REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych

Katarzyna Kalata
Doktor nauk prawnych, radca prawny
Przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych. /Fot. Fotolia
Przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych. /Fot. Fotolia
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Po przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych nie należy odprowadzać składek na te ubezpieczenia. Na jakiej podstawie płatnik może uzyskać informację o jej przekroczeniu? Czy można odzyskać nadpłaconą składkę?

Przekroczenie tzw. 30-krotności wpływa nie tylko na sposób ustalania wysokości wynagrodzenia za pracę, ale też na podstawę wymiaru przysługujących pracownikowi świadczeń chorobowych.

REKLAMA

Autopromocja

Ustalenie przekroczenia rocznej podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych

Po przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, tj. 111 390 zł, w 2013 r. nie należy opłacać składek na te ubezpieczenia, ale nadal należy opłacać składki na ubezpieczenia: chorobowe, wypadkowe, FGŚP i Fundusz Pracy oraz zdrowotne (pod ustawowymi warunkami). Jeżeli pracodawca jest zobowiązany do odprowadzania składki na Fundusz Emerytur Pomostowych (FEP), to po przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe jest zwolniony z tego obowiązku do końca danego roku. Nie ma przy tym znaczenia, że składka na FEP mogła zostać opłacona od podstawy niższej niż 111 390 zł.

Informację o przekroczeniu 30-krotności płatnik składek może uzyskać z różnych źródeł, przy czym zawsze musi powiadomić o tym ZUS (wskazując odpowiedni kod w raporcie ZUS RCA lub DRA).

POLECAMY: KALKULATOR SKŁADEK ZUS

Źródła informacji o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek

Sposób ustalenia przekroczenia rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe

Wykazanie w dokumentach rozliczeniowych ZUS

w raporcie ZUS RCA w bloku III.B. w polu 02 albo w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA w bloku X w polu 05 – w przypadku ubezpieczonych opłacających składki wyłącznie za siebie, wskazując kod 1, 2 lub 3, tj.:

oświadczenie złożone przez ubezpieczonego

1 – w przypadku gdy informację o przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek przekazał ubezpieczony

własna dokumentacja kadrowo-płacowa

2 – w przypadku gdy informację o przekroczeniu przekazał płatnik

pismo z ZUS

3 – w przypadku gdy informację o przekroczeniu przekazał ZUS

Największe problemy z ustaleniem miesiąca, w którym ubezpieczony przekroczył roczną podstawę wymiaru składek, pojawiają się, gdy taka osoba ma kilka tytułów do ubezpieczeń społecznych (np. dwie umowy o pracę) lub w ciągu roku zmieniła pracodawcę. W takiej sytuacji płatnik musi posiłkować się oświadczeniem złożonym przez ubezpieczonego, a jeśli nie ma takiego oświadczenia, samodzielnie monitorować, kiedy nastąpi przekroczenie 30-krotności i od tego momentu nie naliczać składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecamy serwis: Zasady podlegania

Miesiąc, w którym następuje przekroczenie rocznej podstawy, płatnik składek ustala na podstawie posiadanej dokumentacji płacowej, a ubezpieczony na podstawie formularzy ZUS RMUA.

Jeśli ubezpieczony posiada kilka tytułów do ubezpieczeń społecznych, to na nim spoczywa obowiązek prawidłowego ustalenia rocznej podstawy wymiaru składek oraz poinformowania wszystkich płatników o przekroczeniu rocznego ograniczenia (art. 19 ust. 6 ustawy systemowej). Taką informację powinien dostarczyć przed upływem terminu płatności składek za miesiąc, w którym nastąpiło przekroczenie 30-krotności. Złożone oświadczenie jest podstawą do zaprzestania pobierania składek przez płatnika.

Ubezpieczony, który złoży oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym, co spowoduje, że płatnik nie uiści należnych składek, będzie zobowiązany do ich opłacenia wraz z odsetkami (art. 19 ust. 6 ustawy systemowej). Płatnik będzie w takim przypadku zobowiązany do sporządzenia korekty dokumentów rozliczeniowych. Obowiązek ten powstanie również w sytuacji nadpłaty składek.

Polecamy: Kodeks pracy 2013 z komentarzem - praktycznie o rewolucyjnych zmianach

Pracownica księgowości Maria O. złożyła w dziale kadr oświadczenie, z którego wynikało, że pracodawca powinien zaprzestać naliczania za nią składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe począwszy od sierpnia 2013 r. Płatnik składek zawiadomieniem ZUS z 1 października 2013 r. został poinformowany o błędach w dokumentach rozliczeniowych za Marię O. oraz o nieprawidłowej podstawie wymiaru składek na jej ubezpieczenia emerytalne i rentowe za ten miesiąc. Płatnik składek obliczył i opłacił składki od podstawy wymiaru w wysokości 1000 zł zamiast od 5000 zł. 3 października 2013 r. pracodawca opłacił zaległe składki.

Lista płac za sierpień 2013 r.

