Kategorie

Jak korzystnie podjąć współpracę z osobą samozatrudnioną

Mariusz Pigulski
Przedsiębiorstwo, które decyduje się na współpracę z osobami samozatrudnionymi, może zyskać znaczne oszczędności na płacowych i pozapłacowych kosztach pracy. Jednak ta forma współpracy jest obarczona pewnym ryzykiem. Jeżeli okaże się, że samozatrudniony w rzeczywistości wykonuje obowiązki w ramach stosunku pracy, zatrudniającemu go przedsiębiorcy grozi grzywna od 1 tys. zł do 30 tys. zł.

Przez pojęcie „samozatrudnienie” należy rozumieć świadczenie usług na rzecz podmiotu zatrudniającego przez osobę samodzielnie prowadzącą działalność gospodarczą na własny rachunek i na własne ryzyko.

WAŻNE!

Samozatrudnionym jest osoba organizująca swoją aktywność zawodową przez wykonywanie, na własny rachunek i ryzyko, działalności gospodarczej i świadcząca usługi na rzecz innego przedsiębiorstwa.

Zasady współpracy z samozatrudnionym

Przedsiębiorcy mogą oferować tę formę współpracy osobom, które nie były z nimi wcześniej zawodowo związane, lub własnym pracownikom zachęcając ich do założenia własnej firmy. W obu przypadkach należy zachować daleko idącą ostrożność, by nie narazić się na zarzut obchodzenia przepisów prawa, polegającego na zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnymi.

Zagrożenia (–)

Niewłaściwie ukształtowana współpraca z osobą samozatrudnioną może zostać uznana za omijanie przepisów prawa.

Treść umowy będącej podstawą współpracy między dwoma niezależnymi podmiotami nie może naruszać porządku prawnego (czyli obowiązujących przepisów) oraz zasad współżycia społecznego. Poza wymienionymi ograniczeniami, strony umowy o współpracy mają dużą swobodę w kształtowaniu jej postanowień.

Wady i zalety samozatrudnienia

Pracodawcy korzystający z osób samozatrudnionych mogą odnieść wiele korzyści. Do najważniejszych należą m.in.:

  • brak konieczności kierowania się regulacjami Kodeksu pracy, co pozwala zmniejszyć wydatki (zwolnienie podmiotu zatrudniającego od obowiązku gwarantowania przywilejów pracowniczych np. w zakresie minimalnej płacy, prawa do wynagrodzenia chorobowego, urlopu wypoczynkowego, odpraw za zwolnienia z pracy, należności za odbywane podróże służbowe itd.),
  • brak przymusu stosowania się do ograniczeń wynikających z kodeksowych regulacji dotyczących czasu pracy,
  • znaczące obniżenie kosztów zatrudnienia (podmiot zatrudniający nie ponosi kosztów opłacania składek, osoba samozatrudniona rozlicza się z podatku dochodowego we własnym zakresie),
  • możliwość stosowania klauzul o karach umownych za nienależyte wykonanie zamówionych usług,
  • brak ochrony trwałości zatrudnienia i łatwość zakończenia współpracy.

Samozatrudnienie nie jest jednak wolne od wad. Należałoby tu wskazać przede wszystkim na:

  • ograniczoną możliwości sprawowania kontroli nad samozatrudnionymi, gdyż nie pozostają oni w stosunku podporządkowania względem podmiotu zatrudniającego, wskutek czego w dużej mierze sami decydują o sposobie realizacji wyznaczonych zadań do wykonania,
  • stworzenie stosunkowo słabej więzi prawnej, co może skutkować niewystarczającą dbałością o dobro pracodawcy,
  • ryzyko zarzutu obchodzenia prawa pracy przez zawieranie w miejsce umowy o pracę umów o innym charakterze.

Z kim podjąć współpracę

Reklama

Z punktu widzenia podmiotu zatrudniającego, najczęściej lepszym rozwiązaniem pod względem finansowym będzie podjęcie współpracy z kimś „z zewnątrz”, kto jeszcze nie wykonywał dla niego żadnej pracy. Wynika to z możliwości opłacania przez taką osobę składek ZUS na preferencyjnych zasadach, od obniżonej podstawy wymiaru. Umożliwia to ustalenie między stronami niższej stawki wynagrodzenia (bo niższe są koszty po stronie samozatrudnionego).

Możliwość opłacania niższych składek ZUS przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej przysługuje przedsiębiorcom, którzy rozpoczęli samodzielną działalność po raz pierwszy lub po długiej przerwie. Z preferencji może skorzystać osoba, która:

  • nie prowadziła pozarolniczej działalności w okresie ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej,
  • nie wykonuje działalności gospodarczej na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywała w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej obecnie działalności gospodarczej (art. 18a ustawy systemowej).

