Kategorie

Jak przeliczyć staż emerytalny

Jan Witkowski
Jan Witkowski
Osoba uprawniona do emerytury może ubiegać się o przeliczenie stażu emerytalnego, dostarczając do ZUS dokumentację potwierdzającą nowe okresy składkowe i nieskładkowe. Doliczenie tych okresów przebytych po przyznaniu świadczenia nie jest możliwe w przypadku emerytury ustalanej na nowych zasadach.

Staż emerytalny ma bardzo duży wpływ na wysokość emerytury obliczanej według tzw. dotychczasowych zasad. Mają one zastosowanie przede wszystkim do osób urodzonych przed 1 stycznia 1949 r. Mogą z nich jednak skorzystać również osoby młodsze, które przechodzą na wcześniejszą emeryturę.

Dłuższy staż emerytalny

Reklama

Obliczając emeryturę według starych zasad, ZUS ustala część świadczenia przysługującą za okresy składkowe (mnożąc po 1,3% podstawy wymiaru za każdy rok udowodnionych okresów składkowych) oraz część należną za okresy nieskładkowe (mnożąc po 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok przebytych okresów nieskładkowych). Oznacza to, że im większy okres stażu wnioskodawca zdołał udowodnić, tym wyższą emeryturę może otrzymać z ZUS.

Okresy składkowe to najkrócej mówiąc okresy aktywności zawodowej, w tym m.in. okresy pozostawania w stosunku pracy, wykonywania pracy nakładczej czy też prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast okresy nieskładkowe to okresy braku aktywności zawodowej, za które nie była opłacana składka na ubezpieczenia społeczne (m.in. okresy pobierania świadczeń chorobowych, studiów wyższych, przebywania na urlopie wychowawczym, a także pobierania zasiłku bądź świadczenia przedemerytalnego).

Raz ustalony staż emerytalny może zostać następnie przeliczony. Osoba uprawniona ma bowiem prawo zażądać doliczenia nieuwzględnionych wcześniej okresów składkowych i nieskładkowych. Mogą to być okresy przebyte przed przyznaniem świadczenia (niezaliczone np. z powodu braku dokumentów), ale przede wszystkim okresy, które miały miejsce już po nabyciu uprawnień emerytalnych. Do tych ostatnich można zaliczyć np. okresy pozostawania w stosunku pracy lub prowadzenia działalności gospodarczej, które miały miejsce po przyznaniu emerytury.

Przykład

Ubezpieczona (urodzona 12 czerwca 1948 r.) ma przyznaną emeryturę od marca 2009 r. Nie mogła wtedy przedstawić wszystkich dokumentów potwierdzających okresy wykonywanej pracy. ZUS nie uwzględnił ich więc w wymiarze emerytury. Na początku 2010 r. dotarła do tych dokumentów i dostarczyła do placówki ZUS wypłacającej świadczenie. W związku z tym może ubiegać się o doliczenie okresów, które potwierdza ta dokumentacja.


Bez doliczania okresów

Reklama

Doliczenie okresów składkowych i nieskładkowych przebytych po przyznaniu świadczenia nie jest możliwe w przypadku emerytury ustalanej na nowych zasadach, w tym również emerytury obliczanej w mieszanej wysokości. Przypomnijmy, że ta ostatnia ustalana jest dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., które wiek emerytalny ukończą w latach 2009–2013 oraz spełnią inne wymagane warunki. Taka emerytura składa się w pewnej części ze świadczenia obliczonego „po staremu”, a w pozostałej części z emerytury obliczonej według nowych zasad.

Część emerytury mieszanej obliczona na dotychczasowych zasadach może być ponownie ustalona przez doliczenie okresów składkowych lub nieskładkowych. Okresy te muszą jednak przypadać zawsze przed dniem, od którego została przyznana emerytura. Jeśli miały miejsce później – nie mogą być doliczone do stażu emerytalnego.

