jednocześnie w stosunku pracy z inną firmą/fot.Shutterstock
Emeryt-zleceniobiorca, który jest jednocześnie zatrudniony na umowę o pracę jest objęty obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnym zarówno z obydwu umów. Decydujące znaczenie ma tu wysokość miesięcznego wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę.

Osoba zatrudniona na podstawie umowy zlecenia, której podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w danym miesiącu jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, wykonująca dodatkowo umowę zlecenia lub mająca inny tytuł do ubezpieczeń, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z tych innych tytułów. Zasady tej nie stosuje się, jeżeli łączna podstawa wymiaru składek z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia lub z innych tytułów osiąga kwotę minimalnego wynagrodzenia (art. 9 ust. 2c ustawy systemowej). W przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu, składkę na ubezpieczenie zdrowotne należy opłacać z każdego z nich odrębnie (art. 82 ust. 1 ustawy zdrowotnej).

Polecamy książkę: Kodeks pracy 2018. Praktyczny komentarz z przykładami

Zleceniobiorcy mający ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy z zastrzeżeniem ust. 2c ustawy systemowej. Zdaniem ZUS wobec emerytów należy obecnie (od 2016 r.) stosować te same zasady oskładkowania umów zlecenia, co w przypadku pozostałych zleceniobiorców. Zatem w przypadku emerytów jednocześnie zatrudnionych na umowę o pracę decydujące znaczenie ma wysokość ich miesięcznego wynagrodzenia. Jeśli emeryt ma w umowie zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie (tj. 2000 zł w 2017 r., 2100 zł w 2018 r.), wówczas z umowy zlecenia będzie objęty tylko ubezpieczeniem zdrowotnym. Jeśli natomiast, miesięczne wynagrodzenie pracownicze jest niższe od minimalnego, należy go zgłosić z tytułu umowy zlecenia do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego, rentowych i wypadkowego. Obowiązkowe będzie także ubezpieczenie zdrowotne. Potwierdzają to liczne interpretacje ZUS.

Interpretacje ZUS potwierdzające obowiązek oskładkowania umowy zlecenia pracującego na etacie emeryta

Nr interpretacji/data wydania

Stanowisko ZUS

interpretacja z 29 stycznia 2016 r. (zn. WPI/200000/43/54/2016)

(…) przy ustalaniu obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zleceniobiorcy uprawnionego do emerytury lub renty, który jednocześnie wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę zawartej z innym podmiotem niż Zleceniodawca a także nie wykonuje na podstawie umowy zlecenia pracy na rzecz pracodawcy stosuje się takie same zasady, z tym że w pierwszej kolejności uwzględnia się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy. Jeśli zatem zleceniobiorca ze stosunku pracy u innego pracodawcy ma w umowie o pracę zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie, lub w razie braku zagwarantowania co najmniej minimalnego wynagrodzenia uzyskuje podstawę wymiaru składek w przeliczeniu na okres miesiąca w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia z zawartej umowy zlecenia nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne (…).

interpretacja z 22 lutego 2016 r. (zn. DI/100000/43/195/2016)

(…) przepis art. 9 ust. 4a wraz z dodanym doń zastrzeżeniem w postaci ust. 2c ma zastosowanie przy ustalaniu obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zleceniobiorcy uprawnionego do emerytury lub renty, który jednocześnie wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę zawartej z innym podmiotem niż zleceniodawca a także nie wykonuje na podstawie umowy zlecenia pracy na rzecz pracodawcy, z tym że w pierwszej kolejności uwzględnia się podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy. (…) emeryt zatrudniony na umowę o pracę przez podmiot trzeci będzie podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia zawartej z wnioskodawcą, gdy jego wynagrodzenie z umowy o pracę jest w danym miesiącu niższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia.

interpretacja z 29 kwietnia 2016 r. (zn. DI/100000/43/242/2016)

jeżeli zleceniobiorca uprawniony do emerytury lub renty jednocześnie wykonuje umowę o pracę (a umowa ta nie jest zawarta z pracodawcą, ani nie jest wykonywana na jego rzecz), to dla rozstrzygnięcia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym znaczenie ma wysokość podstawy wymiaru składek z tytułu umowy o pracę w przeliczeniu na pełen miesiąc.

interpretacja z 5 maja
2016 r. (zn. WPI/200000/43/422/2016).

