Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowe prawa dla opiekunów osób niepełnosprawnych i kobiet w ciąży

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Guza
Łukasz Guza
Nowe prawa dla opiekunów osób niepełnosprawnych i kobiet w ciąży/ Fot. Fotolia
Nowe prawa dla opiekunów osób niepełnosprawnych i kobiet w ciąży/ Fot. Fotolia
Opiekunowie osób niepełnosprawnych mają zyskać nowe uprawnienia w zakresie kształtowania indywidualnego czasu pracy. Dodatkowe prawa będą dotyczyły również kobiet w ciąży z powikłaniami.

Firma będzie musiała uzasadnić odmowę objęcia niektórych pracowników elastycznymi formami wykonywania obowiązków. Chodzi o pracownice w ciąży powikłanej, ich małżonków oraz rodziców dzieci niepełnosprawnych lub ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi. Tak wynika z rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (realizuje ona program „Za życiem”).

Nowe przepisy ułatwią godzenie obowiązków zawodowych i rodzicielskich – jeśli firma odmówi np. pracy w ruchomych godzinach, będzie musiała liczyć się z zarzutem dyskryminacji. Wystarczy, że zatrudniony zakwestionuje prawdziwość przyczyn, które – według pracodawcy – uzasadniają brak zgody na objęcie elastyczną pracą.

Polecamy książkę: Ochrona danych pracowników. Praktyczny poradnik dla pracodawców 

Na wniosek

W przypadku telepracy nowością będzie możliwość składania wniosków o objęcie tą formą wykonywania obowiązków przez wszystkich pracowników (nawet jeśli nie zawarto z reprezentacją załogi porozumienia określającego warunki stosowania pracy zdalnej lub nie określono ich w regulaminie). Firma będzie mogła takie wnioski zaakceptować lub odrzucić. Ta swoboda decyzji pracodawcy zostanie ograniczona tylko wobec pracownika – rodzica dziecka z ciężkim upośledzeniem lub chorobą zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju lub w czasie porodu oraz dziecka niepełnosprawnego lub ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi. W ich przypadku zatrudniający będzie mógł odmówić objęcia telepracą jedynie w sytuacji, gdy jest to niemożliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj obowiązków świadczonych przez podwładnego. Jeśli firma nie uwzględni wniosku pracownika, poinformuje go o przyczynach odmowy (w postaci papierowej lub elektronicznej).

Na podobnych zasadach opiekunowie będą mogli starać się o objęcie ich systemem przerywanego czasu pracy (zakłada nie dłuższą niż 5-godzinna przerwę w pracy w trakcie doby) oraz indywidualnym lub ruchomym rozkładem czasu pracy. Już teraz każdy pracownik może o to wnioskować, ale decyzja w tej sprawie należy do pracodawcy. Po zmianach, w przypadku dwóch wspomnianych wcześniej grup opiekunów, a także rodziców dziecka w fazie prenatalnej (w przypadku ciąży powikłanej), pracodawca będzie mógł odrzucić wniosek na tych samych zasadach co w przypadku telepracy.

Będzie łatwiej

Omawiane modyfikacje przepisów w praktyce oznaczają, że wspomniani pracownicy – rodzice łatwiej wyegzekwują elastyczną formułę pracy.

– Skoro w ich przypadku firma będzie musiała pisemnie uzasadnić odmowę objęcia ich np. ruchomym czasem pracy albo telepracą, to sporządzone uzasadnienie będzie wiązać pracodawcę – tłumaczy dr Maciej Chakowski, partner w firmie doradczej C&C Chakowski & Ciszek, ekspert prawa pracy.

Jeśli pracownik uzna, że przyczyny odmowy wskazane przez szefa nie są prawdziwe lub racjonalne, może rozważać złożenie pozwu przeciwko pracodawcy z tytułu dyskryminacji. I domagać się przed sądem usunięcia naruszeń oraz odszkodowania.

– Powstaje oczywiście wątpliwość, czy rodzicielstwo powiązane z opieką nad niepełnosprawnym dzieckiem może być traktowane jak niedozwolone kryterium dyskryminacyjne. Nie jest ono wymienione wprost w katalogu takich zakazanych przesłanek zawartym w kodeksie pracy – wskazuje dr Maciej Chakowski.

Podkreśla, że takie kryterium jest jednak powiązane z wieloma innymi, wymienionymi wprost w przepisach – płcią, wiekiem, niepełnosprawnością.

