Kategorie

Praca tymczasowa w prawie unijnym i polskim

Agnieszka Zwolińska
Regulacje polskie dotyczące urlopu wypoczynkowego stawiają pracowników tymczasowych w mniej korzystnej sytuacji, niż gdyby wykonywali oni taką samą pracę i byli zatrudnieni bezpośrednio przez pracodawcę-użytkownika.
Reklama

W obrębie Unii Europejskiej występują znaczne różnice w korzystaniu z pracy tymczasowej oraz w warunkach pracy pracowników tymczasowych. Próbę wyeliminowania tych różnic w zakresie, w jakim uzasadnia to potrzeba ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników tymczasowych, podjęto w dyrektywie w sprawie pracy tymczasowej (dalej powoływanej jako dyrektywa). Dyrektywa weszła w życie 5 grudnia 2008 r. Termin na jej wdrożenie do prawa krajowego upłynął 5 grudnia 2011 r. W prawie polskim zatrudnienie pracowników tymczasowych reguluje ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (dalej powoływana jako ustawa). Została ona wydana przed wejściem w życie dyrektywy, w związku z tym powstaje pytanie o jej zgodność z celem i brzmieniem dyrektywy.

Celem dyrektywy jest zagwarantowanie, aby podstawowe warunki pracy i zatrudnienia, które mają zastosowanie do pracowników tymczasowych, odpowiadały co najmniej warunkom, jakie byłyby do nich stosowane, gdyby zostali zatrudnieni bezpośrednio przez przedsiębiorstwo-użytkownika na tym samym stanowisku.

Podstawowe pojęcia

Dyrektywa definiuje, jak należy rozumieć pojęcia: pracownik tymczasowy, przedsiębiorstwo-użytkownik, podstawowe warunki pracy i zatrudnienia.

Pracownikiem tymczasowym jest pracownik zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej na podstawie umowy o pracę lub związany z tą agencją stosunkiem pracy w celu skierowania go do wykonywania tymczasowo pracy pod nadzorem i kierownictwem przedsiębiorstwa-użytkownika (art. 3 lit. c dyrektywy). Definicja ta zdaje się odpowiadać polskiej definicji pracownika tymczasowego. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy pracownikiem tymczasowym jest pracownik zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej wyłącznie w celu wykonywania pracy tymczasowej na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy-użytkownika.

Polska ustawa dodatkowo wprowadza definicję pracy tymczasowej, co pośrednio ogranicza zakres zastosowania pojęcia pracownik tymczasowy.

Pracą tymczasową jest praca wykonywana na rzecz danego pracodawcy-użytkownika, maksymalnie przez okres wskazany w ustawie:

  • o charakterze sezonowym, okresowym, doraźnym,
  • której terminowe wykonanie przez pracowników pracodawcy-użytkownika nie byłoby możliwe lub
  • której wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika pracodawcy-użytkownika.
Reklama

Ponadto należy pamiętać o art. 8 ustawy. W przepisie tym enumeratywnie wymieniono prace, które nie mogą być powierzone pracownikowi tymczasowemu. Jest wśród nich praca pracownika pracodawcy-użytkownika w okresie uczestniczenia przez niego w strajku (art. 8 pkt 2 ustawy). Wyłączenie takie jest dopuszczalne w świetle dyrektywy. W pkt 20 preambuły wskazano bowiem, że przepisy dyrektywy dotyczące ograniczeń lub zakazów odnośnie do pracy tymczasowej nie naruszają przepisów państw członkowskich zakazujących zastępowania pracowników uczestniczących w strajku pracownikami tymczasowymi.

Przez przedsiębiorstwo-użytkownika dyrektywa rozumie każdą osobę fizyczną lub prawną, na której rzecz oraz pod której nadzorem i kierownictwem pracownik tymczasowy tymczasowo wykonuje pracę. Definicja ta odpowiada w prawie polskim pojęciu pracodawcy-użytkownika. Warto jednak zauważyć, że bardziej uzasadnione byłoby przyjęcie nazewnictwa zaproponowanego w dyrektywie. Termin pracodawca-użytkownik sugeruje – błędnie, że podmiot ten jest stroną stosunku pracy pracownika tymczasowego albo iż z usługi pracy tymczasowej może skorzystać tylko pracodawca. Wbrew tej sugestii należy podkreślić, że pracodawcą-użytkownikiem może być również podmiot, który nie zatrudnia pracowników, a np. korzysta wyłącznie z pracy zleceniobiorców.


