Kategorie

Wypadek samochodem służbowym

Piotr Matwiejczyk
Jeżeli pracownik nie otrzymał samochodu z obowiązkiem jego zwrotu, a uszkodzenie powstałoby z winy umyślnej pracownika, to musi on naprawić szkodę w pełnej wysokości. Pracownik nie poniesie odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim inna osoba przyczyni się do jej powstania.

Szkoda w majątku osób trzecich powstała na skutek wypadku samochodowego lub kradzieży auta firmowego będzie likwidowana w razie winy pracownika z ubezpieczenia zawartego przez pracodawcę. Natomiast pracodawcy przysługuje roszczenie wobec pracownika o odszkodowanie za spowodowanie uszczerbku w majątku zakładu pracy. Zakres odpowiedzialności, jaką ponosi pracownik, jest uzależniony od zasad, na jakich doszło do użytkowania samochodu.

Powierzenie samochodu z obowiązkiem zwrotu

Jeżeli samochód został powierzony pracownikowi z obowiązkiem zwrotu, wówczas pracownik będzie odpowiadał w pełnej wysokości niezależnie od tego, czy szkoda powstała na skutek winy umyślnej czy nieumyślnej.

Warunkiem powstania pełnej odpowiedzialności jest prawidłowe powierzenie pracownikowi samochodu, na które składa się:

  • wyrażenie przez pracownika zgody na powierzenie mu mienia z obowiązkiem zwrotu, przy czym przepisy nie określają formy, w jakiej zgoda ta ma zostać wyrażona, a zatem może ona nastąpić przez sam fakt przyjęcia przez pracownika samochodu do używania i sprawowania nad nim pieczy bądź też w formie pisemnej, np. stosownej umowy między pracodawcą a pracownikiem (którą z uwagi na łatwość udowodnienia powierzenia mienia należy uznać za formę najwłaściwszą),
  • wydanie pracownikowi samochodu w taki sposób, aby mógł on zostać objęty przez pracownika w posiadanie oraz aby mógł prawidłowo sprawować nad nim pieczę.

Naprawienie szkody powinno nastąpić w pełnej wysokości, co oznacza, że pracownik ma obowiązek pokryć nie tylko rzeczywistą stratę poniesioną przez pracodawcę, ale również utracone przez niego korzyści. Przez rzeczywistą stratę należy rozumieć uszczerbek majątkowy poniesiony przez pracodawcę w mieniu, które miało określoną wartość przed powstaniem szkody, czyli zaistnieniem wypadku.

Przy wypadku samochodowym rzeczywistą stratą będzie:

  • koszt naprawy samochodu,
  • utrata jego wartości, jaka nastąpiła na skutek wypadku.
Reklama

Odszkodowanie za uszkodzenie samochodu może obejmować oprócz kosztów jego naprawy także zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej różnicy między wartością tego samochodu przed uszkodzeniem a po naprawie (uchwała SN z 12 października 2001 r., III CZP 57/01).

Do ustalenia wysokości odpowiedzialności nie ma natomiast znaczenia, co pracodawca zrobi ze zniszczonym samochodem. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 20 maja 1983 r. (IV PR 86/83), w którym stwierdzono: „jeśli pracownik ma zgodnie z przepisami wyrównać w pełnej wysokości powstałą szkodę, to całą rozumianą szkodę powinien wyrównać zakładowi pracy, i to bez względu na to, co się dalej stanie z uszkodzonym samochodem, a w szczególności bez względu na to, czy uszkodzony samochód w dalszym rozwoju wydarzeń zostanie sprzedany i jaka cena zostanie za niego uzyskana przez pracodawcę”.

Pracodawca ma prawo zadecydowania, w jaki sposób nastąpi realizacja obowiązku naprawienia szkody. A zatem pracodawca może żądać dokonania naprawy samochodu przez pracownika bądź też zapłaty przez pracownika odpowiedniej sumy pieniężnej.