– Dodatkowo trzeba pamiętać, że katalog zakazanych przyczyn dyskryminacji ma charakter otwarty. Wydaje się więc, że konieczność opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem może być potraktowana jak niedozwolone kryterium nierównego traktowania – dodaje.

Co to oznacza dla firm? Przede wszystkim konieczność rzeczowego i rzetelnego uzasadnienia odmowy objęcia np. telepracą lub ruchomym czasem pracy wspomnianych grup osób. Nie będzie budził wątpliwości przypadek, gdy np. rodzic niepełnosprawnego dziecka jest zatrudniony przy produkcji, która odbywa się wyłącznie w siedzibie firmy (odpada telepraca) oraz w określonych godzinach i we współpracy z innymi zatrudnionymi (uzasadniona będzie wówczas odmowa np. ruchomego czasu pracy). Znacznie trudniej będzie uzasadnić brak zgody na wspomniane rozwiązania, gdy np. pracownik świadczy obowiązki wyłącznie za pośrednictwem służbowego komputera (a więc może je np. wykonywać w domu lub w mniej ustandaryzowanych godzinach).

– Niewystarczające będą jedynie ogólnie określone powody odmowy. Zatrudniający muszą pamiętać, że w razie zarzutu dyskryminacji zbada je sąd. I to oni, a nie skarżący ich pracownik, będą musieli udowodnić, że nie naruszyli zasady równego traktowania – zauważa dr Maciej Chakowski.

Pracodawcy muszą też przyzwyczajać się do tego, że w przypadku rodziców takie uzasadnienia odmowy korzystania z uprawnień będą coraz częstszą praktyką. Dla przykładu, już teraz zatrudniający muszą je sporządzać, jeśli nie zgadzają się na to, aby podwładny łączył urlop rodzicielski z pracą na część etatu (powodem odmowy w tym przypadku też może być wyłącznie organizacja lub rodzaj pracy wykonywanej przez wnioskującego).

Byle efektywne

Propozycje zmian w przepisach – co do zasady – pozytywnie oceniają środowiska związane z osobami niepełnosprawnymi.

– To krok w dobrym kierunku, nawet jeśli z nowych rozwiązań będzie mogła skorzystać tylko część rodziców opiekujących się niepełnosprawnymi dziećmi. Trzeba bowiem pamiętać, że w przypadku głębokich niepełnosprawności w praktyce konieczna jest opieka przez całą dobę. A to ogranicza bądź uniemożliwia kontynuowanie pracy zawodowej przez opiekuna – tłumaczy dr Katarzyna Kutek-Sładek, prezes Polskiego Stowarzyszenia Osób Niepełnosprawnych (PSON).

Podkreśla, że projekt odpowiada na aktualne potrzeby, bo rośnie liczba dzieci z niepełnosprawnością. Możliwe, że przepisy zmienią też sposób postrzegania rodziców na rynku pracy – dziś niejednokrotnie ocenia się ich przez pryzmat zmniejszonej dyspozycyjności i częstszych absencji w firmie z powodu obowiązków związanych z opieką (dotyczy to w szczególności kobiet).

– Pracodawcy powoli przekonują się do zatrudniania osób niepełnosprawnych, więc może podobnie stanie się w przypadku opiekunów. Najważniejsze jednak, aby nowe przepisy nie były martwe. Osoby niepełnosprawne mają zagwarantowane wiele uprawnień, ale często tylko w teorii. Przykładem mogą być przepisy dotyczące likwidacji barier architektonicznych – obowiązują już od ponad 20 lat, a wciąż nie są w pełni respektowane – podsumowuje prezes PSON. ⒸⓅ

Zatrudniający muszą pamiętać, że w razie zarzutu dyskryminacji powody odmowy zbada sąd.