Jeśli zatem zleceniobiorca ze stosunku pracy u innego pracodawcy ma w umowie o pracę zagwarantowane co najmniej minimalne wynagrodzenie, lub w razie braku zagwarantowania co najmniej minimalnego wynagrodzenia uzyskuje podstawę wymiaru składek w przeliczeniu na okres miesiąca w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia z zawartej umowy zlecenia nie ma obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne co wynika z art. 9 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Joanna W. jest emerytką. Jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy w spółce akcyjnej i jednocześnie od 2 listopada 2017 r. wykonuje umowę zlecenia w spółce jawnej. Z umowy zlecenia będzie podlegać obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, ponieważ miesięcznie z umowy o pracę osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie.

Piotr P. ma ustalone prawo do emerytury i wykonuje umowę zlecenia w firmie A. Z tego tytułu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu. Od 16 października br. został także zatrudniony na podstawie umowy o pracę na ½ etatu w firmie B, z miesięcznym wynagrodzeniem 1850 zł. Zatem w tym przypadku będzie objęty obowiązkowo ubezpieczeniami społecznymi, zarówno z umowy o pracę, jak i umowy zlecenia, ponieważ miesięczne wynagrodzenie ze stosunku pracy jest niższe od minimalnego.

Marcin W. ma ustalone prawo do emerytury. Od 2015 r. jest zatrudniony w spółce partnerskiej na ¼ etatu, gdzie miesięczne wynagrodzenie wynosi 1350 zł. Ponadto pracuje w spółce z o.o. w wymiarze ½ etatu z miesięcznym wynagrodzeniem 1800 zł. Od 6 listopada br. zawarł dodatkowo umowę zlecenia w firmie XYZ. W tej sytuacji, z tego względu, że łącznie miesięczne wynagrodzenie z obu umów o pracę jest wyższe od minimalnej płacy, z umowy zlecenia Marcin W. będzie podlegał obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Odmienne stanowisko prezentuje przykładowo Sąd Apelacyjny w Gdańsku, który w wyroku z dnia 24 maja 2017 r. (sygn. III AUa 61/17) uznał, że przepis art. 9 ust. 4a ustawy systemowej jest przepisem szczególnym wobec art. 9 ust. 2c. Sprawa dotyczyła wydanej przez ZUS interpretacji, w której stanowisko przedsiębiorcy w zakresie braku obowiązku opłacania składek z umowy zlecenia, gdy z umowy o pracę wynagrodzenie jest niższe od minimalnego, zostało uznane za nieprawidłowe.

Do końca 2015 r. na podstawie art. 9 ust. 4a ustawy systemowej emeryci pozostający w stosunku pracy nie podlegali ubezpieczeniom z tytułu umowy zlecenia. Nie było przy tym wymogu uzyskiwania minimalnego wynagrodzenia za pracę z umowy o prace, w odróżnieniu od zleceniobiorców nie posiadających prawa do emerytury lub renty.