Przez podstawowe warunki pracy i zatrudnienia dyrektywa rozumie warunki pracy i zatrudnienia ustanowione przez przepisy ustawowe, wykonawcze, administracyjne, układy zbiorowe pracy i inne wiążące przepisy ogólne obowiązujące w przedsiębiorstwie-użytkowniku dotyczące:

  • norm czasu pracy, godzin nadliczbowych, przerw, okresów odpoczynku, pracy w porze nocnej, urlopu oraz świąt,
  • wynagrodzenia.

Wynagrodzenie i prawo do urlopu

Co istotne, dyrektywa nie definiuje, jak szeroko rozumieć podstawowe warunki dotyczące wynagrodzenia, odsyłając do definicji wynagrodzenia w prawie krajowym. Oznacza to, że pracownicy tymczasowi powinni mieć co najmniej takie same warunki zatrudnienia jak w sytuacji, gdyby wykonywali taką samą pracę, będąc bezpośrednio zatrudnieni przez przedsiębiorstwo-użytkownika. Dyrektywa dopuszcza wprowadzenie odstępstw od podanej wyżej zasady po konsultacji z partnerami społecznymi, m.in. w odniesieniu do wynagrodzenia.

W kontekście przedstawionej wyżej zasady polska regulacja budzi zastrzeżenia. Ustawa określa odmienne od Kodeksu pracy zasady nabywania, wykorzystywania oraz wynagradzania urlopów wypoczynkowych pracowników tymczasowych. Z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że pracownik tymczasowy nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego za każdy miesiąc pozostawania w dyspozycji pracodawcy-użytkownika w wymiarze 2 dni. Z kolei z art. 10 ust. 2 ustawy wynika, że pracodawca-użytkownik, w przypadku gdy okres wykonywania na jego rzecz pracy jest krótszy niż 6 miesięcy, nie jest zobowiązany umożliwić pracownikowi tymczasowemu wykorzystanie w tym okresie urlopu wypoczynkowego w naturze. Z podanej wyżej unijnej definicji podstawowych warunków pracy i zatrudnienia wynika, że zasada równego traktowania obejmuje również warunki dotyczące urlopu. Regulacje polskie stawiają natomiast pracowników tymczasowych w mniej korzystnej pozycji w porównaniu do sytuacji, w której – wykonując taką samą pracę – byliby zatrudnieni bezpośrednio przez pracodawcę-użytkownika.

Organy reprezentujące pracowników

Spośród innych kwestii uregulowanych w dyrektywie warto zwrócić uwagę na możliwość wprowadzania do prawa krajowego rozwiązania, zgodnie z którym pracownicy tymczasowi byliby uwzględniani przy obliczaniu progu, powyżej którego należy utworzyć organy reprezentujące pracowników w przedsiębiorstwie-użytkowniku, a nie agencji pracy tymczasowej. Decyzję w tej sprawie pozostawiono poszczególnym państwom członkowskim.

Ponadto dyrektywa wskazuje na obowiązek przedsiębiorstwa-użytkownika przekazania odpowiedniej informacji na temat korzystania z pracy pracowników tymczasowych, gdy przedstawia ono informację o sytuacji zatrudnienia organom reprezentującym pracowników. W realiach polskich oznacza to obowiązek pracodawcy-użytkownika poinformowania w sprawie korzystania z pracy pracowników tymczasowych nie tylko związków zawodowych, ale również rad pracowników, jeżeli takie u niego działają.

Podstawa prawna:

  • dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/104/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie pracy tymczasowej (DzUrz UE L 327 z 5.12.2008 r., s. 9),
  • ustawa z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (DzU nr 166, poz. 1608 ze zm.).

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.