Etap legislacyjny: Projekt w konsultacjach

Kodeks Pracy 2022 » Poszerzaj swoją wiedzę
Kodeks pracy 2022. Praktyczny komentarz z przykładami
Kodeks pracy 2022. Praktyczny komentarz z przykładami
Tylko teraz
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Świadczenia emerytalno-rentowe
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Emerytury i renty podlegają corocznie waloryzacji od dnia:
    1 stycznia
    1 marca
    1 czerwca
    1 września
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ponad połowa pracowników preferuje zdalny i hybrydowy model pracy
    Hybrydowy model pracy, który coraz chętniej wybierany jest przez samych pracowników, wymaga dużych zmian w modelu operacyjnym wielu firm. Zanim jednak pracownicy przejdą na pożądany przez nich system pracy, powinni posiąść niezbędne kompetencje. Zyskają jednak na tym też organizacje, które będą mogły łowić talenty na znacznie większym obszarze. Sukcesy widać już dziś. Nawet w firmach z sektora przemysłu ciężkiego, które w ”hybrydowym” świecie mogli zdobyć pracowników wcześniej niedostępnych.
    Czy to koniec sprzedaży bezpośredniej? Przedstawiciele handlowi powinni się zmienić!
    Jesteś przedstawicielem handlowym? Zadbaj o nowe kompetencje. Raport firmy Showpad mówi jasno - detaliści powoli, acz skutecznie, zmieniają swoje preferencje. Coraz częściej od tradycyjnych spotkań z przedstawicielem handlowym, wolą kupować towary online. Zdecydowana większość, bo aż 86 proc. osób odpowiedzialnych za zakupy w dużych firmach, od spotkań twarzą w twarz woli transakcje zawierane w sposób wirtualny. Im młodszy pytany, tym chętniej wybiera internet. Tylko 8 proc. milenialsów oraz osób z pokolenia Z preferuje spotkanie z handlowcem.
    W II kw. 2022 r. rynek utrzymał dynamikę zatrudnienia
    Uwarunkowania makro- i mikroekonomicznie równomiernie oddziałują na ogół rynku i innowacyjne przedsiębiorstwa – wynika z raportu ADP Polska „Zatrudnienie w Nowoczesnej Gospodarce Q2 2022 r.”. W II kw. 2022 r. utrzymał się dystans pod względem dynamiki zatrudnienia między rynkiem (+2,3 proc. vs II kw. 2021 r. wg danych Głównego Urzędu Statystycznego) a firmami należącymi do Nowoczesnej Gospodarki (+3,46 proc. vs II kw. 2021 r.) i wyniósł 1,16 p.p.
    ZUS: Coraz więcej cudzoziemców objętych ubezpieczeniem społecznym
    Liczba cudzoziemców pracujących legalnie w Polsce i podlegających ubezpieczeniom społecznym przekroczyła już milion. Największą grupę stanowią obywatele Ukrainy. Na koniec lipca do ubezpieczenia emerytalnego zgłoszonych było niemal 1 mln 25 tys. cudzoziemców.
    Komplet: Zmiany w Kodeksie pracy 2022
    Zapraszamy do udziału w webinariach na temat zmian w Kodeksie pracy. Przy zakupie dwóch webinariów drugie 50% taniej. Komplet składa się z 2 webinariów: „Nieobecności pracownicze po nowelizacjach Kodeksu pracy” oraz „Kontrola trzeźwości pracowników w miejscu pracy”. Szkolenia poprowadzą Aleksander Kuźniar i Paweł Ziółkowski. Każdy z uczestników webinariów otrzyma imienny certyfikat. Polecamy!
    Technologia i wellbeing - transformacja rynku pracy?
    Technologia już dziś jest częścią codziennego życia zawodowego dużej grupy pracowników, a w przyszłości jej udział będzie rósł. 65 proc. Polaków uważa, że kompetencje cyfrowe będą odgrywać coraz ważniejszą rolę na rynku pracy, a 60 proc. ocenia, że osobom biegłym w nowych technologiach będzie łatwiej o podwyżki i awanse – wynika z badań przeprowadzonych przez Grupę Pracuj. Cyfryzacja i zmiana modelu pracy na zdalny lub hybrydowy staje się także stałym elementem wellbeingu pracowniczego. Do korzystania z dobrodziejstw tej sytuacji skłonne są przede wszystkim młode osoby, które szukają pracy elastycznej, dopasowanej do ich stylu życia.
    Rada Ochrony Pracy o pyłowej atmosferze wybuchowej