Zdaniem Sądu wprowadzenie tego przepisu od 1 stycznia 2016 r. nie zmieniło zasad oskładkowania emerytów, tzn., że tak długo, jak długo pozostają w stosunku pracy w innym podmiocie, bez względu na kwotę osiąganego wynagrodzenia, z umowy zlecenia nie będą podlegać obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: (…) uznanie, że poprzez wprowadzenie przez ustawę nowelizującą odesłania do ust. 2c, ustawodawca wprowadził wymóg osiągania minimalnego wynagrodzenia także u emerytów (rencistów) będących zleceniobiorcami i to niezależnie od tego, czy pozostają oni dodatkowo w stosunku pracy, powodowałoby, że zniknęłaby jedyna różnica, a więc utrzymywanie w ustawie ust. 4a-4b byłoby niecelowe. (…) Skoro ustawodawca pozostawił w art. 9 u. s.u.s. ust. 4a-4b to należy uznać, że emeryci i renciści znajdują się w innej sytuacji niż pozostali zleceniobiorcy, a jedyną różnicą pozostaje wciąż: "jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy". Odesłanie do ust. 2c należy zatem, rozumieć w ten sposób, że jeżeli emeryt (rencista) pozostaje w stosunku pracy u innego płatnika, to od umowy zlecenia nie płaci się obowiązkowych składek społecznych. Jeżeli jednak nie pozostaje w stosunku pracy, to do zlecenia stosuje się ust. 2c, czyli emeryt (rencista) musi osiągnąć z innego tytułu minimalne wynagrodzenie, żeby nie powstał obowiązek opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Tylko przy takim rozumieniu, pozostawienie ust. 4a-4b zachowuje sens. Jeżeli ustawodawca chciałby, aby emeryci lub renciści pozostający w stosunku pracy nie podlegali z tytułu umowy zlecenia składkom emerytalnym i rentowym tylko w przypadku, gdy ze stosunku pracy osiągną minimalne wynagrodzenie, wykreśliłby ust. 4a-4b. Byliby oni wtedy traktowani tak jak pozostali zleceniobiorcy, a więc ust. 2c miałby w pełni zastosowanie. Skoro jednak ustawodawca pozostawił ust. 4a-4b, to należy uznać, że wprowadzają one regulację szczegółową, zgodnie z którą emeryt lub rencista nie musi osiągać ze stosunku pracy minimalnego wynagrodzenia, a ust. 2c stosuje się tylko w przypadku niepozostawania w stosunku pracy.

Zawsze w takich sytuacjach gdy stanowiska różnych urzędów są różne, przedsiębiorca może zwrócić się o wydanie interpretacji do ZUS w trybie art. 83 d ustawy systemowej. Przy czym warto pamiętać że wydana interpretacja jest wiążąca dla ZUS, natomiast nie jest wiążąca dla przedsiębiorcy. Od niekorzystnej interpretacji ZUS, płatnik składek może złożyć odwołanie do sądu w terminie miesiąca od jej otrzymania. Należy jednak się liczyć z tym, że stanowisko sądów może być niejednolite i mimo korzystnego wyroku wyżej powołanego, w danej sprawie sąd może przychylić się do stanowiska ZUS.

Od początku tego roku płatnicy składek mogą również posłużyć się tzw. utrwaloną praktyką interpretacyjną właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej na podstawie art. 10a ust. 5 w związku z ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Na podstawie tego przepisu organy wydające interpretacje indywidualne nie mogą obciążyć przedsiębiorcy jakimikolwiek należnościami, sankcjami czy karami w zakresie w jakim stosował się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej właściwego organu którym jest również ZUS.

Podstawa prawna:

  • art. 9 ust. 2c i 4a, art. 83, art. 83d ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1778),