Przed korektą

Po korekcie

Różnica

1

2

3

4

Wynagrodzenie zasadnicze

6000,00

6000,00

0,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe

1000,00

5000,00

4000,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe

6000,00

6000,00

0,00

Składka na ubezpieczenie emerytalne – 9,76% (pracownik)

97,60

488,00

-390,40

Składka na ubezpieczenia rentowe – 1,5% (pracownik)

15,00

75,00

-60,00

Składka na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% (pracownik)

147,00

147,00

0,00

Razem składki ZUS (pracownik)

259,60

710,00

-450,40

Podstawa opodatkowania (zaokrąglona do pełnych złotych)

5629,00

5179,00

450,00

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej (NFZ)

5740,40

5290,00

450,40

Podatek dochodowy – 18%

966,89

885,89

81,00

Składka zdrowotna do odliczenia od podatku – 7,75%

444,88

409,98

34,90

Składka zdrowotna do przekazania do ZUS – 9%

516,64

476,10

40,54

Zaliczka na podatek do US

522,00

476,00

46,00

Do wypłaty

4701,76

4337,90

363,86

Pracodawca wystosował do pracownicy pismo zobowiązujące ją do zwrotu niedopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, pomniejszonych o nadpłatę składki zdrowotnej i podatku w wysokości 363,86 zł.

REKLAMA

W praktyce może się zdarzyć, że płatnik będzie miał wątpliwości, czy ubezpieczony podał prawidłową podstawę wymiaru składek. W takim przypadku płatnik może wystąpić do ZUS o potwierdzenie, czy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osiągnęła roczne ograniczenie.

Taki wniosek płatnik może złożyć we właściwej dla niego, ze względu na miejsce prowadzenia działalności, terenowej jednostce organizacyjnej ZUS lub elektronicznie za pomocą platformy PUE na formularzu ZUS-EPW (Wniosek o ustalenie przekroczenia rocznej granicy podstawy wymiaru składek).

Katarzyna W., zatrudniona od 1 lutego 2013 r. u pracodawcy X, we wrześniu 2013 r. przekroczyła roczną podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych. Pracodawca we wrześniu naliczył składki na te ubezpieczenia od podstawy wymiaru 1390 zł. Składki na pozostałe ubezpieczenia naliczył od kwoty 11 000 zł (miesięczne wynagrodzenie pracownicy). 4 października 2013 r. pracownica poinformowała pracodawcę X, że w marcu 2013 r. otrzymała od byłego pracodawcy Y wyrównanie prowizji za IV kwartał 2012 r. w wysokości 1000 zł. W takiej sytuacji pracodawca X musi złożyć za wrzesień 2013 r. korektę dokumentów rozliczeniowych, w których wskaże jako podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kwotę 390 zł (1390 zł – 1000 zł).

Lista płac za wrzesień 2013 r.

Przed korektą

Po korekcie

Różnica

1

2

3

4

Wynagrodzenie zasadnicze

11 000,00

11 000,00

0,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe

1390,00

390,00

1000,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe

11 000,00

11 000,00

0,00

Składka na ubezpieczenie emerytalne – 9,76% (pracownik)

135,66

38,06

97,60

Składka na ubezpieczenia rentowe – 1,5% (pracownik)

20,85

5,85

15,00

Składka na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% (pracownik)

269,50

269,50

0,00

Razem składki ZUS (pracownik)

426,01

313,41

112,60

Podstawa opodatkowania (zaokrąglona do pełnych złotych)

10 463,00

10 575,00

-112,00

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej (NFZ)

10 573,99

10 686,59

112,60

Podatek dochodowy – 18%

1837,01

1857,17

-20,16

Składka zdrowotna do odliczenia od podatku – 7,75%

819,48

828,21

8,73

Składka zdrowotna do przekazania do ZUS – 9%

951,66

961,79

10,13

Zaliczka na podatek do US

1018,00

1029,00

11,00

Do wypłaty

8604,33

8695,80

91,47

Po złożeniu korekty dokumentów rozliczeniowych pracodawca X powinien zwrócić ubezpieczonej kwotę nadpłaconych składek emerytalno-rentowych, pomniejszając je o niedopłatę składki na ubezpieczenie zdrowotne, tj.:

97,60 + 15 zł – 10,13 zł = 102,47 zł.

Zwracana kwota nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Od tej kwoty należy jednak potrącić zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych, którą pomniejsza się o część składki na ubezpieczenie zdrowotne, która nie została odliczona od podatku, tj. o 8,73 zł.

Polecamy serwis: Zasady podlegania

Nadpłata składek przez więcej niż jednego płatnika

W sytuacji gdy ubezpieczony posiada równocześnie dwa tytuły do ubezpieczeń społecznych i obaj płatnicy nadpłacili składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe, ZUS ustali nadpłatę składek i dokona jej podziału między tych płatników w takich częściach, w jakich nastąpiło przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek (§ 9 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Aby prawidłowo ustalić podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za miesiąc, w którym nastąpiło jej przekroczenie, należy:

Krok 1

Od sumy przychodów u dwóch płatników (za okres od stycznia do miesiąca przekroczenia włącznie) odjąć kwotę limitu podstawy ustalonej na dany rok, tj. 111 390 zł i w ten sposób ustalić kwotę przekroczenia.

Krok 2

Rozliczyć kwotę przekroczenia podstawy wymiaru składek proporcjonalnie na dwóch (lub więcej) płatników, według wzoru:

kwota przekroczenia ogółem

=

X

suma przychodów ogółem u pracodawców

przychód u płatnika A lub B

Kwotę przekroczenia 30-krotności u płatnika B można także wyliczyć przez odjęcie od kwoty przekroczenia ogółem kwoty przekroczenia u płatnika A, tj. bez stosowania proporcji.

