Kategorie

Czy spółka może zatrudnić swojego jedynego udziałowca

Rafał Krawczyk
Nasza spółka z o.o chce zatrudnić swojego jedynego udziałowca na podstawie umowy o pracę jako członka zarządu. Dowiedzieliśmy się, że jest to możliwe, jeżeli umowa zostanie sporządzona w formie aktu notarialnego. Wówczas nie będzie można zakwestionować, że w tak zawartym stosunku pracy brakuje elementu podległości służbowej. Czy to prawda?
Reklama

Nie, forma, w której zawarto umowę o pracę, nie ma wpływu na możliwość zatrudnienia w spółce jej jedynego udziałowca. Zawarcie umowy o pracę w formie aktu notarialnego nie wpłynie w żaden sposób na to, czy między podmiotami stosunku pracy występuje element podporządkowania, który decyduje o nawiązaniu stosunku pracy. Natomiast zatrudnienie takiej osoby na podstawie umowy o pracę jako członka zarządu jest niedopuszczalne.

Umowa o pracę powinna zostać zawarta w formie pisemnej. Jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien, najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika, potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków (art. 29 § 2 Kodeksu pracy). Brak pisemnej formy umowy o pracę nie skutkuje jednak rygorem jej nieważności. Oznacza to, że uchybienie w tym zakresie nie pociągnie za sobą nieważności umowy o pracę, choć będzie stanowiło naruszenie przepisów prawa.

WAŻNE!

Zawarcie umowy o pracy w innej formie niż pisemna nie powoduje nieważności stosunku pracy.

Reklama

Umowa o pracę może być również zawarta w sposób dorozumiany, np. przez samo dopuszczenie pracownika do pracy. Nawet gdy strony zawarły umowę o charakterze cywilnoprawnym formalnie, dopuszczalne jest ustalenie, że w rzeczywistości był to stosunek pracy (art. 22 § 11 Kodeksu pracy). Skutki braku zachowania odpowiedniej formy umowy o pracę są więc inne niż następstwa wynikające z niezachowania formy innych umów, które wymagają tego dla swej ważności, np. niezachowanie formy aktu notarialnego przy transakcjach dotyczących nieruchomości powoduje bezwzględną nieważność czynności. W przypadku gdy zachowanie określonej formy umowy jest wymagane do celów dowodowych, jak jest w stosunku do umów o pracę, nie ma przeszkód, aby umowa do takich celów została zawarta w formie aktu notarialnego. Umowa o pracę zawarta w takiej formie będzie ważna. Jest tak dlatego, że o ważności umowy o pracę przesądza jej treść, a nie forma, w jakiej została zawarta. Nie ulega natomiast wątpliwości, że umowa o pracę zawarta z jedynym udziałowcem spółki byłaby nieważna. Takie stanowisko w tej kwestii jest prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Zasadniczo zawieranie umów o pracę z członkami zarządu spółki czy innymi osobami zarządzającymi zakładem pracy w imieniu pracodawcy jest akceptowane i dopuszczalne. Pozornie tylko nie ma w tym przypadku podporządkowania pracodawcy. W rzeczywistości należy przyjąć, że takie podporządkowanie występuje. Ma jednak cechy specyficzne, odmienne od „zwykłego” stosunku pracy.

Tradycyjne podporządkowanie jest rozumiane jako obowiązek wykonywania przez pracownika poleceń pracodawcy i obowiązek stosowania się do dyspozycji pracodawcy. Podporządkowanie osoby zarządzającej polega na wyznaczeniu przez pracodawcę zadań pracownikowi bez ingerowania w sposób ich wykonania. W takim systemie podporządkowania pracodawca określa godziny czasu pracy i wyznacza zadania, natomiast sposób realizacji tych zadań jest pozostawiony pracownikowi (wyrok Sądu Najwyższego z 7 września 1999 r., I PKN 277/99, OSNP 2001/1/18). W uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2011 r. (II UK 20/11) Sąd Najwyższy wskazał ponadto, że „(...) to, że osoba zarządzająca zakładem może być zatrudniona na podstawie stosunku pracy wskazują liczne przepisy Kodeksu pracy regulujące tę kwestię (por. art. 128 § 2 pkt 2, art. 131 § 2, art. 132 § 2 pkt 1, art. 149 § 2, art. 1514 § 1, art. 1515 § 4, art. 1517 § 5 pkt 1, art. 24126 § 2). Z art. 24126 § 2 Kodeksu pracy wynika wprost, że osoba zarządzająca w imieniu pracodawcy zakładem pracy może być zatrudniona na podstawie stosunku pracy lub na innej podstawie niż stosunek pracy. Status pracowniczy osób sprawujących funkcje organów zarządzających zakładami pracy (w tym także funkcję członka zarządu spółki) nie wynika z faktu spełniania przez te osoby wszystkich cech stosunku pracy, lecz z decyzji ustawodawcy o włączeniu tych osób do kategorii pracowników, mimo braku podporządkowania kierownictwu pracodawcy pojmowanego w tradycyjny sposób (...)”.

W orzecznictwie wskazuje się jednak bardzo wyraźnie, że nawet przy omówionym wcześniej ujęciu podporządkowania pracowniczego osoby zarządzającej zakładem pracy może ono istnieć jedynie w przypadku rozdzielenia osoby pracodawcy i pracownika. Podporządkowanie pracownicze nie występuje wtedy, gdy jedna i ta sama osoba wyznacza zadania pracownicze, a następnie sama je wykonuje. Za utrwalone należy uznać orzecznictwo Sądu Najwyższego wykluczające możliwość, aby jedyny wspólnik spółki z o.o, będący prezesem jej jednoosobowego zarządu mógł być zatrudniony w charakterze pracownika. Niemożliwe jest bowiem podporządkowanie „samemu sobie” (uchwała z 8 marca 1995 r., I PZP 7/95, OSNP 1995/18/227, wyrok z 16 grudnia 1998 r., II UKN 394/98, OSNP 2000/4/159, wyrok z 7 kwietnia 2010 r., II UK 177/09).

Bardzo prawdopodobne jest, że w omawianej sytuacji notariusz odmówiłby sporządzenia czynności notarialnej – umowy o pracę, powołując się na to, że zatrudnienie jedynego udziałowca spółki w charakterze jej pracownika jest niezgodne z prawem.

PRZYKŁAD

Umowa o pracę została zawarta z jedynym wspólnikiem spółki z o.o. Spółkę reprezentował pełnomocnik ustanowiony w tym celu przez tego wspólnika, występujący w charakterze zgromadzenia wspólników. Taka umowa jest nieważna, ponieważ nie przestaje być czynnością prawną „z sobą samym” tylko przez to, że została zawarta za pośrednictwem pełnomocnika. Stosunek pracy na podstawie tej umowy nie zostanie więc nawiązany.

Podstawa prawna:

  • art. 58 Kodeksu cywilnego,
  • art. 22, art. 29 ust. 2 Kodeksu pracy.
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?