  • art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz.1938),

  • art. 10 i art. 10a ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1829; ost. zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 819).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: Serwis Prawno-Pracowniczy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polski pracownik w obliczu inflacji
    Pomimo sytuacji gospodarczej, wojny w Ukrainie oraz pandemii, wielu Polaków jest gotowych do zmiany miejsca zatrudnienia. Czynnikiem szczególnie wpływającym na postawy zawodowe jest inflacja.
    Prawnicy - ile zarabiają?
    Wywołana przez pandemię niechęć do zmiany miejsca zatrudnienia zaowocowała zmniejszoną responsywnością na oferty pracy przez doświadczonych kandydatów na stanowiska prawnicze i wysoką liczbą odrzuconych ofert. Z tego powodu pracodawcy często byli zmuszeni uelastyczniać swoje wymagania wobec kandydatów oraz redefiniować widełki wynagrodzenia na korzyść pracownika. Więcej w analizie przygotowanej przez Manpower.
    Wskaźniki dla przyszłych emerytów bardzo dobre
    Stan kont osób ubezpieczonych w ZUS, na których gromadzone są składki na ubezpieczenie emerytalne, wzrośnie o 9,33 proc. – mówi prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.
    Osoby na przedemerytalnym muszą rozliczyć się z ZUS
    Jak co roku tylko do końca maja czas osoby dorabiające do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego na powiadomienie ZUS o dodatkowych przychodach osiągniętych od 1 marca 2021 r. do 28 lutego 2022 r.
    Co czwarta firma chce pozyskiwać nowych pracowników
    ManpowerGroup opublikował swój najnowszy raport, w ramach którego firmy zdradzają swoje plany zatrudnienia na czas od lipca do końca września. Prognoza netto zatrudnienia dla Polski, która jest barometrem rynku pracy i pokazuje chęci firm związane z pozyskiwaniem nowych kadr wynosi +11%. To wynik wyższy o 5 punktów procentowych od prognozy deklarowanej na bieżący kwartał. Podczas gdy 27% badanych przedsiębiorstw mówi o planach zatrudnienia nowych pracowników, 17% prognozuje redukcje etatów. Jednocześnie co druga firma (54%) chce pozostawić liczbę pracowników na niezmienionym poziomie, a jedynie 2% nie zna planów zatrudnienia na kolejny kwartał.
    Ukraińcy pracują na Dolnym Śląsku
    W pierwszym kwartale tego roku o prawie 7 proc. wzrosła ilość zatrudnionych na Dolnym Śląsku Ukraińców. Na koniec grudnia 2021 roku do ZUS w województwie dolnośląskim było zgłoszonych 66 638 pracowników pochodzących z Ukrainy, na koniec marca 2022 roku już 71 238.
    Reputacja oparta na powrotach, czyli dlaczego reboarding ma znaczenie
    Dla wielu pracowników powrót do pracy po pandemii był prawdziwym wyzwaniem. Podobnie jak dla pracodawców. Okazało się, że po długiej nieobecności w biurze trzeba na nowo uczyć się firmowej rzeczywistości offline. Lepiej poradziły sobie z tą sytuacją firmy, które w swojej strategii HR uwzględniły reboarding. Tym bardziej, że termin ten nie dotyczy tylko powrotu do postpandemicznej biurowej rzeczywistości.
    Pracodawcy powinni przygotować się na zmiany w ustawie o PPK
    Pracodawca będzie mógł szybciej zapisać pracownika do PPK. Szybciej niż dotychczas będzie mógł także dokonać pierwszych wpłat do tego programu, nawet od razu po ich naliczeniu i pobraniu.
    Algorytmy SI pod kontrolą związków zawodowych?
    Projekt nowelizacji ustawy o związkach zawodowych, przewiduje obowiązek pracodawcy udzielenia stronie społecznej informacji o parametrach, zasadach i instrukcji stanowiących bazę dla algorytmów lub systemów sztucznej inteligencji, a które wpływać mogą na warunki pracy.
    Poszukiwani pracownicy sezonowi do zbioru truskawek
    Powiatowy Urząd Pracy w Płońsku poszukuje pracowników sezonowych do zbioru truskawek i malin, m.in. w gminach Czerwińsk nad Wisłą, Załuski i Naruszewo. Wkrótce ma ruszyć kampania informacyjna, zachęcająca do podjęcia zatrudnienia, w tym skierowana do przebywających w Polsce obywateli Ukrainy.
    Powstanie platforma z bazą ofert pracy dla obywateli Ukrainy
