Kategorie

Dokumenty wymagane do ustalenia wysokości emerytury

Jan Witkowski
Jan Witkowski
Ustalenie wysokości emerytury prawie zawsze jest uzależnione od dostarczenia przez wnioskodawcę określonych dokumentów. Muszą one potwierdzać okresy składkowe i nieskładkowe oraz wysokość uzyskiwanych wynagrodzeń.

Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 r. oraz urodzone w latach 1949–1968, które wymagane warunki spełniły do 31 grudnia 2008 r., nabywają prawo do emerytury obliczonej na tzw. dotychczasowych zasadach. Wysokość tego świadczenia jest uzależniona od liczby udowodnionych przez wnioskodawcę okresów składkowych i nieskładkowych, zarobków z wybranych lat (w stosunku do przeciętnych płac w tych latach) oraz aktualnie obowiązującej kwoty bazowej.

Z kolei osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do tzw. nowej emerytury uzależnionej od kwoty kapitału początkowego oraz składek emerytalnych zgromadzonych na indywidualnym koncie w ZUS, a także wartości średniego dalszego trwania życia właściwego dla wieku przejścia na emeryturę. Kapitał początkowy, odzwierciedlający przebieg kariery zawodowej przed 1 stycznia 1999 r., jest ustalany na podobnych zasadach jak „stara” emerytura, co oznacza, że jego kwota jest uzależniona zarówno od długości stażu ubezpieczeniowego sprzed 1 stycznia 1999 r., jak i wysokości zarobków uzyskiwanych w wybranych latach przed 1999 r. Zarobki te, jak również okresy składkowe oraz nieskładkowe przebyte do końca 2008 r., wpływają też na wysokość rekompensaty stanowiącej dodatek do kapitału początkowego. Przysługuje ona osobom, które przez co najmniej 15 lat były zatrudnione w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i nie nabyły prawa do wcześniejszej emerytury.

Długość stażu składkowego i nieskładkowego ma również znaczenie dla osób, których emerytura wyliczona z kapitału początkowego i składek zgromadzonych na koncie w ZUS okazała się niższa od najniższej emerytury. W takiej sytuacji ZUS podwyższy kwotę świadczenia do tej gwarancji tylko wtedy, gdy wnioskodawca udowodnił odpowiedni staż ubezpieczeniowy (obecnie 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn).

PRZYKŁAD

Maria D. urodziła się w 1952 r. Obecnie nie ma jeszcze ustalonego kapitału początkowego. Do końca 2008 r. przepracowała 15 lat w szczególnych warunkach. Dotychczas nie nabyła wcześniejszych uprawnień emerytalnych. W grudniu 2012 r. ukończyła 60 lat i będzie mogła ubiegać się o przyznanie tzw. nowej emerytury wraz z rekompensatą za pracę w szczególnych warunkach. Zgłaszając wniosek o to świadczenie, będzie musiała dołączyć m.in. dokumenty potwierdzające:

– okresy składkowe i nieskładkowe przebyte przed 1 stycznia 2009 r. (do celów obliczenia rekompensaty i ewentualnego podwyższenia emerytury do minimalnej kwoty),

– wysokość zarobków uzyskanych do końca 1999 r. (do celów obliczenia kapitału początkowego).

Świadectwo pracy lub zaświadczenie

Ustalając wysokość „starej” emerytury, a także emerytury hipotetycznej ustalanej do celów obliczenia kapitału początkowego lub rekompensaty (za okres przypadający przed 1 stycznia 1999 r.), ZUS ustala część należną za okresy składkowe (po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok tych okresów) oraz część należną za okresy nieskładkowe (po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok tych okresów). Im więcej tych okresów wnioskodawca udowodni, tym ma wyższą emeryturę.

Podstawowym dokumentem potwierdzającym przebyte okresy składkowe i nieskładkowe jest świadectwo pracy, do którego wydania pracodawca jest zobowiązany. Musi on w nim zamieścić m.in. informacje dotyczące okresu i rodzaju wykonywanej przez pracownika pracy, zajmowanych stanowisk, trybu rozwiązania stosunku pracy, inne informacje niezbędne do ustalenia uprawnień pracowniczych oraz uprawnień z ubezpieczenia społecznego.


Wśród tych ostatnich powinny się znaleźć m.in. dane dotyczące okresu korzystania z urlopu bezpłatnego i podstawy prawnej jego udzielenia, wykorzystanego urlopu wychowawczego, okresów nieskładkowych, przypadających w okresie zatrudnienia, którego dotyczy świadectwo pracy, czy też okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Dowodem potwierdzającym okresy składkowe i nieskładkowe może być też zaświadczenie zakładu pracy zawierające odpowiednie dane (wymienione wyżej dla świadectwa pracy). Okresy zatrudnienia można potwierdzić również za pomocą wpisów dokonanych przez pracodawcę w legitymacji ubezpieczeniowej, jeśli posiadają one pieczątkę imienną osoby, która ich dokonywała. W odniesieniu do niektórych okresów wymienionych w przepisach (np. zatrudnienia osób, których dokumenty uległy zniszczeniu na skutek powodzi) środkiem dowodowym mogą być również zeznania świadków.

