Kiedy Kodeks pracy umożliwia wypłatę ekwiwalentu za urlop?

Urlop wypoczynkowy

Pracownik, o ile jest taka możliwość, powinien wykorzystać przysługujący mu urlop wypoczynkowy w naturze, poprzez odpoczynek od wykonywanej pracy. Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy może zostać wypłacony jedynie w przypadku, gdy pracownik nie może skorzystać z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. 

Zobacz: Kodeks pracy

Kiedy przysługuje ekwiwalent za urlop wypoczynkowy?

Ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy przysługuje pracownikowi w sytuacji, gdy urlop nie został przez niego wykorzystany, a nie będzie można tego dokonać z powodu rozwiązania umowy o pracę lub jej wygaśnięcia. Tylko te dwie sytuacje zobowiązują pracodawcę do wypłaty pieniędzy za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Otrzymanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy nie jest ograniczone z powodu tego, że pracownik mógł wykorzystać przysługujący mu urlop w okresie wypowiedzenia umowy o pracę, ale nie mógł z niego skorzystać, gdyż pracodawca nie udzielił tego urlopu w tym czasie.

Wysokość ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy

Wysokość ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy będzie wypłacana pracownikowi w wymiarze proporcjonalnym do okresu zatrudnienia w roku, w którym jego stosunek pracy ustaje. W przypadku urlopów zaległych ekwiwalent należy się w pełnym, niewykorzystanym przez pracownika wymiarze, pod warunkiem, że nie doszło jeszcze do przedawnienia się prawa do tego urlopu.
Wysokość ekwiwalentu za zaległy urlop obliczana jest na podstawie wynagrodzenia z okresu bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, w którym nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy. Ta metoda obliczania ma zastosowanie chociażby ekwiwalent przysługiwał pracownikowi za urlopy należne za poprzednie lata pracy. Należy jednak pamiętać, że roszczenia o wypłatę ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy ulegają przedawnieniu. Ma to miejsce z upływem 3 lat od dnia ustania zatrudnienia. 

Zobacz: Kalkulatory

Współczynnik urlopowy

Współczynnik urlopowy obliczany jest poprzez odjęcie od liczby dni wolnych w danym roku kalendarzowym liczby dni przypadających w danym roku w niedzielę, święta oraz dni wolne od pracy wynikające z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. Wynik wskazanego działania należy następnie podzielić przez 12.

Przykład:

Współczynnik urlopowy dla pracownika pracującego od poniedziałku do piątku, mającego wolne soboty w 2013 roku:
365 dni – 52 niedziele – 10 świąt wypadających nie w niedzielę – 52 dni wolne wynikające z 5 tygodniowego dnia pracy = 251 dni
251 dni : 12 = 20,92

W 2013 roku współczynnik urlopowy dla pracownika posiadającego wolne soboty z tytułu pięciodniowego tygodnia pracy wynosi 20,92.
Przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop bierze się pod uwagę współczynnik roku, w którym oblicza się ekwiwalent za urlop, a nie współczynnik roku, z którego pochodzi zaległy urlop.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - Urlopy

Obliczanie ekwiwalentu za urlop

Aby obliczyć ekwiwalent za urlop należy:
1. miesięczne wynagrodzeń pracownika (wraz z dodatkami) podzielić przez współczynnik urlopowy,
2. wynik poprzedniego działania, który jest ekwiwalentem za jeden dzień urlopu należy podzielić przez liczbę odpowiadającą dobowej normie czasu pracy obowiązującej pracownika,
3. otrzymany wynik, stanowiący ekwiwalent za jedną godzinę urlopu należy pomnożyć przez liczbę godzin niewykorzystanego przez pracownika urlopu wypoczynkowego.
4. wynik będzie stanowił ekwiwalent za urlop jaki należy wypłacić pracownikowi. 

Zobacz: Wskaźniki i stawki

Kiedy można nie wypłacić ekwiwalentu za urlop?

Zasadniczo wypłacenie ekwiwalentu za urlop jest obowiązkiem pracodawcy. W pewnych jednak okolicznościach pracodawca może uniknąć jego wypłacania. Chodzi tu o sytuację opisaną w art. 171 § 3 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem pracodawca nie ma obowiązku wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego, w przypadku, gdy strony postanowią o wykorzystaniu urlopu w czasie pozostawania pracownika w stosunku pracy na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej z tym samym pracodawcą bezpośrednio po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym pracodawcą.

Należy jednak pamiętać, że możliwość przeniesienia urlopu we wskazanym przypadku może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy umowy będą zawarte bezpośrednio po sobie, z tym samym pracodawcą.

Zobacz: Ujednolicone akty prawne