Taki przedsiębiorca może przez 24 miesiące kalendarzowe opłacać składki ZUS od podstawy wymiaru wynoszącej 30% minimalnego wynagrodzenia (art. 18a ustawy systemowej). Praca dla byłego lub aktualnego pracodawcy nie może być wykonywana przez cały 2-letni okres korzystania z preferencyjnych zasad oskładkowania. W momencie podjęcia pracy na rzecz swego pracodawcy (pokrywającej się z zakresem obowiązków pracowniczych), samozatrudniony traci przywilej opłacania niższych składek.

Poniższa tabela prezentuje minimalną wysokość zobowiązań składkowych samozatrudnionego przy zastosowaniu ogólnych i preferencyjnych zasad oskładkowania.


Tabela. Zestawienie kosztów osoby samozatrudnionej przy zastosowaniu ogólnych i preferencyjnych zasad oskładkowania w 2012 r.

Ubezpieczenia społeczne

Zasady oskładkowania

warunki ogólne

warunki preferencyjne

Minimalna podstawa wymiaru

2115,60 zł

450,00 zł

Składki na ubezpieczenia:

– emerytalne (19,52%)

– rentowe (8%)

– wypadkowe (1,93%)

– chorobowe (2,45% – ubezpieczenie dobrowolne)

412,97 zł

169,25 zł

40,83 zł

51,83 zł

87,84 zł

36,00 zł

8,69 zł

11,03 zł

Ubezpieczenie zdrowotne

Minimalna podstawa wymiaru

2828,31 zł

Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9%)

254,55 zł

Fundusz Pracy

Podstawa wymiaru (podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne)

2115,60 zł

Składka (2,45%)

51,83 zł

Razem składki ZUS

Suma składek społecznych (wraz z dobrowolną składką chorobową), zdrowotnej i na FP

981,26 zł

398,11 zł

Różnica między należnymi składkami ZUS samozatrudnionego – byłego pracownika oraz samozatrudnionego niezwiązanego wcześniej z podmiotem zatrudniającym, wynosi w ujęciu miesięcznym aż 583,15 zł (981,26 zł – 398,11 zł). Mnożąc tę kwotę przez 12 otrzymujemy wartość 6997,80 zł i taka może być roczna oszczędność dla pracodawcy nawiązującego umowę o współpracy z osobą „z zewnątrz”, zamiast z własnym podwładnym, który nie może skorzystać z tzw. „małego ZUS”.


Zagrożenia związane z samozatrudnieniem

Firmy podpisując umowę o współpracy ze swymi byłymi pracownikami często zlecają im do realizacji te same bądź podobne zadania, które były wykonywane wcześniej na podstawie zatrudnienia pracowniczego. Jeżeli samozatrudnieni – byli pracownicy świadczą pracę na warunkach zbliżonych do tych, które występowały w umowie o pracę, ryzyko zakwestionowania przez organ kontrolujący takiej formy zatrudnienia staje się bardzo duże. Gdy dana praca wiąże się z obowiązkiem osobistego jej świadczenia według wskazań zatrudniającego z elementem podporządkowania (tj. realizowaniem wyznaczonych zadań pod kierownictwem pracodawcy), koniecznością wypełniania poleceń przełożonych oraz codziennego stawiania się w zakładzie o ustalonej porze, wówczas właściwą formą zatrudnienia powinna być umowa o pracę, nie zaś umowa o współpracy. Przy tak ustalonych warunkach pracy nie wolno zawierać umów cywilnoprawnych.

WAŻNE!

Jeżeli zatrudniona osoba wykonuje pracę na zasadach charakterystycznych dla stosunku pracy, nie wolno z nią zawierać umowy cywilnoprawnej zamiast umowy o pracę.

Jakich zapisów unikać w umowie z samozatrudnionym

Aby uchronić się przed negatywnymi skutkami uznania pracy samozatrudnionego za zatrudnienie w ramach stosunku pracy, należy unikać zamieszczania w umowie o współpracy:

  • wszelkich postanowień wskazujących na podleganie osoby zobowiązanej, na mocy umowy do wykonania określonych czynności, kierownictwu podmiotu zatrudniającego,
  • zapisów, z których wynikałby obowiązek wykonywania (np. na bieżąco) poleceń podmiotu zatrudniającego,
  • precyzyjnego wyznaczania godzin pracy,
  • określania wymiaru czasu pracy,
  • zapisów przewidujących pracę w godzinach nadliczbowych,
  • postanowień gwarantujących prawo do urlopu wypoczynkowego, wynagrodzenia za czas choroby lub innych płatnych przerw w wykonywaniu pracy,
  • zapisów nadających uprawnienia do odprawy w przypadku rozwiązania umowy,
  • postanowień zapewniających finansowanie bądź współfinansowanie podnoszenia kwalifikacji zawodowych samozatrudnionych.

Podstawa prawna:

  • art. 22, art. 281 pkt 1 Kodeksu pracy,
  • art. 18 ust. 8, art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.