Związkowiec nie zawsze chroniony

Pracodawca nie może bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy z imiennie wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z innym pracownikiem będącym członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnionym do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu praw pracy. Ochronę tę zapewnia art. 32 ustawy o związkach zawodowych.

Zarząd mówi nie

Uzyskanie przez pracodawcę zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na rozwiązanie stosunku pracy z jej członkiem nie jest łatwe. Do rzadkości nie należą sytuacje, w których zarząd odmawia wyrażenia zgody nawet wtedy, gdy naganne zachowanie pracownika daje podstawy do zwolnienia go w trybie dyscyplinarnym. Takie stanowisko związków uniemożliwia prawidłowe rozwiązanie stosunku pracy. W związku z tym, że rozwiązanie umowy o pracę bez zgody zarządu jest bezprawne, zwolniony działacz związkowy może wystąpić do sądu z żądaniem przywrócenia do pracy bądź odszkodowania.

Wymóg uzyskania przez pracodawcę uprzedniej zgody zarządu dotyczy zarówno wypowiedzenia działaczowi związkowemu umowy o pracę, jak i rozwiązania z nim tej umowy w trybie natychmiastowym Pracodawca rozwiązał z Adamem P. - członkiem zakładowej organizacji związkowej - umowę o pracę, mimo że nie uzyskał na to zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej. Przyczyną rozwiązania umowy było spożycie alkoholu w czasie i w miejscu pracy. Adam P., powołując się na bezprawne rozwiązanie umowy, wystąpił do sądu z pozwem o przywrócenie do pracy. Żądanie przywrócenia do pracy pracownika pełniącego funkcję w związku zawodowym może być uznane za sprzeczne z art. 8 k.p., jeżeli przyczyną rozwiązania umowy o pracę było spożycie alkoholu w czasie i w miejscu pracy (por. wyrok SN z 27 lutego 1997 r., I PKN 23/97, OSNP 1997/21/419). Zastosowanie art. 8 k.p. i zasądzenie odszkodowania zamiast przywrócenia do pracy wymaga, by pracodawca przed sądem w sposób przekonujący udowodnił, na czym polegała sprzeczność jego działania ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, bądź jakie konkretnie zasady współżycia społecznego pracownik swym zachowaniem naruszył.