    Główny Inspektor Pracy Katarzyna Łażewska-Hrycko uczestniczyła 2 sierpnia 2022 r. w posiedzeniu Rady Ochrony Pracy. Przedmiotem obrad była między innymi problematyka zagrożeń związanych z obecnością pyłowej atmosfery wybuchowej w przemyśle i rolnictwie.
    Kontrola legalności zatrudnienia PIP
    Na temat kontroli dotyczących legalności zatrudnienia prowadzonych przez Państwową Inspekcję Pracy wypowiedział się dla agencji Newseria Biznes Dariusz Górski, dyrektor Departamentu Legalności Zatrudnienia w Głównym Inspektoracie Pracy.
    „Czternasta emerytura” - KRUS
    Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rozpoczęła przygotowania do wypłaty kolejnego w 2022 r. dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego dla emerytów i rencistów.
    Czy służba strażaka w OSP może być zaliczona do stażu pracy strażaka zawodowego?
    Czy możliwe jest uwzględnienie stażu służby strażaka ochotnika (nie zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy) do celów obliczenia wynagrodzenia tego strażaka zatrudnionego już później jako strażaka zawodowego pracującego na pełny etat? Czy trzeba równo traktować te dwie grupy zawodowe?
    Niedziela handlowa – sierpień 2022
    Sierpień 2022 ma 4 niedziele. Czy któraś z tych niedziel to niedziela handlowa? Kiedy wypada najbliższa niedziela handlowa?
    ZUS może dofinansować poprawę bezpieczeństwa pracy
    Koszty świadczeń wynikających z wypadków przy pracy tylko w 2021 r. wyniosły 664 322 700 zł. Koszty pracodawcy to jedno, ale oczywiście kluczową do zaadresowania kwestią pozostaje możliwość poprawy warunków i bezpieczeństwa pracy. Na początku 2023 roku rusza kolejny nabór wniosków na dofinansowanie obszaru BHP przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jak przygotować się do programu?
    Praca zdalna w Kodeksie pracy od jesieni?
    Myślę, że uda się to jesienią tego roku – odpowiedziała w czwartek PAP.pL szefowa MRiPS Marlena Maląg, zapytana o to, kiedy nastąpi nowelizacja Kodeksu pracy, związana z wprowadzeniem do niego pojęcia pracy zdalnej. Dziś możliwa jest ona na podstawie przepisów covidowych.
    Liczba bezrobotnych w lipcu najniższa od 1990 r.
    W porównaniu z poprzednim miesiącem liczba bezrobotnych w lipcu br. spadła o 6,5 tys., a w urzędach pracy zarejestrowanych było 811,5 tys. bezrobotnych. – Po raz ostatni w rejestrach urzędów pracy mniej bezrobotnych zarejestrowanych było w lipcu 1990 r. – informuje minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.
    Wzrost świadczenia emerytalno-rentowego w ostatnich siedmiu latach wyższy niż inflacja?
    Wzrost świadczenia emerytalno-rentowego w ostatnich 7 latach jest wyższy niż średnioroczna inflacja – powiedziała w czwartek PAP.pl szefowa MRiPS Marlena Maląg. Zaznaczyła, że wobec wysokiej obecnie inflacji 14. emerytura jest kolejnym wsparciem państwa dla grup o najniższych dochodach.
    PGZ: wspólne konstrukcje z Koreą, zwiększenie produkcji
    Wobec związanego z wojną na Ukrainie zwiększenia zamówień i kolejnych planów MON, Polska Grupa Zbrojeniowa musi się skupić na zwielokrotnieniu produkcji; za kilka lat będą możliwe wspólne konstrukcje z Koreą Południową - powiedział PAP prezes PGZ Sebastian Chwałek.
    Ojciec na urlopie rodzicielskim. Nowe przepisy, nowe szanse dla pracodawców i nas wszystkich.
    2 sierpnia minął termin wdrożenia tzw. unijnej Dyrektywy Work-Life Balance. To dobry moment na to, aby przyjrzeć się sytuacji zawodowej matek i ojców oraz roli pracodawców w budowaniu równości na rynku pracy. Dlatego Fundacja Rodzic w mieście stworzyła publikację “Ojciec na urlopie rodzicielskim. Nowe przepisy, nowe szanse dla pracodawców i nas wszystkich”. Szeroko omawia w niej samą Dyrektywę oraz wskazuje pozytywne aspekty, jakie wynikają z korzystania przez ojców z przysługujących im praw związanych z rodzicielstwem. Wskazuje także dobre praktyki w kwestii wspierania pracujących rodziców.
    Świadczenie postojowe - do kiedy czas na złożenie?
