Kategorie

Nadgodziny zarządzających

Jerzy Grycz
Praca na stanowisku kierowniczym wiąże się z dużym prestiżem i wieloma przywilejami. Ceną, którą trzeba za to zapłacić, jest konieczność częstego przebywania w pracy dłużej niż przewidują to ustawowe normy.

Zasadą jest, że u pracowników pełniących funkcje kierownicze w zakładzie pracy nadgodziny nie występują. Dzieje się tak za sprawą art. 1514 k.p., który jest podstawową normą, która reguluje czas pracy osób zajmujących kierownicze stanowiska. Na jego podstawie pracownicy zarządzający w imieniu pracodawcy zakładem pracy i kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych wykonują w razie konieczności pracę poza normalnymi godzinami pracy bez prawa do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Zasada ta nie jest jednak bezwzględna i doznaje pewnych ograniczeń.

Kto jest kierownikiem

Reklama

Zgodnie z art. 128 § 2 pkt 2 k.p. przez pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy należy rozumieć pracowników kierujących jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępców lub pracowników wchodzących w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy (chodzi tu przede wszystkim o członków zarządu, dyrektorów) oraz głównych księgowych.

Natomiast wskazany art. 1514 k.p. z punktu widzenia prawa do oddzielnego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wyróżnia 2 grupy pracowników na stanowiskach kierowniczych - kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych oraz pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy.

Pierwsza grupa pracowników ma prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach naliczbowych w wysokości określonej w art. 1511 § 1 k.p. za pracę wykonywaną w godzinach nadliczbowych przypadających w niedziele i święta, jeżeli nie otrzymali innego dnia wolnego od pracy.

Ważne!

Kierownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych mają prawo do wynagrodzenia oraz dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych za pracę wykonywaną w godzinach nadliczbowych przypadających w niedziele i święta.

Reklama

Powyższa kategoria pracowników nie jest jednoznacznie określona i może być dodatkowo doprecyzowana, np. w wewnętrznych przepisach danego zakładu pracy. Ze statutu bądź innego aktu tworzącego daną jednostkę organizacyjną powinno wynikać, kto jest kierownikiem wyodrębnionej jednostki organizacyjnej.

Powszechnie przyjęło się uważać, że grupa ta nie obejmuje, tzw. kierowników najniższego szczebla, takich jak np. brygadziści, którzy de facto wykonują taką samą pracę jak ich podwładni. Do takich wniosków prowadzi lektura wyroku Sądu Najwyższego z 13 stycznia 2005 r. (II PK 114/04, OSNP 2005/16/245), zgodnie z którym „zakres zastosowania art. 135 k.p. (obecny art. 1514 k.p.) nie obejmuje tych kierowników wyodrębnionych komórek organizacyjnych, których obowiązki nie ograniczają się do organizowania kontroli i nadzorowania czynności pracowników podległej sobie komórki, lecz polegają na wykonywaniu pracy na równi z nimi”.

Drugą grupę stanowią pracownicy zarządzający zakładem pracy w imieniu pracodawcy. Osoby te organizują pracę w zakładzie pracy i co do zasady kodeks nie przewiduje dla nich prawa do wynagrodzenia i dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

Ważne!

Pracownikom zarządzającym nie przysługuje rekompensata za pracę w nadgodzinach w postaci czasu wolnego.

Źle zorganizowany zapłaci za nadgodziny

Wyjątek od zasady braku prawa do nadgodzin po stronie pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy wynika z samej konstrukcji normy art. 1514 k.p. Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w razie konieczności” - z jednej strony - stanowi samodzielną przesłankę obowiązku wykonywania pracy w godzinach ponadnormatywnych, z drugiej strony - ogranicza on obowiązek świadczenia z pracy po godzinach jedynie do sytuacji nietypowych. Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy zwolnienie pracodawcy z obowiązku ustalania kadrze kierowniczej wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych nie oznacza możliwości systematycznego polecania pracy przekraczającej powszechnie obowiązujące normy czasu pracy. Pracownik zatrudniony na stanowisku kierowniczym rzeczywiście powinien charakteryzować się zwiększoną dyspozycyjnością i świadczyć pracę poza normalnymi godzinami, jednak praca taka może mieć jedynie charakter sporadyczny i występować „z konieczności”. Powyższe znalazło swoje odzwierciedlenie także w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W szczególności warto tu przytoczyć wyrok Sądu Najwyższego z 8 czerwca 2004 r. (III PK 22/04, OSNP 2005/5/65), zgodnie z którym „osoby zatrudnione na stanowiskach kierowniczych nie mogą być pozbawione prawa do dodatkowego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli wskutek niezależnej od nich wadliwej organizacji pracy są zmuszone do systematycznego przekraczania obowiązujących norm czasu pracy”. Istotny będzie także wyrok Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1977 r. (I PRN 86/77, niepubl.), zgodnie z którym „zakres obowiązków na stanowisku kierowniczym powinien być tak ukształtowany, aby w prawidłowym założeniu mógł on je wykonywać w ustawowym czasie pracy. O zakresie obowiązków pracownika decyduje nie tylko rodzaj wykonywanej pracy, ale również rozmiar wynikających z niej zadań, które powinny być tak określone, aby ich wykonywanie w normalnym czasie pracy było obiektywnie możliwe”. Zadaniem pracodawcy jest więc takie zorganizowanie rozdziału zadań i czasu pracy, aby pracownicy nie byli zmuszeni stale wykonywać pracy po godzinach. W przypadku gdy zastosowane rozwiązania organizacyjne w samym swoim założeniu powodują konieczność stałego wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, także pracownik pracujący na stanowisku kierowniczym może żądać odpowiedniej rekompensaty.

Ważne!

Ustalenie przez pracodawcę wadliwej organizacji pracy skutkującej częstą pracą ponad wyznaczone normy pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy spowoduje konieczność zrekompensowania tej pracy zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.

Powyższe ma daleko idące konsekwencje, coraz częściej pracodawcy, chcąc zminimalizować koszty, regularnie polecają pracownikom zarządzającym wykonywanie poza godzinami pracy dodatkowych zadań. Powoduje to niebezpieczeństwo, że niezadowolony kierownik wniesie do sądu pracy pozew o wypłatę wynagrodzenia wraz z odpowiednim dodatkiem za pracę w godzinach nadliczbowych.

Jerzy Grycz

aplikant adwokacki

Kancelaria Prawnicza Żakiewicz Kańska i Partnerzy

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?