Świadczeniobiorca pracujący po przyznaniu emerytury ustalanej na nowych zasadach może się ubiegać jedynie o uwzględnienie składek na ubezpieczenie emerytalne zewidencjonowanych na indywidualnym koncie w ZUS za okres ubezpieczenia przypadający po przyznaniu emerytury.

Przykład

Ubezpieczona od czerwca 2009 r. ma przyznaną emeryturę na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej. Emerytura ta została obliczona według mieszanych zasad. Po przyznaniu świadczenia uprawniona ponownie nawiązała stosunek pracy, w którym nadal pozostaje. Mimo to nie może ubiegać się o doliczenie nowego okresu ubezpieczenia do stażu emerytalnego ustalonego w „starej” części emerytury. Może natomiast zgłosić wniosek o doliczenie składek zewidencjonowanych na koncie w ZUS po przyznaniu świadczenia.

Przeliczenie stażu emerytalnego

Doliczenie okresów składkowych i nieskładkowych polega na dodaniu do dotychczasowej kwoty świadczenia odpowiednio po 1,3% lub 0,7% podstawy wymiaru ustalonej w wyniku waloryzacji za każdy rok tych okresów. Tak jak w przypadku pierwszego obliczenia emerytury tak i przy ponownym ustalaniu jej wysokości okresy składkowe ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

Przeliczenie stażu emerytalnego następuje zawsze na wniosek emeryta. Wniosek powinien zostać zgłoszony w placówce ZUS wypłacającej świadczenie. Do wniosku trzeba dołączyć dokument potwierdzający okresy składkowe i nieskładkowe (np. świadectwo pracy lub zaświadczenie pracodawcy, zaświadczenie uczelni wyższej itp.).


Jeśli świadczeniobiorca wnioskuje o doliczenie okresów sprzed przyznania emerytury, może wystąpić z odpowiednim wnioskiem w każdym czasie. Nie ma w tym przypadku znaczenia, czy aktualnie jest objęty ubezpieczeniami społecznymi, czy też nie pozostaje w ubezpieczeniu.

Dużo ostrzejsze wymogi obowiązują przy składaniu wniosku o doliczenie stażu przypadającego po przyznaniu emerytury. Wniosek taki może być złożony najwcześniej po zakończeniu kwartału kalendarzowego, a więc nie wcześniej niż w styczniu, kwietniu, lipcu i październiku danego roku. Jedynie wówczas, gdy ubezpieczenie ustało w trakcie kwartału, wniosek o doliczenie okresów składkowych lub nieskładkowych można zgłosić w każdym czasie po ustaniu tego ubezpieczenia.

Należy podkreślić, że ZUS ustala wysokość emerytury z uwzględnieniem doliczonych okresów od miesiąca zgłoszenia wniosku. Tak więc osoba, która ma takie okresy, powinna jak najszybciej wnioskować o ich doliczenie, uwzględniając oczywiście wspomniane wyżej ograniczenia co do czasu zgłoszenia wniosku.

Doliczanie okresów nieskładkowych

Przy ustalaniu wysokości emerytury obowiązuje zasada, zgodnie z którą okresy nieskładkowe podlegają uwzględnieniu w wymiarze nieprzekraczającym 1/3 udowodnionych okresów składkowych. Oznacza to, że w przypadku gdy ZUS uwzględnił przy obliczeniu kwoty świadczenia okresy nieskładkowe w maksymalnym wymiarze, nie może doliczyć kolejnych okresów nieskładkowych.

Może się zdarzyć, że ZUS nie uwzględnił wcześniej wszystkich okresów nieskładkowych, gdyż musiał je ograniczyć do 1/3 składkowych. Jeśli osoba uprawniona wnioskuje następnie o doliczenie nowych okresów składkowych, ZUS – uwzględniając te okresy – dolicza automatycznie określoną część nieuwzględnionych wcześniej okresów nieskładkowych. Dokonuje tego bez konieczności składania odrębnego wniosku i tylko w takim wymiarze, aby okresy nieskładkowe nie przekraczały po doliczeniu 1/3 udowodnionych okresów składkowych.

Podstawa prawna:

  • art. 53, art. 112, 113, art. 114 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DzU z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?