    Przedsiębiorcy i osoby wykonujące umowy cywilnoprawne, którzy odczuli negatywne skutki występowania w Polsce COVID-19, mają czas na złożenie wniosku o świadczenie postojowe do 16 sierpnia. Zgodnie z przepisami wnioski te mogą złożyć najpóźniej w ciągu 3 miesięcy, od kiedy został zniesiony stan epidemii.
    Kobiety nauczyły się oczekiwać mniej od swoich szefów
    Po dwóch latach pandemii polskie firmy stały się bardziej „włączające”, ale... dla kobiet nadal mniej niż dla mężczyzn. Kobiety nadal, jak przed pandemią, rzadziej niż mężczyźni czują się angażowane w decyzje, wspierane przez współpracowników i doceniane. Więcej kobiet uważa również, że wyniki ich pracy nie mają wpływu na wynagrodzenie. Coraz bardziej dostrzegalny jest efekt „przyzwyczajenia się” już do nierówności. Firmy notowane na giełdzie, by mieć kim wypełnić stanowiska kierownicze zarezerwowane parytetami dla kobiet zgodnie z rozporządzeniem UE w ciągu następnych czterech lat, już dziś powinny popracować nad rozwiązaniami, które uwzględnią ich konkretne potrzeby.
    Enefit rozwija swoją działalność w Polsce i otwiera nowe biuro na Śląsku
    Enefit, spółka należąca do estońskiej grupy Eesti Energia, jednego z największych wytwórców energii elektrycznej w krajach bałtyckich, otworzył biuro sprzedaży w Katowicach. Nowy oddział jest odpowiedzią na rosnącą liczbę klientów z regionu śląskiego, dolnośląskiego, opolskiego i małopolskiego. W ostatnich miesiącach firma powiększyła także swój zespół w Warszawie.
    Dobra atmosfera w pracy – 6 kluczowych aspektów
    Minęły czasy, kiedy głównym powodem wyboru pracodawcy była jego stabilność finansowa i poziom wynagrodzeń. Wraz z wejściem na rynek pracy przedstawicieli generacji Y i Z wzrosło znaczenie czynników pozapłacowych. Elementem, na który młodsze pokolenie pracowników zwraca szczególną uwagę, jest atmosfera w pracy. Jest to jedno z ważniejszych kryteriów wyboru pracodawcy. Ale także powód, dla którego pracownicy są skłonni ponownie wkroczyć do raz opuszczonej rzeki. Pojawia się zatem pytanie – jak budować dobrą atmosferę w pracy? Oto 6 nieodzownych elementów.
    DANONE rozwija innowacje w środowisku pracy
    Praca, która umożliwia harmonijne łączenie rozwoju zawodowego z odpoczynkiem, a nawet pasjami podróżniczymi – to wizja, jaką realizuje grupa spółek DANONE. Firma, jako jedna z pierwszych w Polsce, wprowadziła rozwiązanie zyskujące coraz większą popularność na świecie. Workation to połączenie pracy i wyjazdu wypoczynkowego, które daje pracownikom DANONE możliwość pracy z niemal dowolnego miejsca w Europie aż przez miesiąc. Rozwiązanie jest niezależne od, wprowadzonego na stałe, modelu pracy hybrydowej, a elastyczne formy pracy to część realizowanej w firmie strategii budowania środowiska, będącego najlepszym miejscem do pracy i rozwoju.
    Relacja trudna do wyważenia
    Pomimo ewoluującej praktyki tworzenia partnerskich relacji pracodawcy z pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy pracodawca niezmiennie jest podmiotem uprzywilejowanym - to pracownik pozostaje względem niego w stosunku podporządkowania. Pracodawca ma wiele uprawnień w nawiązanych stosunkach pracy. Jakich?
    Rząd reguluje pracę zdalną. Nowelizacja Kodeksu Pracy
    Do Sejmu trafił rządowy projekt nowelizacji Kodeksu Pracy zawierający wyczekiwane przez pracodawców przepisy szczegółowo regulujące pracę zdalną. Obecnie obowiązujące przepisy, wprowadzone specustawą covidową, mówią jedynie, że pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie obowiązków poza stałym miejscem pracy.
    PIP: problem z wdrożeniem przepisów dot. bezpieczeństwa przeciwwybuchowego
    Kontrola Państwowej Inspekcji Pracy wskazuje, że w dużej części skontrolowanych podmiotów nadal występują problemy z wdrożeniem przepisów związanych z bezpieczeństwem przeciwwybuchowym - poinformował Główny Inspektorat Pracy.