    Nowa platforma ma pomóc w nawiązywaniu kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy. Kto będzie mógł korzystać z bazy?
    44 proc. Polaków myśli o zmianie pracy na lepiej płatną
    44 proc. Polaków jest obecnie bardziej skłonnych do zmiany pracy na lepiej płatną ze względu na inflację; podobny odsetek ankietowanych starał się w ciągu ostatniego roku o podwyżkę z powodu wzrostu cen.
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy?
    Odpływ obywateli Ukrainy z regionalnego rynku pracy po 24 lutego br. jest zauważalny; napływ uchodźców z pewnością go nie uzupełni - stwierdził dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Lublinie Andrzej Pruszkowski.
    Zniesienie stanu epidemii a postojowe
    Jeszcze tylko do 16 sierpnia przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce Covid-19, mają czas na złożenie wniosku o wypłatę tzw. postojowego.
    Niedziela handlowa – czerwiec 2022
    Niedziela handlowa — czerwiec 2022 ma 4 niedziele. Czy 5 czerwca, 12 czerwca, 19 czerwca lub 26 czerwca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?
    Boże Ciało 2022 - czy jest wolne od pracy?
    Czy Boże Ciało jest dniem wolnym od pracy? Kiedy wypada? Czy można wtedy załatwić sprawy urzędowe albo zrobić zakupy?
    Europejskie Dni Pracodawców 2022
    W dniach 16 – 20 maja 2022 r. odbywa się Europejski Tydzień Umiejętności Zawodowych, w ramach którego sieć Europejskich Publicznych Służb Zatrudnienia organizuje Europejskie Dni Pracodawców 2022.
    1/3 uchodźców zamierza zostać w Polsce przez co najmniej trzy lata
    – Około 30 proc. wszystkich uchodźców wstępnie deklaruje chęć pozostania w Polsce na najbliższe trzy lata. Niektórzy po prostu nie mają dokąd wracać – mówi Artem Zozulia, prezes zarządu Fundacji Ukraina. Podkreśla, że organizacje pozarządowe nie są w stanie dalej same dźwigać ciężaru, jaki wiąże się z pomocą ukraińskim uchodźcom. Potrzebne im są wsparcie i długofalowe plany działań pomocowych, m.in. w zakresie integracji w Polsce, rozpoczęciu pracy zarobkowej czy znalezieniu pomocy psychologicznej.
    KRUS - nowa obowiązująca stawka odsetek za zwłokę
    Ustalono nową stawkę odsetek za zwłokę. Ile wynosi?
    Więcej płatników składek i ubezpieczonych
    Pod koniec kwietnia 2022 r. zarejestrowanych w ZUS płatników składek było 2,8 mln, a ubezpieczonych - 16,1 mln, w tym cudzoziemców - 970 tys. Liczby te rosną z miesiąca na miesiąc i są znacznie wyższe niż przed wybuchem epidemii.
    Pracownice handlu w miejscowościach turystycznych alarmują: będziemy pracować ponad siły
    Pracownicy dyskontów pracujący nad morzem obawiają się nadchodzącego sezonu letniego. Do stowarzyszenia STOP Nieuczciwym Pracodawcom trafia duża ilość wiadomości, że ruch rośnie z dnia na dzień, a pracowników zamiast przybywać… ubywa.
    Barometr Ofert Pracy spadł o 5 pkt.
    Barometr Ofert Pracy spadł do 413,5 pkt. w kwietniu z 418,5 pkt. w marcu br. Napięcie geopolityczne, a także inflacja negatywnie wpłyną na zapotrzebowanie na pracę.
    Zniesienie stanu epidemii a przepisy prawa pracy
    Zakończenie stanu epidemii w Polsce nie wprowadza zmian w przepisach prawa pracy - obowiązujący od poniedziałku stan zagrożenia epidemicznego podtrzymuje dotychczasowe regulacje dotyczące m.in. wykonywania pracy zdalnej, kierowania pracowników na zaległy urlop oraz na okresowe badania lekarskie.
    Zmiany w ścieżce awansu zawodowego nauczycieli
    Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela zakłada likwidację stopni nauczyciela stażysty i nauczyciela kontraktowego. Po czterech latach pracy w szkole nauczyciel będzie mógł zdać egzamin na nauczyciela mianowanego. Zmiany mają obowiązywać od 1 września 2022 r.
    Do kogo właściwie mówisz?
    Z punktu widzenia sukcesu opowieści bardzo ważne jest to, aby dopasować ją do publiczności. Historia, która przypadnie do gustu grupie dwudziestoparolatków po kilku piwach, niekoniecznie spodoba się rekruterowi podczas rozmowy kwalifikacyjnej, klientowi podczas spotkania biznesowego czy twoim ultrakonserwatywnym teściom. Od czego zatem zacząć?