Zmiany w prawie pracy od 2025 r: wsparcie dla opiekunów osób niepełnosprawnych, rodzin wielodzietnych, seniorów oraz większa mobilność osób szukających pracy, zmiany w urzędach pracy

Rynek pracy i służby zatrudnienia: nowe regulacje od 2025 r.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia, którego głównym zadaniem jest zharmonizowanie działań publicznych służb zatrudnienia do dynamicznie zmieniających się realiów rynku pracy. Projekt ma też na celu poprawę sytuacji pracodawców i przedsiębiorców, którzy współpracują z urzędami pracy, aby móc zatrudnić osoby poszukujące pracy, a zgłaszające się do urzędów. Skąd wynikają zmiany? Między innymi z tego, że ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475) obowiązuje już od 20 lat i podlegała licznym nowelizacjom (łącznie około dwustu razy). Założenia, na których oparta jest ta ustawa stały się w znacznej mierze nieaktualne. Zmiany są potrzebne, bo jak wynika z danych podawanych przez projektodawcę, w 2023 r. urzędy pracy obsłużyły ponad 2,5 mln osób. Publiczne służby zatrudnienia tworzy 16 wojewódzkich urzędów pracy (WUP), które podlegają marszałkom województw oraz 340 powiatowych urzędów pracy (PUP), które podlegają starostom.

Jakie zmiany w prawie pracy od 2025?

Jak podkreśla projektodawca planowane są takie zmiany w zakresie usług i instrumentów rynku pracy:

• zmiana priorytetów PSZ, tj. nastawienie na rynek, klienta i potrzeby przedsiębiorców,
• bardziej innowacyjne i dopasowane do potrzeb rynku kierunki działania: aktywizacja biernych zawodowo, rolników chcących się przekwalifikować,
• wspieranie kierunkowe określonych grup, np. osób młodych, seniorów, osób z niepełnosprawnościami, kobiet z dziećmi chcących wrócić na rynek pracy, osób zainteresowanych własnym biznesem, rozwijanie potrzebnych na rynku instrumentów itp. celem zwiększenia współczynnika aktywności zawodowej,

• poprawa efektywności urzędów pracy i trwałości zatrudnienia osób wcześniej bezrobotnych,
• zwiększenie mobilności osób szukających pracy,
• skrócenie czasu poszukiwania pracy,
• lepsza pomoc rodzinom, osobom powracającym na rynek pracy po urodzeniu dziecka, osobom opiekującym się osobami zależnymi (dzieci, starsi rodzice, chorzy itp.),

• unowocześnienie i zautomatyzowanie usług urzędów pracy,
• zwiększenie dostępu do Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) osób prowadzących firmy jednoosobowe oraz osób pracujących na podstawie umów cywilnoprawnych,
• uelastycznienie gospodarowania środkami Funduszu Pracy. 
• zmniejszanie barier administracyjnych przy zatrudnianiu cudzoziemców, upraszczanie procesu zawierania niektórych umów,
• uwzględnienie w działaniach aktywizacyjnych osób niezarejestrowanych (w tym biernych zawodowo) jako bezrobotne albo poszukujące pracy,
• wsparcie pracodawców, zmniejszenie biurokracji i obowiązków sprawozdawczych dla przedsiębiorców,

• ustanowienie zadań urzędów pracy, do objęcia finansowaniem z Funduszu Pracy, mających na celu identyfikację, dotarcie z informacją o możliwościach skorzystania z form pomocy określonych w ustawie i zmotywowanie do aktywności zawodowej osób niezarejestrowanych, w tym biernych zawodowo,
• wprowadzenie dla pracodawców z sektora publicznego oraz prywatnego, którzy wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym obowiązku zgłaszania ofert pracy do ePracy,
• zwiększenie dostępu do uczenia się przez całe życie osobom poszukującym pracy, poprzez: o finansowanie z Funduszu Pracy kosztów szkoleń oraz poświadczania nabycia wiedzy i umiejętności, w tym kwalifikacji zawodowych oraz wprowadzenie nowej formy wsparcia (bonu 5 na kształcenie ustawiczne).

Dofinansowanie dla przedsiębiorców za zatrudnienie osoby, poszukującej pracy, która ukończyła 60 czy 65 lat

Regulacja zawiera propozycję wprowadzenie nowej formy pomocy, która będzie skierowana do przedsiębiorców zatrudniających seniorów. Wprowadzona zostanie nowa forma pomocy, która będzie skierowana do przedsiębiorców zatrudniających seniorów. Przedsiębiorca będzie mógł otrzymać dofinansowanie za zatrudnienie osoby, poszukującej pracy (np. emeryta), który ukończył 60 lat – w przypadku kobiety lub 65 lat – w przypadku mężczyzny. Wysokość dofinansowania będzie wynosić maksymalnie do 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę miesięcznie. Dofinansowanie wynagrodzenia będzie przysługiwało przez 24 miesiące. Pracodawca lub przedsiębiorca po upływie okresu przysługiwania dofinansowania wynagrodzenia będzie obowiązany do dalszego zatrudnienia seniora przez okres kolejnych 12 miesięcy. Zgodnie z projektem ze wsparcia w zatrudnianiu seniorów nie będzie mógł skorzystać pracodawca, u którego senior był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako poszukujący pracy. Przyjęte rozwiązanie ma ograniczyć ryzyko ewentualnych nadużyć w zakresie możliwości uzyskania dofinansowania z powiatowych urzędów pracy.

Kiedy wchodzi w życie ustawa?

Projekt ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia na ten moment przewiduje, żę większość przepisów ustawy wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.

Podsumowanie zmian: objęcie pomocą osób nieaktywnych zawodowo oraz rolników, zwiększenie efektywności urzędów pracy i trwałości zatrudnienia, zwiększenie mobilności osób szukających pracy Bezrobotny będzie miał możliwość wyboru urzędu pracy, z którego usług będzie korzystać, skrócenie czasu poszukiwania pracy oraz zwiększenie potencjału i zasięgu bazy ofert pracy, Lepsza pomoc rodzinom, osobom powracającym na rynek pracy po urodzeniu dziecka, osobom opiekującym się osobami zależnymi (dzieci, starsi rodzice, chorzy itp.), wsparcie w zatrudnieniu seniorów, unowocześnienie i zautomatyzowanie usług urzędów pracy.