Zofia Z. od stycznia do sierpnia 2013 r. uzyskała przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne w wysokości 111 390 zł. Pracownica jest zatrudniona w dwóch firmach – A i B. We wrześniu 2013 r. od pracodawcy A otrzymała 6000 zł, a od pracodawcy B 8000 zł wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych. Łącznie podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych wyniosła 112 000 zł, tj. (6000 zł x 8 miesięcy + 8000 zł x 8 miesięcy). Podstawa, od której nie należało naliczać tych składek, wynosi 610 zł, tj. 112 000 zł – 111 390 zł. Pracodawcy odprowadzili składki na ubezpieczenia emerytalno-rentowe od pełnej wysokości wypłaconych wynagrodzeń, ponieważ Zofia Z. nie poinformowała ich o osiąganiu innych przychodów stanowiących podstawę wymiaru tych składek.

Lista płac za sierpień 2013 r.

Pracodawca A

Pracodawca B

Wynagrodzenie zasadnicze

6000,00

8000,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe

6000,00

8000,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe

6000,00

8000,00

Składka na ubezpieczenie emerytalne – 9,76% (pracownik)

585,60

780,80

Składka na ubezpieczenia rentowe – 1,5% (pracownik)

90,00

120,00

Składka na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% (pracownik)

147,00

196,00

Razem składki ZUS (pracownik)

822,60

1096,80

Podstawa opodatkowania (zaokrąglona do pełnych złotych)

5066,00

6792,00

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej (NFZ)

5177,40

6903,20

Podatek dochodowy – 18%

865,55

1176,23

Składka zdrowotna do odliczenia od podatku – 7,75%

401,25

535,00

Składka zdrowotna do przekazania do ZUS – 9%

465,97

621,29

Zaliczka na podatek do US

464,00

641,00

Do wypłaty

4247,43

5640,91

Łączna podstawa wymiaru składek emerytalno-rentowych powinna wynieść:

111 390 zł – [(6000 zł x 8 miesięcy) + (8000 zł x 8 miesięcy)] = 610 zł.

  • Przekroczenie u pracodawcy A:

[610 zł (przekroczenie ogółem) x 6000 zł (przychód u pracodawcy A)] : 14 000 zł (przychód u pracodawców A i B) = 261,43 zł.

  • Przekroczenie u pracodawcy B:

[610 zł (przekroczenie ogółem) x 8000 zł (przychód u pracodawcy A)] : 14 000 zł (przychód u pracodawców A i B) = 348,57 zł.

Podstawa wymiaru składek u pracodawcy A wynosi 5738,57 zł (6000 zł – 261,43 zł), a u pracodawcy B – 7651,43 zł (8000 zł – 348,57 zł).

Pracodawcy A i B skorygowali dokumenty rozliczeniowe za sierpień 2013 r. i wykazali składki w następujących wysokościach:

Emerytura częściowa dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r.

Wyszczególnienie

Pracodawca A

Pracodawca B

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

5738,57

7651,43

Składka na ubezpieczenie emerytalne – 9,76% (pracownik)

560,08

746,78

Składka na ubezpieczenie rentowe – 1,5% (pracownik)

86,08

114,77

Składka na ubezpieczenie emerytalne – 9,76% (pracodawca)

560,08

746,78

Składka na ubezpieczenie rentowe – 4,5% (pracodawca)

258,24

344,31

Składka na ubezpieczenie zdrowotne – 9%

6000,00 – (560,08 + 86,08 + 147 ) = 5206,84 x 9% = 468,62

8000,00 – (746,78 + 114,77 + 196) = 6942,45 x 9% = 624,82

Nadpłata składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe finansowane przez pracownika

(585,60 + 90,00) – (560,08 + 86,08) = 29,44

(780,80 + 120,00) – (746,78 + 114,77) = 39,25

Niedopłata składki zdrowotnej

468,62 – 465,97 = 2,65

624,82 – 621,29 = 3,53

Pracodawca A nadpłacił składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w kwocie 29,44 zł i o tę kwotę może pomniejszyć bieżącą wpłatę na FUS. Ubezpieczonej zwróci kwotę nadpłaty tych składek po odjęciu niedopłaty na ubezpieczenie zdrowotne tj. 26,79 zł (29,44 zł – 2,65 zł). Pracodawca B powinien postąpić tak samo i zwrócić ubezpieczonej kwotę 35,72 zł (39,25 zł – 3,53 zł).

Kwotę nadpłaconych przez pracownika składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracodawca dolicza do pozostałych przychodów pracownika uzyskanych w miesiącu, w którym dokonał zwrotu tych składek. Od łącznej kwoty należy pobrać podatek dochodowy, który należy pomniejszyć o część składki zdrowotnej, tj. o 7,75%.

Nienależnie opłacone składki

Nienależnie opłacone składki ZUS zalicza na poczet zaległych lub bieżących składek, a w razie ich braku – na poczet przyszłych składek, chyba że płatnik złoży wniosek o zwrot tych składek (art. 24 ust. 6a ustawy systemowej). W takim przypadku ZUS musi zwrócić nadpłatę w ciągi 30 dni od dnia przekazania takiego wniosku (art. 24 ust. 6d ustawy systemowej).

