Kategorie

Postępowanie wyjaśniające w sprawach pracowniczych

Anna G. Dębińska
Jedną z wad postępowań sądowych jest ich długotrwałość i przewlekłość. Ustawodawca, chcąc wyeliminować ten stan, stworzył pewne mechanizmy, które mają na celu przyspieszenie postępowania.

Jednym z takich mechanizmów jest określone w art. 467 Kodeksu postępowania cywilnego wstępne badanie sprawy oraz w art. 468 k.p.c. podjęcie czynności wyjaśniających, które służą przyspieszeniu postępowania w sprawach o roszczenia pracowników ze stosunku pracy, a tym samym uskuteczniają i ułatwiają dochodzenie roszczeń. W sytuacji gdy dany spór znajduje swój finał w sądzie, a więc niezwłocznie po wniesieniu sprawy sąd dokonuje wstępnego jej badania (art. 467 § 1 k.p.c.).

Ważne!

Pojęcie „wniesienie sprawy” definiuje się w odniesieniu do spraw z zakresu prawa pracy jako wpłynięcie do sądu pisma wszczynającego postępowanie bądź też złożenie go ustnie do protokołu, a w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jako wpłynięcie akt sprawy ubezpieczeniowej od organu rentowego wraz z odwołaniem.

Zgodnie z treścią art. 467 § 2 k.p.c. wstępne badanie sprawy polega na:

• ustaleniu, czy pismo wszczynające postępowanie sądowe spełnia niezbędne wymagania, pozwalające nadać mu dalszy bieg, oraz

• podjęciu czynności umożliwiających rozstrzygnięcie sprawy na pierwszym posiedzeniu.

Tak więc w praktyce oznacza to, że sąd wnikliwie analizuje zarówno treść pozwu, jak i dołączonych do niego dokumentów (odwołania i akt organu rentowego) pod kątem spełnienia przez niego warunków formalnych, tj. dopuszczalności drogi sądowej, spełnienia przesłanek właściwości rzeczowej i miejscowej sądu). Jednocześnie w zakresie wstępnego badania leży również podjęcie czynności umożliwiających jak najszybsze rozstrzygnięcie danej sprawy. Niestety niezwykle rzadko dana sprawa zostaje rozstrzygnięta na pierwszym posiedzeniu sądu.

Jeżeli sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych, sąd może w ramach czynności wyjaśniających ocenić okoliczności, które wpłynęły na nieuwzględnienie przekroczenia przez odwołującego się terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego.

Braki formalne

Jeżeli w trakcie wstępnego badania danej sprawy okaże się, że istnieją braki formalne, które nie dadzą się usunąć w toku czynności wyjaśniających, wówczas przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie.

Wśród takich braków można wymienić:

• niedołączenie pełnomocnictwa,

• brak dodatkowego odpisu pozwu,

• nieoznaczenie żądania pozwu,

• brak właściwego oznaczenia strony pozwanej,

• brak podpisu itp.

Jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lutego 1972 r. (I PR 408/1971, niepubl.), „mylne oznaczenie pisma nie stanowi przeszkody do nadania mu właściwego biegu (art. 130 § 1 k.p.c.) i rozpoznania we właściwym trybie. (...) Tendencja do odformalizowania postępowania powinna zwłaszcza cechować działalność sądów w sprawach wszczynanych osobiście przez pracownika działającego bez adwokata, któremu sąd z mocy przepisów szczególnych (art. 460 i 467 k.p.c.) powinien służyć pomocą dla zapewnienia należytej ochrony jego uprawnień”.


Przepis art. 467 § 4 k.p.c. nieco odmiennie przedstawia kwestię badania wstępnego, jeżeli sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych. Mianowicie, jeżeli w toku badania wstępnego sprawy okaże się, że występują istotne braki w materiale sprawy, a przeprowadzenie jego uzupełnienia w postępowaniu sądowym byłoby połączone ze znacznymi trudnościami, przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia może zwrócić organowi rentowemu akta sprawy w celu uzupełnienia materiału sprawy.

To samo dotyczy wypadku, w którym decyzja organu rentowego nie zawiera:

• podstawy faktycznej,

• wskazania sposobu wyliczenia świadczenia,

w stosownego pouczenia o skutkach prawnych decyzji w trybie jej zaskarżenia.

Zarządzenie sędziego o zwrocie akt jest wiążące dla organu rentowego. Niewątpliwie mając na względzie, że czynności wyjaśniające służą de facto przyspieszeniu postępowaniu, zastosowanie przez sąd mechanizmu zwrotu akt organowi rentowemu należy stosować rozsądnie, tak aby nie uzyskać skutku odwrotnego od zamierzonego. Przewodniczący (wyznaczony sędzia) zwraca akta organowi rentowemu zarządzeniem, na które nie przysługuje zażalenie. Po zwrocie akt sprawy i uzupełnieniu braków organ rentowy albo wydaje nową decyzję, która podlega osobnemu zaskarżeniu w drodze odwołania, albo pozostaje przy decyzji wydanej uprzednio, zaskarżonej już przez ubezpieczonego, a więc oczywiście niewymagającej złożenia nowego odwołania. W każdym wypadku organ rentowy przekazuje sprawę sądowi, który orzeka co do istoty sprawy, lub postępowanie umarza (uchwała SN z 25 września 1997 r., III ZP 13/97, OSNP 1998/5/156).

Czynności wyjaśniające

Po wstępnym zbadaniu sprawy, w myśl treści art. 468 § 1 k.p.c., sąd podejmie czynności wyjaśniające, jeżeli przemawiają za tym wyniki wstępnego badania sprawy, a także gdy sprawa nie była przedmiotem postępowania przed komisją pojednawczą, chyba że czynności te nie przyspieszą postępowania lub są oczywiście niecelowe. A zatem przeprowadzenie czynności wyjaśniających jest fakultatywne i tylko od decyzji sądu zależy, czy rozpatrywany spór wymaga podjęcia takich czynności (wyrok SN z 21 kwietnia 1998 r., II UKN 4/98, OSNP 1999/7/252).

Celem przeprowadzenia czynności wyjaśniających jest:

• usunięcie braków formalnych pism procesowych, w tym w szczególności dokładniejsze określenie zgłoszonych żądań,

• wyjaśnienie stanowisk stron oraz skłonienie ich do pojednania i zawarcia ugody,

• ustalenie, jakie z istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności są sporne między stronami oraz czy i jakie dowody należy przeprowadzić w celu ich wyjaśnienia,

• wyjaśnienie innych okoliczności, mających znaczenie dla prawidłowego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd przeprowadza czynności wyjaśniające bez udziału ławników. Jeżeli uzna, że przeprowadzenie czynności wyjaśniających jest niecelowe, wówczas wyznacza termin rozprawy.

Ważne!

Termin rozprawy powinien być wyznaczony tak, aby od daty zakończenia postępowania czynności wyjaśniających, a jeżeli nie podjęto tych czynności - od daty wniesienia pozwu lub odwołania, do rozprawy nie upłynęło więcej niż 2 tygodnie, chyba że zachodzą niedające się usunąć przeszkody (art. 471 k.p.c.).

Postanowienia zawarte w art. 467, 468 i 471 k.p.c. nie mają zastosowania w sprawach z zakresu prawa pracy, w których pracownik jest stroną pozwaną.

Anna G. Dębińska

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.