Śmierć dziecka – jakie uprawnienia przysługują rodzicom?

• Śmierć dziecka a urlop okolicznościowy
• Świadczenia dla rodziców z tytułu śmierci dziecka
• Śmierć dziecka a urlop macierzyński

Śmierć dziecka a urlop okolicznościowy

W kontekście uprawnień pracowniczych śmierć dziecka powoduje powstanie prawa do skorzystania z urlopu okolicznościowego. W świetle § 15 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy zgon i pogrzeb dziecka uprawnia do 2 dni urlopu okolicznościowego. Jak napisać wniosek o urlop okolicznościowy z tytułu śmierci dziecka? Oto wzór wniosku:

Pobierz wzór wniosku o urlop okolicznościowy z tytułu śmierci dziecka: doc, pdf

Świadczenia dla rodziców z tytułu śmierci dziecka

1.    Zasiłek pogrzebowy

W sytuacji śmierci dziecka rodzicom należy się zasiłek pogrzebowy na pokrycie kosztów pogrzebu. Za rodziców uznaje się także ojczyma, macochę oraz osobę przysposabiającą. Zasiłek pogrzebowy wynosi 4000 zł. Nawet w przypadku poniesienia niższych lub wyższych kosztów osoba uprawniona zawsze otrzymuje 4000 zł. Aby otrzymać zasiłek pogrzebowy, należy złożyć do ZUS następujące dokumenty:

• Wniosek o wypłatę zasiłku pogrzebowego (druk Z-12);
• Akt zgonu, akt urodzenia dziecka, które urodziło się martwe albo odpis zupełny aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe;
• Oryginały rachunków poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli oryginały zostały złożone w banku – kopie rachunków potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem;
• Dokumenty potwierdzające Twoje pokrewieństwo lub powinowactwo z osobą zmarłą (skrócone odpisy aktów stanu cywilnego);
• Zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Pobierz wniosek o zasiłek pogrzebowy z ZUS: formularz Z-12 pdf

2.    Odszkodowanie i zadośćuczynienie

Jeśli dziecko zmarło w wyniku czyjegoś zawinionego działania, np. wypadku komunikacyjnego lub błędu medycznego, np. lekarza na sali porodowej (tzw. błąd okołoporodowy), rodzice mogą wystąpić na drogę sądową z powództwem o odszkodowanie i zadośćuczynienie (art. 24 i art. 446 Kodeksu cywilnego). Należy wyraźnie odróżnić te dwa pojęcia. Odszkodowanie należy się rodzicom za szkodę materialną. Natomiast zadośćuczynienie to rekompensata szkód niematerialnych czyli krzywdy rozumianej jako ogół negatywnych przeżyć spowodowanych śmiercią bliskiej osoby. Obydwa świadczenia są jednorazowe.

Wysokość odszkodowania i zadośćuczynienia z tytułu śmierci dziecka może nie jest ściśle określona. Może wynosić np. 80 000 zł albo 150 000 zł. Kwota świadczeń ustalana jest dla każdego przypadku indywidualnie. Przy określaniu ich wysokości bierze się pod uwagę takie czynniki, jak: siła więzi łączącej dziecko z rodzicami, sposób, stopień i długość odczuwania krzywdy, przeżywanie żałoby, wpływ śmierci dziecka na stan psychiczny i sytuację rodzinną rodziców.

Śmierć dziecka a urlop macierzyński

Urlop macierzyński przysługuje nie tylko w przypadku urodzenia się żywego dziecka. Kodeks pracy przyznaje urlop matkom po tzw. martwym urodzeniu oraz w przypadku późniejszej śmierci noworodka. 

Zgodnie z art. 180¹§ 1Kodeksu pracy w sytuacji urodzenia martwego dziecka lub śmierci dziecka w trakcie urlopu macierzyńskiego przed upływem 8 tygodni życia, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze 8 tygodni po porodzie, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu. Na przykład, jeśli kobieta urodziła bliźniaki, przysługuje jej dłuższy niż przy urodzeniu jednego dziecka urlop macierzyński - 31 tygodni. Gdyby  jednak jedno z dzieci później zmarło, wówczas urlop macierzyński skraca się do wymiaru przysługującego przy urodzeniu jednego dziecka czyli do 20 tygodni.

Natomiast w razie śmierci dziecka na urlopie macierzyńskim już po upływie 8 tygodni życia, pracownica ma prawo do urlopu macierzyńskiego jeszcze tylko przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka. Pracownicy, która urodziła więcej niż jedno dziecko przy jednym porodzie, przysługuje w takim przypadku urlop macierzyński w wymiarze stosownym do liczby dzieci pozostałych przy życiu, nie krócej jednak niż przez okres 7 dni od dnia zgonu dziecka.