Żądanie pracodawcy zwrotu nienależnie opłaconych składek przedawnia się po 5 latach (art. 24 ust. 6g ustawy systemowej). W takiej sytuacji ZUS zaliczy nadpłatę składek na poczet zaległych, bieżących lub przyszłych należności składkowych.

Korekta informacji i deklaracji podatkowych

Przekroczenie rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zawsze skutkuje koniecznością złożenia korekty deklaracji miesięcznych do ZUS. W takiej sytuacji nie należy na nowo naliczać podatku ani go korygować. Co więcej, gdyby korekta formularzy podatkowych dotyczyła poprzedniego roku czy lat, należy przyjąć, że zarówno PIT-4R, jak i PIT-11 były zgodne ze stanem faktycznym w dniu ich złożenia, a zatem nie ma potrzeby ich poprawiania. Pracownik również nie musi składać korekty rocznego zeznania podatkowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 21 stycznia 2010 r., sygn. IPPB2/415–669/09–2/AS stwierdził, że:

(...) w przypadku zwrotu składek za lata ubiegłe nie ma podstaw prawnych do zastosowania innych rozwiązań podatkowych, takich jak: obniżenie pobieranych na bieżąco składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe czy korekty informacji o dochodach uzyskanych przez pracownika na stosownym druku PIT-11 sporządzonej przez pracodawcę za lata poprzednie, gdyż informacja ta wystawiana za rok, ma odzwierciedlać stan faktyczny, a więc wysokości pobranych przez płatnika składek, a nie wysokości składek należnych. Natomiast w informacji o dochodach PIT-11 sporządzonej za rok, w którym dokonano zwrotu nadpłaconych składek, pracodawca wykazuje całość pobranych z dochodu pracownika składek, a kwotę zwróconych składek wykazuje łącznie z innymi przychodami pracownika (...).

Podstawa wymiaru zasiłku

Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przychód pracownika, co do zasady, wypłacony za 12 miesięcy poprzedzających niezdolność do pracy (art. 36 ustawy zasiłkowej), pomniejszony o finansowane przez niego składki na ubezpieczenia społeczne. Przy przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek płatnik nie pomniejsza wynagrodzenia pracownika o pełne składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, co sprawia, że wysokość stopy procentowej składek finansowanych przez ubezpieczonego będzie inna.

Aleksandra T. jest zatrudniona od 1 lutego 2013 r. i otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 12 000 zł. Od 2 do 4 października 2013 r. była niezdolna do pracy. W sierpniu 2013 r. pracownica przekroczyła roczną podstawę wymiaru składek. W tym miesiącu składki zostały opłacone od kwoty 2000 zł. Od września 2013 r. pracodawca nie potrąca składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (odprowadza tylko składkę chorobową).

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przychód pracownicy uzyskany od lutego do września 2013 r., pomniejszony o finansowane przez nią składki na ubezpieczenia społeczne.

Miesiąc

Przychód

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe

Składka na ubezpieczenia emerytalne – 9,76%

Składka na ubezpieczenia rentowe – 1,5%

Składka na ubezpieczenie chorobowe – 2,45%

Razem składki ZUS

Podstawa wymiaru zasiłku

02 2013

12 000

12 000

12 000

1171,20

180

294

1645,20

10 354,80

03 2013

12 000

12 000

12 000

1171,20

180

294

1645,20

10 354,80

04 2013

12 000

12 000

12 000

1171,20

180

294

1645,20

10 354,80

05 2013

12 000

12 000

12000

1171,20

180

294

1645,20

10 354,80

06 2013

12 000

12 000

12000

1171,20

180

294

1645,20

10 354,80

07 2013

12 000

12 000

12000

1171,20

180

294

1645,20

10 354,80

08 2013

12 000

2000

12000

195,20

30

294

519,20

11 480,80

09 2013

12 000

12000

294

294,00

11 706,00

Razem

85 315,60

Średni przychód (85 315,60 : 8 miesięcy)

10 664,45

Zasiłek za 1 dzień w wysokości 80% (10 664,45 : 30 x 80%)

284,39

Za 3 dni niezdolności do pracy pracownicy przysługuje zasiłek w wysokości 853,17 zł (3 dni x 284,39 zł).

Uzupełnianie podstawy wymiaru zasiłku po przekroczeniu 30-krotności

Jeżeli zdarzy się, że ustalając podstawę wymiaru zasiłku (chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego) pracownik w którymś z miesięcy uwzględnianych w podstawie wymiaru zasiłku:

  • osiągnął roczną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (w 2013 r. – 111 390 zł),
  • nie osiągnął pełnego wynagrodzenia z przyczyn usprawiedliwionych, takich jak choroba, konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, urlop macierzyński, wychowawczy czy bezpłatny,
  • jest wynagradzany stałym miesięcznym wynagrodzeniem,

Przy uzupełnianiu wynagrodzenia należy obliczyć średni wskaźnik składek na ubezpieczenia społeczne (pkt 153 komentarza ZUS do ustawy zasiłkowej).

Średni wskaźnik potrąconych składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika należy wyliczyć zgodnie ze wzorem:

Św = Ks × 100

gdzie:

  • Św – średni wskaźnik potrąconych składek na ubezpieczenia społeczne,
  • Ks – kwota składek na ubezpieczenia społeczne,
  • P – przychód stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.