Pracownik nie może narzucić pracodawcy formy odszkodowania w szczególności polegającej na tym, aby pracodawca oddał do kasacji uszkodzony samochód i poprzestał na odszkodowaniu w postaci różnicy między wartością pojazdu przed wypadkiem a ceną tzw. pozostałości. Jedynie w przypadku, gdyby remont samochodu okazał się niemożliwy albo pociągał za sobą nadmierne trudności lub koszty, roszczenie pracodawcy ograniczałoby się do takiej formy (wyrok SN z 11 czerwca 2003 r., V CKN 308/01).


WAŻNE!

Pracownik nie poniesie odpowiedzialności, jeżeli do wypadku dojdzie na skutek działania innej osoby. Ponadto pracownik nie będzie odpowiadał w takim zakresie, w jakim ta szkoda uległa zwiększeniu z powodu działania osób trzecich.

Odpowiedzialność na zasadach ogólnych

Reklama

Jeżeli pracownik nie otrzymał samochodu z obowiązkiem zwrotu, wówczas w przypadku powstania szkody na skutek wypadku drogowego poniesie odpowiedzialność na zasadach ogólnych (art. 114–122 k.p.). Zgodnie z ww. zasadami pracownik poniesie odpowiedzialność, jeżeli na skutek niewykonania lub nienależnego wykonania obowiązków pracowniczych wyrządził pracodawcy szkodę. Podstawą tej odpowiedzialności jest możliwość przypisania winy pracownikowi. Odszkodowanie, do którego pracodawca ma prawo, przysługuje w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może być wyższe niż 3-krotność miesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu powstania szkody.

Jeśli jednak uszkodzenie samochodu powstałoby z winy umyślnej pracownika, to musi naprawić powstałą szkodę w pełnej wysokości. Natomiast pracownik nie poniesie odpowiedzialności za szkodę powstałą na skutek wypadku w takim zakresie, w jakim inny kierowca bądź inna osoba przyczyniły się do jej powstania.

Kradzież samochodu

Za szkodę w mieniu powierzonym z obowiązkiem zwrotu, np. samochodu, powstałą wskutek kradzieży przez nieznanych sprawców pracownik ponosi odpowiedzialność w takim zakresie, w jakim można mu przypisać niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązku pieczy. Jednak w wyroku 9 lutego 1999 r. Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że kradzież mienia powierzonego pracownikowi nie może być uznana za niezależną od niego przyczynę niedoboru wówczas, gdy pracownik, zwłaszcza zatrudniony na kierowniczym stanowisku, przez swoje nieroztropne zachowanie ułatwia jej dokonanie (wyrok SN z 9 lutego 1999 r., I PKN 566/98).

Ugoda w sprawie odszkodowania

Wysokość odszkodowania należnego pracodawcy z tytułu uszkodzenia samochodu może zostać określona w ugodzie zawartej między pracodawcą a pracownikiem. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie dla pracownika, ponieważ w ugodzie strony mogą określić odszkodowanie w niższej wysokości.

Ustalając obniżoną wysokość odszkodowania w celu zawarcia ugody, należy uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy m.in.:

  • odszkodowanie, jakie pracodawca otrzymał od zakładu ubezpieczeń,
  • stopień winy pracownika,
  • dotychczasowy stosunek pracownika do obowiązków służbowych.

Na takich samych zasadach odszkodowanie może zostać obniżone przez sąd.

Podstawa prawna:

  •  art. 114–122 Kodeksu pracy.

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 20 maja 1983 r. (IV PR 86/83, OSP 1984/12/264),
  • wyrok SN z 9 lutego 1999 r. (I PKN 566/98, OSNP 2000/6/226),
  • wyrok SN z 11 czerwca 2003 r. (V CKN 308/01, niepubl.),
  • uchwała SN z 12 października 2001 r. (III CZP 57/01, OSNC 2002/5/57).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?