W celu udowodnienia niektórych okresów składkowych lub nieskładkowych ZUS dopuszcza również inne środki dowodowe, takie jak: decyzje i zaświadczenia określonych organów, potwierdzenia ubezpieczenia przez ZUS, książeczki wojskowe, zaświadczenia lekarskie, oświadczenia określonych osób, umowy, pisma i legitymacje.

Dokumenty potwierdzające zarobki

Wysokość wynagrodzeń uzyskiwanych w poszczególnych latach kariery zawodowej decyduje w znacznej mierze o wysokości „starej” emerytury oraz kapitału początkowego. Porównując zarobki z wybranych lat kalendarzowych do przeciętnych płac z tych lat, ZUS oblicza podstawę wymiaru emerytury (lub kapitału początkowego), a następnie od tak ustalonej podstawy wymiaru – wysokość świadczenia.

Podstawowym dokumentem potwierdzającym wysokość osiągniętych przez pracownika wynagrodzeń jest zaświadczenie zakładu pracy. Zaleca się, aby zostało ono wystawione na formularzu ZUS Rp-7, gdyż w takim przypadku pracodawca może mieć pewność, że przekaże wszystkie dane niezbędne do prawidłowego ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub kapitału początkowego.

Zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu (ZUS Rp-7) może wystawić co do zasady wyłącznie ten pracodawca, który zatrudniał pracownika. Takie uprawnienie ma również następca prawny pracodawcy, który powstał w wyniku przekształceń własnościowych lub restrukturyzacji (np. spółka prawa handlowego utworzona po sprywatyzowaniu przedsiębiorstwa państwowego). ZUS honoruje też zaświadczenia ZUS Rp-7 wystawione przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa lub Agencję Nieruchomości Rolnych dla pracowników zlikwidowanych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. Jeśli w stosunku do pracodawcy zostało wszczęte postępowanie likwidacyjne lub upadłościowe, zaświadczenie ZUS Rp-7 może wystawić również likwidator lub syndyk masy upadłościowej.

Równorzędnym z zaświadczeniem ZUS Rp-7 środkiem dowodowym są wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej, jeżeli zawierają informację o dacie rozpoczęcia i zakończenia pracy, o jej rodzaju, kwocie wynagrodzenia oraz roku, w którym zostało ono osiągnięte. Niezbędna jest też pieczątka zakładu pracy lub upoważnionego pracownika oraz podpis i pieczątka służbowa kierownika komórki finansowej lub upoważnionego pracownika.

Podstawa prawna:

  • art. 103a i 115–117 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.),
  • § 10 oraz § 21–24 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (DzU nr 237, poz. 1412).

 

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Potrącenie zaległości ZUS z emerytury od 2022 r.

    Potrącenie zaległości składkowych z emerytury, renty i zasiłku będzie możliwe od 2022 r. ZUS odliczy składkę zdrowotną, podatek i należności składkowe nieopłacone w terminie. Do jakiej wysokości?

    Niemcy: niezaszczepieni bez rekompensaty za czas kwarantanny

    Niezaszczepieni nie otrzymają rekompensaty za czas kwarantanny. Nowe przepisy w Niemczech zaczną obowiązywać od 1 listopada 2021 r.

    Praca zdalna a work-life balance

    Praca zdalna a work-life balance - za dużo work i za mało life? Z badania "Candidate Pulse" wynika, ze praca zdalna zachwiała balansem między życiem prywatnym i zawodowym. Pracownicy odczuwają również więcej presji ze strony pracodawców.

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid [VIDEO]

    Pracodawca sprawdzi certyfikat covid? Najpewniej tak, ale na zasadzie dobrowolności. Co to oznacza? Na to i inne pytania odpowiada Stanisław Szwed, wiceminister pracy, polityki społecznej i rodziny.

    Obniżenie wieku emerytalnego jako fatalna decyzja [VIDEO]

    Obniżenie wieku emerytalnego było fatalną decyzją. Ekonomiści negatywnie oceniają niższy i zróżnicowany dla kobiet i mężczyzn wiek emerytalny w Polsce.

    Co pandemia uświadomiła menadżerom? [VIDEO]

    Pandemia a zarządzanie - co kryzys wywołany pandemią uświadomił menadżerom? Okazało się, że kapitał ludzki jest niezwykle ważny. Duże znaczenie ma także zdolność do szybkich zmian.

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.