Katarzyna P. nabyła prawo do zasiłku opiekuńczego od 1 do 10 września 2013 r. Podstawę wymiaru zasiłku stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres od września 2012 r. do sierpnia 2013 r. Pracownica otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie w kwocie 10 000 zł. Od 1 do 10 grudnia 2012 r. Katarzyna P. była niezdolna do pracy, co spowodowało, że zamiast 19 dni w tym miesiącu przepracowała 13 dni. W grudniu 2012 r. osiągnęła roczną podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych. Pracodawca za ten miesiąc odprowadził składki od kwoty 3000 zł.

Uzupełniając wynagrodzenie za grudzień 2012 r., w pierwszej kolejności należy obliczyć średni wskaźnik składek na ubezpieczenia społeczne potrąconych pracownicy w tym miesiącu. Pracodawca odprowadził składki za grudzień w łącznej wysokości 501,13 zł.

Miesiąc

Wynagrodzenie zasadnicze (pomniejszone o dni niezdolności do pracy)

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe

Składka na ubezpieczenie emerytalne – 9,76%

Składka na ubezpieczenia rentowe – 1,5%

Składka na ubezpieczenie chorobowe – 2,45%

Razem składki ZUS

Podstawa wymiaru zasiłku

1

2

3

4

5

6

7

9

9

09 2012

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

10 2012

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

11 2012

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

12 2012

6666,66*

3 000

6666,66

292,80

45

163,33

501,13

10 000
– 7,52% = 9248
(po uzupełnieniu)

01 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

02 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

03 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

04 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

05 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

06 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

07 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

08 2013

10 000

10 000

10 000

976

150

245

1371

8629

Razem

104 167

Średni przychód (104 167 : 12)

8680,58

Zasiłek za 1 dzień w wysokości 80% (8680,58 : 30 x 80%)

231,48

* wynagrodzenie zasadnicze pomniejszone o dni niezdolności do pracy

Średni wskaźnik składek potrąconych pracownicy w grudniu 2012 r. wynosi 7,52% (501,13 zł x 100 : 6666,66 zł).

Przystąpienie ubezpieczonego do dobrowolnego ubezpieczenia emerytalnego i rentowego

Wynagrodzenie pracownicy za grudzień 2012 r. określone w umowie o pracę powinno zostać pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne obliczone z zastosowaniem średniego wskaźnika potrąconych składek, tj. o kwotę 752 zł (7,52% x 10 000 zł). Uzupełnione wynagrodzenie za grudzień 2012 r. wynosi 9248 zł (10 000 zł – 752 zł).

Pracownica za wrzesień 2013 r. otrzyma zasiłek opiekuńczy w wysokości 2314,80 zł (231,48 zł x10 dni).

Wynagrodzenie za urlop a uzupełnianie podstawy wymiaru zasiłku

Wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy, co do zasady, stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne (zawsze stanowi podstawę ubezpieczenia chorobowego), dlatego do celów zasiłkowych przyjmuje się, że dni urlopu są dniami faktycznie wykonywanej pracy.

W niektórych sytuacjach należy uzupełnić wynagrodzenie w miesiącu, w którym pracownik przebywał na urlopie wypoczynkowym (np. w tym miesiącu przebywał również na urlopie bezpłatnym lub był niezdolny do pracy). Sposób postępowania zależy od metody wynagradzania pracownika, tj. czy ma prawo do wynagrodzenia stałego, zmiennego czy mieszanego.

Jeżeli pracownik (otrzymujący wyłącznie wynagrodzenie stałe) w miesiącu, który jest przyjmowany do podstawy wymiaru zasiłku, przebywał na urlopie wypoczynkowym i miał inną usprawiedliwioną nieobecność w pracy, to uzupełniając wynagrodzenie nie należy uwzględniać wynagrodzenia otrzymanego za faktyczne dni pracy lub za urlop, lecz wynagrodzenie określone w umowie o pracę.

Maciej R., zatrudniony od 1 marca 2013 r., otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie stałe w kwocie 12 000 zł. Od 7 do 13 września 2013 r. był niezdolny do pracy. Podstawę wymiaru zasiłku stanowi wynagrodzenie za okres od marca 2013 r. do sierpnia 2013 r. W sierpniu pracownik przebywał przez 2 dni na urlopie wypoczynkowym i przez 3 dni na urlopie bezpłatnym, w związku z czym przepracował 16 z 21 dni. W sierpniu 2013 r. roczne przychody pracownika przekroczyły 30-krotność.

Za sierpień pracownik otrzymał:

  • wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 9142,85 zł (pomniejszone o urlop wypoczynkowy i bezpłatny), z czego kwota 2000 zł stanowiła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Pracodawca odprowadził składki w łącznej wysokości 449,20 zł, tj. na:
    • ubezpieczenie emerytalne 2000 zł x 9,76% = 195,20 zł,
    • ubezpieczenia rentowe 2000 zł x 1,5% = 30 zł,
    • ubezpieczenie chorobowe 9142,85 zł x 2,45% = 224 zł,
  • wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy w kwocie 1142,82 zł, a po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne (13,71%) – 986,17 zł.

