Kategorie

Wybór przedstawiciela pracowników

Joanna Skrobisz
Wybór przedstawiciela pracowników następuje w zakładach pracy, w których nie działają związki zawodowe. W niektórych sytuacjach przepisy prawa pracy przewidują obowiązek pracodawcy konsultacji określonych spraw z przedstawicielem pracowników. Czy wybór przedstawiciela jest obowiązkiem pracodawcy?
Reklama

Zakład prywatny zatrudnia 35 osób, nie ma wybranego przedstawiciela pracowników. Chcemy się dowiedzieć, czy wybór przedstawiciela pracowników jest obowiązkiem pracodawcy, jakie są konsekwencje dla pracodawcy z tytułu nie posiadania przedstawiciela pracowników? Co w tej sytuacji, gdy pracodawca chce zwolnić się z tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych czy z możliwością nie wypłacania świadczeń urlopowych u małego przedsiębiorcy?

Reklama

Przepisy prawa wymagają w określonych sytuacjach obowiązek współdziałania pracodawcy z wybranym przedstawicielem pracowników. Pracodawca, u którego nie działają związki zawodowe zobowiązany do tworzenia zakładowego funduszu świadczeń socjalnych nie może zwolnić się z obowiązku tworzenia funduszu bez uzgodnienia tego z przedstawicielem pracowników wybranym w sposób przyjęty u danego pracodawcy. Nie będzie mógł również zawiesić, niektórych przepisów prawa pracy wynikających z regulaminów wynagradzania.

Przedstawiciela pracowników wybiera się tylko w zakładach pracy, w których nie działają związki zawodowe. Jednak przedstawiciel ten nie ma uprawnień przyznanych przepisami prawa dla organizacji związkowej. Pracodawca ma obowiązek konsultowania bądź zawierania porozumienia z przedstawicielem załogi tylko wówczas, gdy wynika to wyraźnie przepisów prawa pracy. Takie uregulowania znajdują się w Kodeksie pracy, ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, w ustawie o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Należy pamiętać, że pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednie warunki do przeprowadzenia konsultacji oraz zachować przedstawicielom pracowników prawo do wynagrodzenia za czas przeznaczony na konsultacje. Współdziałanie pracodawcy z osoba wybraną przez załogę przepisy kodeksu pracy przewidują w dwóch artykułach. Dotyczą one zawierania porozumień zbiorowych pogarszających sytuację pracowników. Wynika to z:

  • art. 91 k.p., gdy jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, może być zawarte porozumienie o zawieszeniu stosowania w całości lub w części przepisów prawa pracy, określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Porozumienie zawiera pracodawca i reprezentująca pracowników organizacja związkowa, a jeżeli u pracodawcy nie działa taka organizacja, porozumienie zawiera pracodawca i przedstawiciele załogi wyłonieni w trybie przyjętym u tego pracodawcy. Zawieszenie stosowania przepisów prawa pracy nie może trwać jednak dłużej niż przez okres 3 lat.
  • z art. 231a k.p. zgodnie, z którym, jeżeli jest to uzasadnione sytuacją finansową pracodawcy, nieobjętego układem zbiorowym pracy lub zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, może być zawarte porozumienie o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownikami, w zakresie i przez czas ustalone w porozumieniu. Również ma to miejsce, gdy u pracodawcy nie działa organizacja związkowa, porozumienie zostaje zawarte z przedstawicielstwem pracowników wyłonionym w trybie przyjętym u tego pracodawcy.

oraz zadania z zakresu bhp w zakładzie pracy, co wynika z:

  • art. 23711a K.p. wynika obowiązek pracodawcy konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkich działań podejmowanych w sferze bhp . Przepisu tego wynikają, ponadto następujące zasady:
    • pracownik wybrany może żądać od pracodawcy podjęcia konsultacji w każdej sprawie z zakresu bhp,
    • przedstawiciel pracowników, w tym wchodzący w skład komisji bhp, może kierować do pracodawcy wnioski w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zawodowych,
    • na uzasadniony wniosek pracowników inspektorzy pracy podejmują działania kontrolno-nadzorcze,
    • przedstawiciele pracowników nie może ponosić jakichkolwiek negatywnych skutków z tytułu realizacji praw wynikających z tego przepisu.

Współdziałanie pracodawcy z reprezentantem załogi przewidują również inne przepisy takie jak:

1. Ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, która w:

  • art. 4 ustawy zawiera postanowienia, zgodnie z którymi regulaminu wynagradzania w sprawie wysokości odpisu na fundusz lub nietworzenia funduszu wymagają uzgodnienia z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów. Również zasady korzystania ze środków funduszu socjalnego pracodawca określa w regulaminie funduszu, którego treść musi być uzgodniona z pracownikiem wybranym przez załogę.

2. Ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (o zwolnieniach grupowych), która w:

  • art. 2 ustawy zawiera uregulowania zgodnie z którymi pracodawca jest zobowiązany skonsultować z przedstawicielem załogi zamiar przeprowadzenia zwolnienia grupowego, podać na piśmie przyczyny zamierzonego zwolnienia, powiadomić o grupach zawodowych pracowników objętych zamiarem grupowego zwolnienia. Ponadto w okresie tych zwolnień powinien konsultować kryteria doboru pracowników do grupowego zwolnienia, kolejność dokonywania zwolnień pracowników, propozycje rozstrzygnięcia spraw pracowniczych związanych z zamierzonym grupowym zwolnieniem, a jeżeli obejmują one świadczenia pieniężne, pracodawca jest obowiązany dodatkowo przedstawić sposób ustalania ich wysokości. Informacje te powinny zostać przekazane przedstawicielowi załogi w terminie umożliwiającym zgłoszenie w ramach konsultacji propozycji dotyczących wymienionych spraw.
  • art. 3 ustawy nakłada obowiązek na pracodawcę skonsultowania treści regulaminu zwolnień grupowych z przedstawicielami pracowników.

Żadne przepisy nie określają trybu wyłaniania przedstawicielstwa pracowników, dając pracodawcy dowolność w tym zakresie. Pracodawca sam ustala warunki i tryb przeprowadzenia wyborów reprezentanta załogi. Określa on również okres na który powołany jest przedstawiciel załogi oraz jego kompetencje. Należy zaznaczyć, że choć przepisy nakładają obowiązek na pracodawcę uzgadnianie bądź zawieranie porozumień z przedstawicielem pracowników, to wybrana na to stanowisko osoba nie jest objęta żadną szczególną ochroną, jaka przysługuje np. niektórym działaczom związkowym.

Podstawa prawna:

  • ustawy z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych ( Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.)
  • art. 91, art. 231a art. 23711a Kodeks pracy
  • ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz.U. z 2012, poz. 592 ze zm.);
  • ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. Nr 90, poz. 844 ze zm.)
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?