Niebieska Karta UE - co to jest, jak uzyskać?

Niebieska Karta UE

Cudzoziemiec zamierzający podjąć w Polsce zatrudnienie powinien uzyskać odpowiednie zezwolenie umożliwiające mu legalny pobyt i pracę. Zdecydowana większość pracowników ubiega się o udzielenie „zwykłego” zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (zgodnie z art. 114 ustawy o cudzoziemcach). Pomimo upływu ponad 8 lat od wprowadzenia w ustawie o cudzoziemcach specjalnego rozwiązania dedykowanego osobom wykonującym pracę w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (tzw. Niebieska Karta UE) wciąż zarówno wśród cudzoziemców jak i samach urzędników zauważalna jest niska świadomość jego istnienia. Prowadzi to do sytuacji, w której cudzoziemcy spełniający kryteria uzyskania Niebieskiej Karty UE aplikują o udzielenie im „zwykłego” zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, przez co tracą szereg należnych im przywilejów.

Polecamy: Seria poradników z prawa pracy

Ideę wdrożenia Niebieskiej Karty UE wprowadziła Dyrektywa Rady 2009/50/WE z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wysokich kwalifikacji. Celem Rady UE było przyciągnięcie na teren UE wysoko wykwalifikowanych pracowników z państw trzecich i umożliwienie ich łatwiejszego  zatrudniania oraz elastyczności w zmianie miejsca praca czy też kraju zamieszkania.

Rozwiązania dotyczące Niebieskiej Karty UE zostały wprowadzone w Polsce w 2012 roku jeszcze w poprzedniej wersji ustawy o cudzoziemcach. W obecnej ustawie uregulowane zostały w artykułach od 127 do 138.

Kryteria otrzymania Niebieskiej Karty UE są w znacznej części zbliżone do tych warunkujących otrzymanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Do dokumentów zbieżnych niezbędnych do udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji oraz zezwolenia na pobyt czasowy i pracę zaliczamy:

• wypełniony wniosek,
• załącznik nr 1,
• informację starosty,
• dokumenty potwierdzające posiadanie w Polsce miejsce zamieszkania oraz ubezpieczenie zdrowotne.

Ponadto cudzoziemiec powinien dołączyć zawartą na okres co najmniej roku umowę o pracę, umowę o pracę nakładczą, umowę cywilnoprawną, na podstawie której wykonuje pracę, świadczy usługi lub pozostaje w stosunku służbowym.

Wynagrodzenie zawarte w ww. umowie nie może być niższe niż 150% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym zawarcie umowy (w roku 2020 wynagrodzenie to nie może być niższe niż 7377,26 PLN).

Dodatkowo należy udowodnić posiadanie kwalifikacji uzyskanych w wyniku ukończenia studiów wyższych albo co najmniej pięcioletnie doświadczenie zawodowe na poziomie porównywalnym z poziomem kwalifikacji uzyskanych w wyniku ukończenia studiów wyższych, niezbędne do wykonywania pracy określonej w zawartej umowie.

Ponadto, jeżeli praca ma być wykonywana w zawodzie regulowanym trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji oraz spełnienie warunków umożliwiających jego wykonywanie.

Konieczność spełnienia dodatkowych wymagań związanych z odpowiednim poziomem wynagrodzenia czy też posiadaniem odpowiednich kwalifikacji zawodowych rekompensowana jest szeregiem korzyści jakie przysługują posiadaczowi Niebieskiej Karty UE.

Przywileje, jakie ze sobą niesie posiadanie Niebieskiej Karty UE:

1. Możliwość zmiany zezwolenia oraz elastyczność na rynku pracy.

Zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenie, o którym mowa w art. 127, może być w każdym czasie, na wniosek cudzoziemca, zmienione przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce aktualnego pobytu cudzoziemca, jeżeli cudzoziemiec zamierza rozpocząć wykonywanie pracy u innego podmiotu niż określony w zezwoleniu, zamierza zmienić stanowisko lub będzie otrzymywać niższe wynagrodzenie niż określone w zezwoleniu.

Oznacza to, iż zmiana pracodawcy odmiennie niż w przypadku „zwykłego” zezwolenia na pobyt czasowy i pracę nie powoduje konieczności ponownego ubiegania się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Cudzoziemiec będzie mógł po prostu zmienić posiadane zezwolenie.

Co więcej przez pierwsze 2 lata wykonywania pracy na podstawie Blue Card cudzoziemiec będzie mógł zmienić rodzaj umowy i wymiar czasu pracy, informując jedynie o tym fakcie urząd. Po przepracowaniu na Niebieskiej Karcie UE dwóch lat również zmiana pracodawcy czy też stanowiska pracy nie będzie wymagała (przy spełnieniu pewnych warunków) zmiany zezwolenia.

2. Możliwość „łączenia rodzin”

Członkowie rodziny cudzoziemca posiadającego Niebieską Kartę UE będą mogli do niego dołączyć i otrzymać zezwolenie na pobyt czasowy w celu połączenia z rodziną zgodnie z art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. h. Zezwolenie takie umożliwia posiadaczowi swobodny dostęp do polskiego rynku pracy i możliwość jej wykonywania bez konieczności uzyskiwania zezwolenia na pracę.

3. Dostęp do świadczeń rodzinnych

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z o świadczeniach rodzinnych, świadczenia rodzinne przysługują cudzoziemcom przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127.

4. Mobilność w obrębie Unii Europejskiej

Osoba legalnie przebywająca przez osiemnaście miesięcy w pierwszym państwie członkowskim na podstawie Niebieskiej Karty UE oraz członkowie jej rodziny mogą (po spełnieniu pewnych warunków) przenieść się do państwa członkowskiego innego niż pierwsze państwo członkowskie w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji.

5. „Elastyczność” w uzyskaniu tytułu rezydenta długoterminowego UE w Unii Europejskiej[1]

Zgodnie z art. 16 Dyrektywy, posiadacz niebieskiej karty UE, który skorzystał z możliwości przewidzianej w art. 18 (wskazana w pkt 4 Mobilność w obrębie Unii Europejskiej) niniejszej dyrektywy, może łączyć okresy pobytu w różnych państwach członkowskich w celu sprostania wymogowi dotyczącemu długości pobytu, jeżeli spełnione są następujące warunki: a) pięć lat legalnego i nieprzerwanego pobytu na terytorium Wspólnoty na podstawie niebieskiej karty UE; oraz b) legalny i nieprzerwany pobyt przez okres dwóch lat bezpośrednio poprzedzających złożenie odnośnego wniosku na podstawie niebieskiej karty UE na terytorium państwa członkowskiego, w którym złożono wniosek o zezwolenie na pobyt długoterminowego rezydenta WE. Oznacza to w praktyce, iż posiadacz Niebieskiej Karty UE po zmianie kraju zamieszkania i pracy w obrębie Unii Europejskiej nie traci okresu pobytu w innych krajach Wspólnoty zaliczanego do otrzymania rezydenta długoterminowego UE.

[1] Wskazane regulacje nie obowiązują w Danii, w Irlandii oraz Wielkiej Brytanii.

Źródło: JP Business Law Firm