W pierwszej kolejności należy obliczyć średni wskaźnik składek na ubezpieczenia społeczne potrąconych pracownicy w tym miesiącu, tj. (605,88 zł x 100 : 10 285,67 zł) = 5,89%.

Uzupełnienie wynagrodzenia polega na przyjęciu wynagrodzenia określonego w umowie o pracę i pomniejszeniu go o średni wskaźnik składek, tj. o 9411 zł, tj. (10 000 zł – 5,89% x 10 000 zł).

Uzupełnianie wynagrodzenia zmiennego

Inaczej wygląda uzupełnianie wynagrodzenia pracownika otrzymującego zmienne wynagrodzenie. Po przekroczeniu rocznej podstawy wymiaru składek przez taką osobę, uzupełniając wynagrodzenie nie należy obliczać średniego wskaźnika składek, gdyż wynagrodzenie pracownika pomniejsza się o faktyczną wysokość składek.

Aby uzupełnić podstawę wymiaru zasiłku chorobowego (opiekuńczego, macierzyńskiego) należy:

  • Krok 1

Wynagrodzenie pracownika pomniejszyć o faktyczną kwotę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe.

  • Krok 2

Pomniejszone wynagrodzenie podzielić przez liczbę przepracowanych dni.

  • Krok 3

Otrzymany wynik pomnożyć przez liczbę dni, które pracownik był zobowiązany przepracować w danym miesiącu.

Wojciech S. był niezdolny do pracy od 13 do 19 sierpnia 2013 r. Pracownik jest wynagradzany prowizyjnie. W grudniu 2012 r. (w miesiącu, który jest brany pod uwagę przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku) chorował przez 8 dni i zamiast 19 dni przepracował 11 dni. W tym miesiącu przekroczył roczną podstawę wymiaru składek.  Wynagrodzenie za grudzień 2012 r. wyniosło 4580 zł, a składki na ubezpieczenia społeczne zostały odprowadzone od kwoty 1580 zł w łącznej wysokości 177,91 zł. Od kwoty 4580 zł została potrącona składka chorobowa w wysokości 112,21 zł.

Polecamy serwis: Składki na ubezpieczenie społeczne

Suma składek potrąconych przez pracodawcę (finansowanych przez pracownika) wyniosła 290,12 zł (112,21 zł + 177,91 zł). Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie pracownika za okres od sierpnia 2012 r. do lipca 2013 r.

Wynagrodzenie za grudzień 2012 r. należy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego po uzupełnieniu, tj.:

  • 4580 zł (wynagrodzenie pracownika) – 290,12 zł (faktyczna wysokość składek) = 4289,88 zł,
  • 4289,88 zł : 11 (dni faktycznie przepracowane) = 389,99 zł,
  • 389,99 zł x 19 (dni do przepracowania) = 7409,81 zł.

W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego należy uwzględnić wynagrodzenie za grudzień 2012 r. w wysokości 7409,81 zł.

Jeżeli pracownik otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie zmienne i w miesiącu uwzględnianym w podstawie wymiaru zasiłku (chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego) przebywał na urlopie wypoczynkowym, a także był nieobecny z innych usprawiedliwionych przyczyn, to aby uzupełnić wynagrodzenie, należy:

  • Krok 1

Zsumować wynagrodzenie za dni przepracowane.

  • Krok 2

Łączną kwotę wynagrodzenia podzielić przez dni urlopu i dni wykonywania pracy.

  • Krok 3

Otrzymany wynik pomnożyć przez dni, które pracownik był zobowiązany przepracować.

Pracownik, który otrzymuje wyłącznie wynagrodzenie zmienne, był niezdolny do pracy od 1 do 20 września 2013 r. Podstawę wymiaru przysługującego mu zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie za okres od września 2012 r. do sierpnia 2013 r. W sierpniu 2013 r. pracownik z 21 dni przepracował 11 dni (przez 8 dni przebywał na urlopie wypoczynkowym, a przez 2 dni był niezdolny do pracy z powodu choroby). W sierpniu 2013 r. przychody pracownika przekroczyły roczną podstawę wymiaru składek emerytalno-rentowych.

Za sierpień pracownik otrzymał wynagrodzenie za pracę w wysokości 8000 zł, z czego:

  • kwota 6600 zł stanowiła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Pracodawca odprowadził składki w łącznej wysokości 939,19 zł na:
    • ubezpieczenie emerytalne: 6600 zł x 9,76% = 644,16 zł,
    • ubezpieczenia rentowe: 6600 zł x 1,5% = 99 zł,
    • ubezpieczenie chorobowe 8000 zł x 2,45% = 196 zł,
  • kwota 1000 zł stanowiła wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy (po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne (tj. o 13,71%) – 862,90 zł).

Wynagrodzenie za sierpień 2013 r. podlega uzupełnieniu według zasad właściwych dla wynagrodzenia zmiennego, tj. łączny przychód należy pomniejszyć o faktyczną wysokość składek, podzielić przez dni przepracowane i dni urlopu, a następnie pomnożyć przez dni do przepracowania, czyli:

8000 zł (wynagrodzenie za pracę) + 1000 zł (wynagrodzenie za urlop) – (939,19 zł + 137,10 zł) : 19 (suma dni urlopu i dni pracy) x 21 = 8757,78 zł.

