REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy można zwolnić osobę w wieku przedemerytalnym z powodu likwidacji stanowiska pracy?

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Czy można zwolnić osobę w wieku przedemerytalnym z powodu likwidacji stanowiska pracy?
Czy można zwolnić osobę w wieku przedemerytalnym z powodu likwidacji stanowiska pracy?
shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Czy możliwe jest żądanie przywrócenia do pracy pracownika szczególnie chronionego (ze względu na wiek przedemerytalny) mimo likwidacji stanowiska pracy? Czy takie żądanie wraz z domaganiem się wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy będzie nadużyciem prawa? Lepiej domagać się odszkodowania czy przywrócenia?
rozwiń >

Zwolnienie pracownika w wieku przedemerytalnym

Pracownik jednej ze spółek, chroniony prawem ze względu na to, że miał 62 lata, otrzymał od pracodawcy rozwiązanie umowy o pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy. Pracownik jest chroniony, ponieważ pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Pracownik osiągnąłby wiek emerytalny kiedy skończyłby 65 lat (powszechny wiek emerytalny dla mężczyzn), zatem brakowało mu nie więcej niż 4, bo 3 lata do przejścia na emeryturę. Czy zwolnienie pracownika było zgodne z prawem, skoro doszło do likwidacji? Przyczyna rozwiązania umowy nie dotyczyła bezpośrednio pracownika. Jakie roszczenia może mieć pracownik?

REKLAMA

Autopromocja

Czy możliwe jest żądanie przywrócenia do pracy pracownika szczególnie chronionego mimo likwidacji stanowiska pracy?

Żądanie przywrócenia do pracy pracownika szczególnie chronionego, mimo likwidacji stanowiska pracy, nie stoi w kolizji z zasadami współżycia społecznego albo ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa - art. 8 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510, dalej k.p.), ponieważ sąd pracy nie ocenia celowości czy możliwości przywrócenia do pracy takiego pracownika (art. 45 § 3 k.p.). Domaganie się przywrócenia do pracy w celu uzyskania wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy nie może zostać ocenione negatywnie, ponieważ jest to zawsze związane z koniecznością podjęcia pracy (art. 47 k.p.). To zaś, że pracownik wybiera korzystniejsze ze względów finansowych przywrócenie do pracy zamiast odszkodowania, nie stanowi nadużycia prawa, jest to jego wolna wola, które roszczenie wybierze (zob. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2022 r., III PSKP 53/21).

Czy przysługuje wynagrodzenie za czas nieświadczenia pracy po zwolnieniu?

Tak, wynagrodzenie za czas nieświadczenia pracy po zwolnieniu przysługuje, ale nie każdemu. Jeżeli sąd pracy uzna, że rozwiązanie umowy było nieuzasadnione i niezgodne z prawem i pracownik żąda przywrócenia do pracy, ma prawo do owego wynagrodzenia. Dotyczy to jednak tylko osób, które są szczególnie chronione przed rozwiązaniem umowy.

Kto jest szczególnie chroniony przed rozwiązaniem umowy?

Przed rozwiązaniem umowy szczególnie chroniony jest np. pracownik, tak jak w opisywanej sytuacji, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Jest to też np. kobieta w ciąży, czy reprezentujący związek zawodowy przewodniczący tego związku. Jeżeli z takim pracownikiem zostanie rozwiązana umowa i celem pracownika w procesie sądowym jest uzyskanie świadczenia finansowego (z uwagi na konieczność w tej sytuacji zasądzenia wynagrodzenia za cały okres pozostawania pracownika bez pracy) – nie jest żadnym wyłudzeniem czy też nadużyciem ze strony tej osoby, ponieważ jest to jej prawo.

Ile wynosi wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy?

Pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

- nie więcej jednak niż za 2 miesiące

- nie więcej niż za 1 miesiąca gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące.

Jeżeli umowę o pracę rozwiązano z pracownikiem, o którym mowa:

- w art. 39 k.p. (szczególna ochrona ze względu na wiek przedemerytalny)

- z pracownicą w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego

- z pracownikiem - ojcem wychowującym dziecko lub pracownikiem - innym członkiem najbliższej rodziny, w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego

- gdy rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego.

wynagrodzenie przysługuje za cały czas pozostawania bez pracy.

Nie wydaje się, żeby jedynym celem roszczenia o przywrócenie do pracy było uzyskanie wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, ponieważ jeżeli pracownik występuje z takim roszczeniem (zamiast żądania odszkodowania) – będzie musiał po uprawomocnieniu się wyroku, zgłosić swoja gotowość do świadczenia pracy i pracę tą świadczyć.

Odszkodowanie w miejsce przywrócenia

Jeżeli pracownik kieruje się wyłącznie interesem finansowym, a nie potrzebą odzyskania pracy, istnieje podstawa dla oceny jego żądania jako sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa (art. 8 k.p.), co może uzasadniać orzeczenie o odszkodowaniu w miejsce przywrócenia do pracy. Sąd ma bowiem możliwość zmiany roszczenia pracownika, jeśli uzna, że przywrócenie jest niemożliwe lub niecelowe.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym naruszenie przez pracodawcę przepisów o szczególnej ochronie stosunku pracy nie przesądza ostatecznie, że wobec pracowników objętych ochroną przed wypowiedzeniem umowy o pracę oraz rozwiązaniem jej bez wypowiedzenia nie jest możliwe uwzględnienie przez sąd pracy jedynie roszczenia alternatywnego albo nawet oddalenie powództwa. Sąd pracy może bowiem orzec o odszkodowaniu w miejsce roszczenia o przywrócenie do pracy dochodzonego przez pracownika podlegającego szczególnej ochronie trwałości stosunku pracy w sytuacji, w której dochodzenie przez takiego pracownika roszczenia o przywrócenie do pracy można zakwalifikować w jako nadużycie prawa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011 r., II PK 254/10, LEX nr 949026).

Likwidacja stanowiska osoby szczególnie chronionej

W sprawie szczególnie ważne było też to art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U.2018.1969 t.j., dalej: u.z.g.) nie dopuszcza możliwości rozwiązania umowy o pracę, z pracownikiem, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, np. z powodu likwidacji stanowiska pracy. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 u.z.g. przy zwolnieniach grupowych nie ma zastosowania art. 41 k.p. wprowadzający zakaz wypowiedzenia umowy o pracę w czasie urlopu pracownika, a także w czasie jego innej usprawiedliwionej nieobecności, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Wyjątki – wypowiedzenie zmieniające

W okresie objęcia szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy pracodawca może jedynie wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownikowi: któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracownicy w ciąży, pracownikowi w okresie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego oraz urlopu ojcowskiego.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510)

Ustawa z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (t.j. Dz.U.2018 poz. 1969)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podwyżki dla pracowników samorządowych. Czy nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego przysługują także za lipiec?

1 sierpnia 2024 r. wejdzie w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Zmiany mają celu uaktualnienie minimalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Czy nowe stawki przysługują także za lipiec 2024 r.?

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

REKLAMA

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

REKLAMA