W podstawie wymiaru zasiłku należy przyjąć wynagrodzenie za sierpień 2013 r., po uzupełnieniu, w wysokości 8757,78 zł.

Uzupełnianie wynagrodzenia stałego i zmiennego

W przypadku gdy pracownicy oprócz wynagrodzenia zasadniczego mają prawo do innych składników wynagrodzenia, np. premii rocznej czy prowizji kwartalnej, to takie składniki wynagrodzenia, jeżeli są pomniejszane za dni nieobecności w pracy, należy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłku.

Jeżeli pracownik ma prawo do stałych i zmiennych składników wynagrodzenia, to w sytuacji przekroczenia rocznej podstawy wymiaru składek i konieczności uzupełnienia podstawy wymiaru zasiłku należy obliczyć średni wskaźnik składek i o ten wskaźnik pomniejszyć stały miesięczny przychód i dodatkowy składnik, np. kwartalny lub roczny.

Polecamy serwis: Emerytury i renty

Marcin G. był niezdolny do pracy od 2 do 13 października 2013 r. Podstawę wymiaru wynagrodzenia i zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za okres od października 2012 r. do września 2013 r. Pracownik co miesiąc otrzymuje wynagrodzenie stałe w wysokości 15 000 zł i ma prawo do nagrody rocznej, która jest pomniejszana procentowo za dni niezdolności do pracy.  W sierpniu 2013 r. Marcin G. przekroczył roczną kwotę ograniczenia podstawy wymiaru składek emerytalno-rentowych. W tym miesiącu pracodawca wypłacił pracownikowi, oprócz wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 12 500 zł, premię roczną w wysokości 22 500 zł oraz wynagrodzenie i dodatek za pracę przez dodatkowe 8 godzin. W sierpniu pracownik przez 5 dni przebywał na urlopie bezpłatnym, co spowodowało, że z 21 dni przepracował 16 dni.

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za sierpień wyniesie zatem 28 610 zł, tj. 15 000 zł x 7 miesięcy + 12 500 zł x 1 miesiąc + 22 500 zł = 140 000 zł; 140 000 zł – 111 390 zł.

Lista płac za sierpień 2013 r.

Wynagrodzenie zasadnicze (pomniejszone o dni urlopu bezpłatnego i powiększone za 8 nadgodzin)

12500,00

Nagroda roczna

22500,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalno-rentowe

28610,00

Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia chorobowe i wypadkowe

35000,00

Składka na ubezpieczenie emerytalne – 9,76% (pracownik)

2792,34

Składka na ubezpieczenia rentowe – 1,5% (pracownik)

429,15

Składka na ubezpieczenie chorobowe –– 2,45% (pracownik)

857,50

Razem ZUS (pracownik)

4078,99

Podstawa opodatkowania (po zaokrągleniu)

30810,00

Podstawa wymiaru składki zdrowotnej

30921,01

Podatek dochodowy – 18%

5499,47

Składka zdrowotna do odliczenia od podatku – 7,75%

2396,38

Składka zdrowotna do przekazania do ZUS – 9%

2782,89

Zaliczka na podatek do US

3103,00

Do wypłaty

25035,12

Aby uzupełnić stałe wynagrodzenie za sierpień 2013 r. oraz premię, należy obliczyć średni wskaźnik składek potrąconych od całej kwoty wypłaconej w sierpniu 2013 r., tj. 4078,99 x 100 : 35 000 zł = 11,65%. Do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego należy przyjąć:

  • wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 15 000 zł, czyli kwotę umowy o pracę, po pomniejszeniu o składki ustalone przy zastosowaniu średniego wskaźnika, tj. 13 252,50 zł (11,65% z 15 000 zł = 1747,50 zł),
  • nagrodę roczną po pomniejszeniu o składki na ubezpieczenia społeczne w wysokości 1/12 kwoty przy zastosowaniu średniego wskaźnika, tj. 1656,56 zł (11,65% z 22 500 zł : 12 = 218,44 zł).

Wynagrodzenie za sierpień 2013 r. (stałe i premia roczna) wyniesie po uzupełnieniu 14 909,06 zł (13 252,50 zł + 1656,56 zł).

Jeżeli pracownik otrzymujący wynagrodzenie stałe i zmienne w miesiącu, który jest uwzględniany w podstawie wymiaru zasiłku, przebywał na urlopie wypoczynkowym i był nieobecny w pracy z innych usprawiedliwionych przyczyn, to uzupełniając jego wynagrodzenie należy w całości potraktować je jak zmienne.

Kamil C. otrzymuje wynagrodzenie stałe w wysokości 10 000 zł miesięcznie i prowizję. Od 20 do 30 września 2013 r. był niezdolny do pracy. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie za okres od września 2012 r. do sierpnia 2013 r. W sierpniu pracownik przebywał przez 3 dni na urlopie wypoczynkowym i przez 5 dni na urlopie bezpłatnym.

Z 21 dni do przepracowania przepracował 13 dni. W sierpniu 2013 r. przekroczył roczną podstawę wymiaru składek. Za sierpień pracownik otrzymał:

  • stałe wynagrodzenie za pracę w kwocie 7619,05 zł (pomniejszone o dni urlopu bezpłatnego), z czego kwota 1000 zł stanowiła podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. Pracodawca odprowadził składki w łącznej wysokości 299,27 zł, tj. na:
    • ubezpieczenie emerytalne: 1000 zł x 9,76% = 97,60 zł,
    • ubezpieczenia rentowe: 1000 zł x 1,5% = 15 zł,
    • ubezpieczenie chorobowe: 7619,05 zł x 2,45% = 186,67 zł,
  • prowizję w wysokości 4500 zł, która została pomniejszona o składkę chorobową w wysokości 2,45%, tj. o 110,25 zł.

Aby uzupełnić stałe wynagrodzenie za sierpień 2013 r. oraz prowizję, należy obliczyć średni wskaźnik składek potrąconych od całej kwoty wypłaconej w tym miesiącu, tj. 409,52 zł (299,27 zł + 110,25 zł) x 100 : 12 119,05 zł = 3,38%. Następnie o wysokość średniego wskaźnika należy pomniejszyć przychód za sierpień i podzielić go przez dni faktycznie przepracowane oraz dni urlopu wypoczynkowego i pomnożyć przez dni obowiązujące do przepracowania, tj. 7619,05 zł (stałe wynagrodzenie za pracę) + 4500 (prowizja) – 3,38% x 12 119,05 zł : 16 (dni pracy i dni urlopu) x 21 (dni faktycznie do przepracowania) = 15 368,62 zł.

W podstawie wymiaru zasiłku należy uwzględnić wynagrodzenie za sierpień 2013 r., po uzupełnieniu w wysokości 15 368,62 zł.

Zadaj pytanie: Forum Kadry

Podstawa prawna:

Więcej przeczytasz w Sposobie na Płace >>>

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Sposób na płace

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, a czego boją się zetki?

Pracownicy pokolenia Z są postrachem pracodawców, HR-owców i rekruterów. A czego boją się zetki? Czy pokolenie Z jest przygotowane do wejścia na rynek pracy?

Świadczenia dla osób niepełnosprawnych 2024 i 2025 r. Jak wystąpić, wysokość, terminy

Poniżej znajduje się zbiór świadczeń dla osób niepełnosprawnych wraz z informacjami o tym, jakie warunki należy spełniać by ubiegać się o konkretne świadczenia, jak o nie wystąpić, a także o ich wysokości.

Rząd poprze projekt ustawy dotyczącej renty wdowiej. W czwartek będzie drugie czytanie w Sejmie. Jakie zmiany zaproponował rząd?

Rząd poprze obywatelski projekt ustawy w sprawie renty wdowiej - poinformowała Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej. W czwartek, 25 lipca, Sejm przeprowadzi drugie czytanie projektu.

Czy można zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym? Oczywiście, że można!

Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi w wieku przedemerytalnym. Prawo pracy przewiduje jednak przypadki, gdy taka ochrona nie przysługuje pracownikowi i możliwe jest zwolnienie go z pracy. Co to za przypadki?

REKLAMA

Świadczenie rehabilitacyjne 2024 i 2025 r. Dla kogo, jak wystąpić, wysokość

Przy przedłużającej się chorobie warto pamiętać, że po wyczerpaniu limitu zasiłku chorobowego, można wystąpić o dodatkowe świadczenie, dzięki któremu będzie można dalej dochodzić do siebie. Sprawdź, czym jest świadczenie rehabilitacyjne, komu przysługuje, jak o nie wystąpić, a także jaka jest wysokość tego świadczenia.

Pracodawcy chcą wiedzieć o dorabianiu i dodatkowych umowach pracownika. Dlaczego?

Dlaczego pracodawcy chcą wiedzieć o dodatkowych umowach pracownika? Okazuje się, że widzą w nich zagrożenie. Czy pracownik musi informować głównego pracodawcę o podejmowanych dodatkowych zleceniach i dorabianiu do podstawowego wynagrodzenia?

Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Jakie są założenia tej ustawy? Co z minimalnym wynagrodzeniem w 2025 r.?

Rząd pracuje nad projektem nowej ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Nowa ustawa wdraża dyrektywę dotyczącą minimalnych wynagrodzeń w Unii Europejskiej. Kiedy minimalne wynagrodzenie zostanie ustalone według nowych przepisów?

Zaległy urlop do 30 września 2024

Zbliża się ważny termin, którego pracownicy i pracodawcy nie powinni przegapić. Z dniem 30 września 2024 r. przedawnią się niewykorzystane urlopy, które przysługiwały za rok 2020 r. a które powinny być udzielone najpóźniej do 30 września 2021 r. 

REKLAMA

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku życia muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - ZUS czy OFE?

Mężczyźni do 55 roku życia i kobiety do 50 roku muszą zdecydować do końca lipca 2024 r. - gdzie będzie trafiać składka emerytalna? Na subkonto w ZUS czy do OFE? Kolejne okno transferowe będzie otwarte dopiero w 2028 roku.

Skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25. We wrześniu zmienić się mają kolejne przepisy

Kiedy słupek rtęci rośnie, a temperatury w Polsce są z roku na rok coraz wyższe, wydajność pracowników może spadać ale i wydajność uczniów podczas lekcji również może być niższa. Planowane są więc zmiany w edukacji. Mają być skrócone lekcje w roku szkolnym 2024/25, ponieważ we wrześniu mają zmienić się kolejne przepisy w zakresie pracy i nauki w upały.

REKLAMA